LTS: Hướng đến kỷ niệm 44 năm Ngày Nhà giáo Việt Nam (20-11-1982 - 20-11-2026), Giải thưởng Võ Trường Toản năm 2026 do Sở GD-ĐT TPHCM tổ chức, Báo Sài Gòn Giải Phóng bảo trợ thông tin, là một trong những hoạt động nổi bật nhằm tôn vinh những cá nhân có nhiều đóng góp cho ngành giáo dục và đào tạo thành phố. Năm nay, giải thưởng vinh danh 50 cán bộ quản lý, giáo viên đang công tác ở các trường mầm non, tiểu học, THCS, THPT, trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên và trường chuyên biệt.
Trong dòng chảy đổi mới sáng tạo, các thầy, cô giáo ở bậc mầm non và phổ thông đã tự tin ứng dụng công nghệ, mang làn gió mới vào những tiết học, giúp học sinh hứng thú và say mê học tập hơn. Trên hành trình khám phá tri thức, thầy và trò cùng nhau chia sẻ niềm vui, phát huy tối đa khả năng sáng tạo.
Đổi mới không khí lớp học nhờ trò chơi
Chúng tôi có mặt tại lớp Lá 2, Trường Mầm non Vàng Anh (phường Chợ Quán) vào một ngày giữa tháng 11-2026. Lớp học của cô Nguyễn Hồ Bảo Châu đầy ắp tiếng cười, các em sôi nổi phát biểu.
Cô Nguyễn Hồ Bảo Châu, giáo viên Trường Mầm non Vàng Anh (phường Chợ Quán), trong một giờ học. Ảnh: THU TÂM
Cô Châu cho biết, trẻ mầm non khác học sinh độ tuổi lớn hơn ở khả năng tập trung. Bí quyết của cô nhằm giúp bài học khô khan trở nên vui nhộn, thu hút sự chú ý của trẻ là sử dụng các phần mềm công nghệ và ứng dụng trí tuệ nhân tạo để thiết kế trò chơi trực tuyến.
Cô mày mò tìm hiểu nhiều ứng dụng, rồi lựa chọn ứng dụng phù hợp tuổi của trẻ và mục tiêu bài học; sử dụng nhiều hình ảnh vui tươi, kết hợp với âm thanh để tăng sự tò mò, mong muốn khám phá của trẻ.
Trong năm học này, cô Châu dự định xây dựng kho học liệu trò chơi dùng chung cho tất cả học sinh và phụ huynh trong lớp. Kho học liệu sẽ lưu trữ toàn bộ hình ảnh hoạt động, sản phẩm học tập của học sinh ở lớp và đường dẫn một số trò chơi củng cố kiến thức cho học sinh luyện tập ở nhà. Đó sẽ là thế giới lớp học thu nhỏ giúp cô và ba mẹ cùng nhìn lại quá trình tiến bộ của con trong suốt năm học.
Cô Châu chia sẻ, phụ huynh thường lo ngại thiết bị điện tử làm giảm khả năng tương tác, phát triển ngôn ngữ và tư duy của trẻ. Tuy nhiên, nếu giáo viên sử dụng đúng liều lượng thì công nghệ sẽ giúp bài học trở nên sinh động, dễ hiểu và dễ nhớ hơn.
Một ngày làm việc của giáo viên mầm non bắt đầu từ 6 giờ sáng đến khi tất cả trẻ được phụ huynh đón về. Công việc đòi hỏi sự kiên nhẫn, khả năng lắng nghe, sự quan sát tinh tế và phối hợp nhịp nhàng với phụ huynh để tạo môi trường tốt nhất cho trẻ phát triển.
Hạnh phúc đối với cô Nguyễn Hồ Bảo Châu là mỗi ngày nhìn thấy tiến bộ của trẻ. Đó có thể là khi các con mạnh dạn phát biểu dù trước đó còn rụt rè; là việc xung phong trả lời câu hỏi của cô giáo... Những niềm vui đơn giản như thế trở thành động lực, tiếp thêm lòng yêu nghề cho cô giáo trẻ.
Tăng tương tác giữa thầy và trò
Chia sẻ về việc ứng dụng công nghệ thông tin vào đổi mới phương pháp giảng dạy, cô Nguyễn Anh Thụy, giáo viên Trường Tiểu học Lê Đức Thọ (phường An Hội Đông), cho biết, nhờ ứng dụng công nghệ số vào hoạt động Nói - Nghe ở môn Tiếng Việt lớp 1, học sinh có thể nghe lại lời mình nói, chủ động tìm cách nói rõ hơn.
Đơn cử, ở bài “Kể về người thân”, có em ban đầu chỉ nói “Đây là mẹ em”. Thông qua gợi ý của công cụ trí tuệ nhân tạo, giáo viên đặt thêm các câu hỏi phù hợp phần trình bày của từng học sinh như: “Mẹ thường làm gì cùng em?”, “Vì sao em yêu mẹ?”...
Học sinh sẽ tiếp tục trả lời, dùng phần mềm ghi âm hoặc quay video ngắn, sau đó tự nghe hoặc xem lại phần kể thêm bằng lời của mình. Tất cả phần trình bày của học sinh đều được đăng tải trên ứng dụng Padlet, các em có thể nghe để học hỏi hoặc góp ý thêm cho bạn. Nhờ phần mềm ghi nhận toàn bộ hoạt động tương tác, chỉnh sửa bài, giáo viên có thể theo dõi sự tiến bộ của từng học sinh.
“Hiệu quả lớn nhất sau mỗi bài học là học sinh thích thú chia sẻ những bài nói hay của bạn, mạnh dạn kể thêm một điều mình muốn chia sẻ và biết lắng nghe góp ý của bạn”, cô Anh Thụy cho hay.
