 |
Việc có nhiều đơn vị gia nhập ngành nghề có thể giúp quy mô, vị thế, thị phần của ngành đó gia tăng. Khi có nhiều đơn vị cùng kinh doanh, tất yếu sẽ dẫn đến những cuộc cạnh tranh khốc liệt để sàng lọc những đơn vị tốt nhất. Bản thân các DN cũng cần cạnh tranh để liên tục làm mới mình.
Đó là những ưu điểm, nhưng một trong những mặt trái của nó là thay vì mỗi DN đi tìm lợi thế cạnh tranh cho riêng mình lại đi bắt chước, dẫn đến việc tạo ra những sản phẩm, dịch vụ na ná nhau khiến hiệu quả kinh doanh thấp.
Thí dụ nói về giá bán, thường chỉ những đơn vị có vốn, thị phần lớn mới có thể “chơi” với nhau được, còn các đơn vị nhỏ thì không. Nhưng vẫn có những DN nhỏ bắt chước các ông lớn giảm giá bán, thậm chí bán phá giá, dưới giá, thử hỏi sẽ trụ được bao lâu?
Việc bắt chước, mô phỏng một cách rập khuôn đã khiến không chỉ một DN bị yếu thế, mà có thể ảnh hưởng tới một nhóm DN, hoặc cả một ngành nghề. Vốn quý nhất của các DNNVV chính là ý tưởng, là mô hình kinh doanh mới lạ, nhưng đặt trong bối cảnh các yếu tố về mặt bản quyền, sở hữu trí tuệ vẫn chưa được bảo vệ tối đa, vốn quý này rất dễ bốc hơi.
Năm 2013, mô hình Ngày hội chăm sóc xe (Car Care Day) của Bệnh Viện Ôtô (BVOT) và Bridgestone đồng tổ chức đã đem lại những kết quả tích cực cho những người điều khiển xe và nhận được nhiều ủng hộ. Nhưng thật ngạc nhiên khi cách đây chưa lâu, mô hình này cũng đã được một DN có tiếng trong ngành ô tô “copy” lại gần như nguyên xi từ cách làm, cho đến cả đội ngũ nhân viên. Thậm chí những hình ảnh của Car Care Day cũng bị đơn vị trên lấy lại để quảng cáo cho mình. Mặc dù đã có những bước chuẩn bị nhưng BVOT cũng chỉ là một DN nhỏ và việc lên tiếng với đối thủ kia cũng không phải đơn giản, đôi khi chỉ mất thời gian mà kết quả chưa chắc đã thu được gì.
Trong thời buổi hiện nay, bắt chước cũng như một làn sóng, sóng sau xô sóng trước rồi lại… tan. Điển hình như các mô hình kinh doanh vỉa hè, bún đậu mắm tôm, chè khúc bạch từng có thời rộ lên, nhưng bây giờ chẳng ai nhắc tới. Còn nhớ khi mới sang Đức du học, tôi đã rất ngạc nhiên trước việc các giáo sư, tiến sĩ cho đến những nghiên cứu sinh bình thường đặc biệt chú trọng đến công việc trích dẫn tài liệu.
Ai đó đã nói 80% kiến thức chúng ta đang có là vay mượn từ người khác, việc vay mượn là tất yếu, nhưng phải có sự tôn trọng. Cũng phải nói thêm rằng, khi anh “nhỏ” việc này có thể thực hiện rất đơn giản, dễ dàng, kiểu như con nít đi học có thể copy bài của nhau, nhưng đã là giáo sư, tiến sĩ thì không. Một DNNVV muốn trở thành một DN lớn phải có một chặng đường dài nỗ lực, sáng tạo, rất khó có chỗ cho sự bắt chước.
