Các chuyên gia cho rằng thể chế cởi mở, trí tuệ nhân tạo (AI) và nguồn nhân lực chất lượng cao sẽ là những yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh của Đà Nẵng trong giai đoạn phát triển mới.
Thể chế mở đường cho đổi mới sáng tạo
TS Eduard Muller, nguyên Bộ trưởng Bộ Tài chính, Giám đốc điều hành Cơ quan Thị trường tài chính Áo (FMA) cho rằng, yếu tố quyết định đối với tăng trưởng bền vững và đổi mới sáng tạo không chỉ nằm ở ý tưởng mới mà ở năng lực thể chế và hiệu quả vận hành.
Năng lực thể chế được cấu thành bởi bốn trụ cột gồm hệ thống pháp luật, năng lực hành chính, năng lực kỹ thuật và khả năng phối hợp giữa cơ quan quản lý với doanh nghiệp, nhà đầu tư và các chủ thể trên thị trường.
TS Eduard Muller chia sẻ, quy định không phải là rào cản, mà là “hạ tầng của niềm tin”, tạo môi trường minh bạch và an toàn cho đổi mới sáng tạo. Còn cơ chế sandbox là môi trường thử nghiệm có kiểm soát, giúp cơ quan quản lý và doanh nghiệp cùng học hỏi, phát triển, đồng thời vẫn bảo đảm quyền lợi của nhà đầu tư và người tiêu dùng.
Không gian triển lãm công nghệ, đổi mới sáng tạo trong khuôn khổ Tuần lễ Kinh tế - Tài chính - Công nghệ Đà Nẵng 2026. Ảnh: XUÂN QUỲNH
Đồng quan điểm, TS Lustenberger, Chủ tịch SwissCham Asia cho rằng, Việt Nam có nền tảng pháp lý, năng lực thể chế và kỹ thuật thực hiện các cải cách lớn. Nhưng để trở thành trung tâm tài chính quốc tế và đô thị đổi mới sáng tạo, Đà Nẵng cần tính đến sự cạnh tranh giữa các địa phương cũng như vai trò của khu vực doanh nghiệp nhà nước. Các mô hình sandbox chỉ phát huy hiệu quả khi có sự đồng thuận về một tầm nhìn phát triển.
TS Lustenberger cũng đề xuất Đà Nẵng phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp, xây dựng các vườn ươm doanh nghiệp nhằm hỗ trợ người trẻ khởi nghiệp và lập nghiệp tại địa phương. Theo ông, khả năng thu hút và giữ chân nhân tài sẽ là yếu tố then chốt quyết định thành công của thành phố trong tương lai.
Từ câu chuyện thể chế và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, nhiều chuyên gia cho rằng yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh của các đô thị trong tương lai vẫn là con người, đặc biệt là nguồn nhân lực chất lượng cao.
Nhân tài quyết định lợi thế cạnh tranh
Đà Nẵng nói riêng và các đô thị mới nổi nói chung đang đứng trước nhiều cơ hội phát triển, nhưng cũng đối mặt với thách thức lớn trong đào tạo, thu hút và giữ chân nhân tài giữa bối cảnh cạnh tranh nguồn nhân lực ngày càng gay gắt.
TS Lindsey DeWitt Prat, Giám đốc Nghiên cứu tại Bold Insight và thành viên Hội đồng quản trị tổ chức EPIC (Hoa Kỳ) phân tích, trong kỷ nguyên AI, cạnh tranh giữa các quốc gia và địa phương thực chất là cuộc đua về nhân tài. Để tận dụng cơ hội, Đà Nẵng cần xây dựng hệ sinh thái nhân tài đa dạng, từ kỹ sư, nhà nghiên cứu đến các chuyên gia khoa học xã hội và nhân văn.
Phiên thảo luận với chủ đề "Trình tự chính sách và năng lực thể chế cho mô hình tăng trưởng mới". Ảnh: XUÂN QUỲNH
Các thành phố mới nổi khó cạnh tranh bằng mức lương nên cần tạo môi trường sống và làm việc thuận lợi, giảm rào cản thủ tục, đồng thời có chính sách hỗ trợ sinh viên, kiều bào và chuyên gia quốc tế. Đà Nẵng cũng cần lập bản đồ nguồn nhân lực trong các lĩnh vực AI, dữ liệu, công nghệ sâu và xây dựng mạng lưới kết nối nhân tài.
Ở góc độ doanh nghiệp, theo TS Lê Quang Đạm, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Marvell Việt Nam, để phát triển nguồn nhân lực công nghệ cao, cần tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp và các trường đại học trong đào tạo, thực tập và nghiên cứu, qua đó hình thành đội ngũ kỹ sư, chuyên gia đáp ứng yêu cầu của nền kinh tế số và ngành công nghiệp bán dẫn.
