Sáng 18-8, tại TPHCM đã diễn ra buổi gặp gỡ DN với chủ đề “Tiếp cận thị trường Pháp và EU hiệu quả”. Đây là sự kiện do Trung tâm Xúc tiến thương mại và Đầu tư TPHCM (ITPC) phối hợp Hiệp hội DN Việt Nam tại Pháp (ABVietFrance), Phòng Thương mại và Công nghiệp Pháp tại Việt Nam (CCIFV) và Công ty Luật CEVEN LAW, tổ chức.
Sự kiện nhằm mục đích hỗ trợ các DN nâng cao khả năng tiếp cận và khai thác hiệu quả thị trường Pháp cũng như Liên minh châu Âu (EU), đồng thời giúp DN cập nhật các tiêu chuẩn, quy định pháp lý và xây dựng mạng lưới đối tác chiến lược.
EU ngày càng siết chuẩn
Theo ông Trần Phú Lữ, Phó Giám đốc ITPC, thị trường châu Âu là thị trường xuất khẩu chiến lược đối với hàng hóa Việt Nam. Sau hơn 6 năm thực thi Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA), kim ngạch thương mại 2 chiều đã tăng từ 49,8 tỷ USD năm 2019 lên gần 74 tỷ USD vào cuối năm 2025, với thặng dư thương mại đạt mức kỷ lục 38,6 tỷ USD.
Tuy nhiên, ông cũng lưu ý DN cần chủ động ứng phó với các rào cản kỹ thuật khi xuất khẩu vào thị trường EU. Về mặt kỹ thuật, các quy định ngày càng khắt khe. Đơn cử, Pháp áp dụng chính sách “Zero Tolerance” đối với dư lượng thuốc bảo vệ thực vật; hay EU ban hành Quy định bao bì và chất thải bao bì (PPWR) yêu cầu 100% bao bì phải có khả năng tái chế vào năm 2030.
Về chi phí, giá cước vận tải biển đi châu Âu tăng mạnh liên tiếp cũng tác động trực tiếp đến năng lực cạnh tranh của hàng Việt Nam. Trước thực tế đó, ông khuyến nghị DN cần chủ động đạt các chứng nhận an toàn thực phẩm như HACCP, ISO 22000, kiểm soát dư lượng hóa chất, đầu tư chế biến sâu và bao bì thân thiện môi trường.
"Để ứng phó áp lực chi phí, cần đặt chỗ sớm, ký hợp đồng vận chuyển dài hạn, đa dạng tuyến đường, đồng thời liên kết gom hàng nhằm tối ưu hóa chi phí logistics", ông Lữ nêu giải pháp.
Kiểm soát chặt đối tác, hợp đồng
Đưa ra khuyến nghị về phòng ngừa rủi ro pháp lý tại châu Âu, Luật sư Chử Lan Phương, Luật sư điều hành công ty Luật CEVEN LAW, khẳng định dù EVFTA tạo điều kiện thuận lợi với ưu đãi 99% dòng thuế về 0% trong giai đoạn 1-5 năm đầu, các đơn vị xuất khẩu vẫn đối mặt với thách thức lớn từ các quy định kỹ thuật và tranh chấp thương mại nếu thiếu sự chuẩn bị đồng bộ.
Theo bà Phương, thực tế ghi nhận một số DN trong nước cấp quyền phân phối độc quyền trên toàn lãnh thổ EU cho đối tác mới khi chưa đánh giá đầy đủ năng lực thực tế.
Nhằm hạn chế rủi ro, bà Phương khuyến nghị DN nên gắn quyền độc quyền với chỉ tiêu hiệu quả cụ thể (KPI) và sản lượng đặt hàng tối thiểu (MOQ), đồng thời áp dụng quy trình 3 bước: thẩm định pháp nhân, chủ sở hữu, năng lực tài chính, mạng lưới, khách hàng và mức độ tuân thủ của đối tác; ký kết hợp đồng ràng buộc về lãnh thổ, thời hạn, MOQ, KPI, hoạt động marketing, dữ liệu, khiếu nại và điều kiện chấm dứt; thiết lập cơ chế kiểm soát định kỳ, giám sát báo cáo, kiểm tra KPI và giữ quyền chấm dứt hợp đồng nếu đối tác không đạt cam kết.
"Để thâm nhập thị trường hiệu quả, DN cần bố trí đại diện pháp lý tại EU, chuẩn hóa sản phẩm từ khâu thiết kế bao bì để đáp ứng chuẩn CE, lựa chọn kênh phân phối phù hợp và kết hợp bảo hộ song song cả nhãn hiệu lẫn kiểu dáng công nghiệp", bà Phương chia sẻ.
Bên cạnh đó, các hợp đồng thương mại giai đoạn 2026-2027 cần thay đổi bản chất, không chỉ là văn bản chia sẻ doanh thu mà phải là công cụ phân bổ trách nhiệm pháp lý. Các đối tác hiện nay cần ràng buộc thêm trách nhiệm về dữ liệu, trí tuệ nhân tạo (AI), quyền kiểm tra tuân thủ và bảo hiểm bồi thường.
