Riêng tôi lại có một suy nghĩ khác. Nếu thật sự muốn chuẩn bị cho một tuổi già bình an và có chất lượng, thì 40 tuổi có lẽ đã là khá muộn. Bởi tuổi già không bắt đầu ở tuổi 60 hay 70. Tuổi già được hình thành từ chính cách chúng ta sống trong suốt những năm tháng trước đó.
Không có một cơ thể khỏe mạnh nào được xây dựng chỉ trong vài năm. Nó là kết quả của hàng chục năm ăn uống điều độ, ngủ nghỉ hợp lý, vận động thường xuyên và biết giữ gìn chính mình. Nếu đợi đến tuổi 40 mới bắt đầu quan tâm đến sức khỏe, thì nhiều căn bệnh đã âm thầm hình thành từ rất lâu. Có người chưa kịp già, cơ thể đã già trước tuổi.
Sau tuổi 40, con người thường phải đối diện với rất nhiều áp lực: cha mẹ già yếu, con cái trưởng thành, công việc nhiều trách nhiệm hơn, các mối quan hệ trong gia đình và xã hội cũng dường như phức tạp hơn. Có những niềm vui, nhưng cũng không ít điều bất như ý.
Nếu trước đó chúng ta chưa từng học cách hiểu chính mình, chưa biết quản trị cảm xúc, chưa biết chấp nhận, bao dung và chuyển hóa những khó khăn trong cuộc sống, thì thời điểm này rất dễ trở thành giai đoạn của những đổ vỡ, xung đột và kiệt sức. Một người có đời sống tinh thần bất ổn thì rất khó có một tuổi già an lạc.
Một vấn đề liên quan đến tuổi tác là trí tuệ. Trí tuệ ở đây không chỉ là bằng cấp hay kiến thức chuyên môn, mà còn là khả năng học hỏi suốt đời, biết thích nghi với sự thay đổi, biết giải quyết vấn đề và xây dựng những mối quan hệ bền vững. Nếu đến tuổi 40 mà vẫn chưa hình thành được nền tảng tư duy ấy, thì những năm tháng sau này sẽ đối mặt với nhiều khó khăn hơn khi tương lai bất định và xã hội liên tục thay đổi.
Và còn một điều rất quan trọng nhưng ít người nhắc đến, đó là chuẩn bị về nhân cách. Lòng trung thực, sự tử tế, tinh thần trách nhiệm, biết yêu thương và biết sống vì người khác… không thể học trong một sớm một chiều. Những phẩm chất ấy được vun bồi từng ngày, từ khi còn rất trẻ. Đến cuối cuộc đời, điều khiến con người thanh thản không chỉ là tài sản đã tích lũy, mà còn là những giá trị mình đã để lại trong lòng người khác.
Có lẽ vì vậy, chuẩn bị cho tuổi già không nên bắt đầu từ tuổi 40. Nó nên bắt đầu ngay từ khi chúng ta còn trẻ.
Những bữa ăn lành mạnh, những buổi tập luyện, những cuốn sách hay được lĩnh hội, những kỹ năng sống cần thiết, những lần biết nhẫn nhịn, biết tha thứ, biết sống tử tế… đều là những viên gạch âm thầm xây nên một tuổi già bình an.
Tuổi già an lạc không phải là điểm đến dành cho tất cả. Tuổi già an lạc là kết quả của cả một hành trình sống tỉnh táo. Hôm nay, chúng ta sống như thế nào, thì ngày mai chúng ta sẽ già đi như thế ấy.
Mới đây, Bộ Y tế đề xuất người từ 40 tuổi trở lên sẽ nhận được tài liệu, hướng dẫn và tập huấn về duy trì lối sống lành mạnh, rèn luyện sức khỏe, lập kế hoạch tài chính cũng như lựa chọn việc làm phù hợp với tuổi tác. Bộ Y tế đang xây dựng tài liệu và kế hoạch tổ chức tập huấn cho đội ngũ cán bộ y tế phổ biến kiến thức đến cộng đồng, dự kiến triển khai từ 1-1-2027.