Cô Bùi Thị Thanh Xuân, giáo viên Trường Tiểu học An Lạc 1 (phường An Lạc) trong hoạt động dạy học ứng dụng STEM. Ảnh: THU TÂM
Với cách làm tương tự, cô Bùi Thị Thanh Xuân, giáo viên Trường Tiểu học An Lạc 1 (phường An Lạc) sử dụng ứng dụng Padlet để tạo kho học liệu lưu trữ hình ảnh, video, poster, trò chơi trực tuyến giúp học sinh dễ dàng ôn tập, hệ thống lại kiến thức. Đặc biệt, kho học liệu được tiếp tục sử dụng cho học sinh các năm kế tiếp, trở thành kho tài nguyên mở dùng chung cho cả thầy lẫn trò.
Thầy Võ Thành Đức, giáo viên Trường Tiểu học Cần Thạnh (xã Cần Giờ), đúc kết sau quá trình chuyển đổi cùng công nghệ: “Chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo vào thiết kế bài dạy đã trở thành xu hướng tất yếu, giúp giáo viên đổi mới phương pháp giảng dạy, nâng cao chất lượng dạy học. Công nghệ nếu được sử dụng hợp lý, có chọn lọc sẽ giúp giờ học trở nên sinh động, hấp dẫn; học sinh hứng thú và yêu thích việc học, từng bước hình thành kỹ năng sử dụng công nghệ và đam mê khám phá thế giới số”.
Truyền lửa đam mê cho học sinh
Sau hơn 38 năm “đưa đò”, thầy Đỗ Đăng Cao, giáo viên Trường THPT Ernst Thalmann (phường Bến Thành), tâm niệm, dạy chữ phải đi cùng rèn người. Một chuyến đò có thể chưa đưa học sinh cập bến thành công nhưng giúp các em có thêm hành trang vững vàng hơn trước sóng gió cuộc đời. Từng có thời gian công tác ở Côn Đảo, dạy cùng lúc nhiều môn học; sau đó chuyển về khu vực trung tâm thành phố, phụ trách công tác đào tạo học sinh giỏi, thầy cho rằng, niềm yêu thích học tập mới là gốc rễ giúp học sinh tiến xa trên con đường tri thức và trưởng thành. Một kiến thức có thể chưa được hiểu sâu, một kỳ thi có thể chưa đạt thành tích tốt, nhưng quan trọng hơn là học sinh có đam mê và không ngừng cố gắng. Với suy nghĩ đó, thầy luôn tận tụy trong từng bài giảng, mong muốn truyền ngọn lửa đam mê bộ môn Vật lý cho học trò.
Trong bối cảnh chuyển đổi số đặt ra nhiều yêu cầu mới đối với người thầy, thầy Đỗ Đăng Cao thừa nhận, giáo viên lớn tuổi không thể bằng các đồng nghiệp trẻ. Song, học tập là suốt đời, công nghệ muốn đứng vững cần thêm bệ đỡ là chuyên môn. Những kiến thức, kỹ năng được đào tạo ở trường đại học sẽ thay đổi rất nhanh, người thầy phải liên tục học tập, cập nhật kiến thức và phương pháp dạy học mới. Giờ đây mái tóc đã điểm sương nhưng tinh thần học tập và lòng yêu nghề của thầy Đỗ Đăng Cao vẫn luôn nóng rực nơi trái tim và trong từng bài giảng, mang đến sự nhiệt huyết, say mê học tập cho các thế hệ học trò. Nhận xét về người đồng nghiệp, thầy Nguyễn Hùng Khương, Hiệu trưởng Trường THPT Ernst Thalmann, bày tỏ: “Thầy Đỗ Đăng Cao là tấm gương sáng cho những thế hệ giáo viên trẻ noi theo về nhân cách, lòng yêu nghề, sự tận tụy, tinh thần trách nhiệm và hi sinh thầm lặng trong sự nghiệp trồng người”.
Giải thưởng Võ Trường Toản năm 2026 tôn vinh 10 cán bộ quản lý, giáo viên ở mỗi bậc học: mầm non, tiểu học, THCS, THPT. Riêng khối giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên có 4 cán bộ quản lý và giáo viên, khối giáo dục chuyên biệt có 6 cán bộ quản lý và giáo viên được trao giải.
Đây là năm đầu tiên số lượng cán bộ quản lý, giáo viên ở các trường chuyên biệt được tôn vinh Giải thưởng Võ Trường Toản nhiều hơn các năm trước.
Quá trình xét trao giải thưởng gồm hai vòng: xét duyệt hồ sơ và tổ chức lấy ý kiến. Ở vòng xét duyệt hồ sơ, toàn thành phố có tổng cộng 233 hồ sơ được đề cử Giải thưởng Võ Trường Toản.
Trong đó, bậc mầm non có 45 người, tiểu học 51 người, THCS 65 người, THPT 48 người, trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên 8 người và chuyên biệt 16 người.
Qua quá trình thẩm định hồ sơ, có 230 hồ sơ đủ điều kiện xét trao giải. Sở GD-ĐT TPHCM tiếp tục tổ chức lấy ý kiến các phòng chuyên môn thuộc sở và công khai lấy ý kiến người dân trên cổng thông tin điện tử của ngành giáo dục và đào tạo TPHCM.
Kết quả, 50 cán bộ quản lý, giáo viên được trao tặng Giải thưởng Võ Trường Toản; mỗi cá nhân sẽ được nhận bằng khen của Chủ tịch UBND TPHCM.