Đây được xem là hướng thúc đẩy chuyển dịch năng lượng trong bối cảnh các nước còn bất đồng về lộ trình loại bỏ nhiên liệu hóa thạch.
Sáng kiến do Thổ Nhĩ Kỳ và Australia, 2 nước đồng tổ chức COP31, đề xuất, hướng tới nâng tỷ trọng điện từ khoảng 23% hiện nay lên 35% trong vòng 9 năm tới.
Theo Cơ quan Năng lượng quốc tế (IEA), mục tiêu này có thể đạt được nhờ đẩy nhanh điện khí hóa giao thông, công nghiệp và xây dựng thông qua mở rộng sử dụng xe điện, máy bơm nhiệt và các thiết bị chạy điện. Quá trình này không chỉ giúp giảm tiêu thụ dầu khí mà còn cải thiện chất lượng không khí và tăng cường an ninh năng lượng.
Tuy nhiên, điện khí hóa không đồng nghĩa với loại bỏ nhiên liệu hóa thạch, bởi nhiều quốc gia vẫn sử dụng than đá và khí đốt để sản xuất điện. Liên minh châu Âu (EU) ủng hộ sáng kiến nhưng nhấn mạnh yêu cầu phát triển nguồn điện phát thải thấp, đồng thời đầu tư lưới điện và hệ thống lưu trữ năng lượng. Pháp cũng đề nghị đưa mục tiêu này vào văn kiện cuối cùng của hội nghị.
Trong khi đó, Ấn Độ tỏ ra dè dặt, cho rằng ưu tiên trước mắt của các nước đang phát triển vẫn là bảo đảm nguồn cung năng lượng ổn định với giá hợp lý. Các quốc gia này cũng cần được hỗ trợ tài chính, chuyển giao công nghệ và đầu tư hạ tầng để thực hiện điện khí hóa.
Một thách thức khác là quá trình chuyển dịch có thể làm gia tăng nhu cầu lithium, cobalt và đồng, tạo thêm sức ép đối với môi trường và chuỗi cung ứng khoáng sản chiến lược.
Đáng chú ý, cả Australia và Thổ Nhĩ Kỳ đều chưa đặt mục tiêu loại bỏ nhiên liệu hóa thạch thành ưu tiên chính sách, trong khi vẫn duy trì vai trò đáng kể của than đá và khí đốt trong nền kinh tế.
Giới chuyên gia nhận định COP31 khó tạo ra bước ngoặt tức thời, nhưng có thể phát đi tín hiệu chính sách quan trọng đối với doanh nghiệp và nhà đầu tư.
Để điện thực sự trở thành động lực chuyển dịch năng lượng, các quốc gia cần đồng thời phát triển năng lượng tái tạo, nâng cấp lưới điện, mở rộng lưu trữ và nâng cao hiệu quả sử dụng điện. Nếu nguồn điện vẫn phụ thuộc vào than đá và khí đốt, điện khí hóa có thể chỉ chuyển dịch phát thải từ lĩnh vực tiêu thụ sang khâu sản xuất điện.
