Giải tỏa cảm xúc trên... mạng xã hội
Ngày 31-7, Trường Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội họp hội đồng kỷ luật hai nữ sinh viên ngành y khoa với hình thức tạm đình chỉ học tập 1 năm và hạ bậc hạnh kiểm, vì trong thời gian thực tập tại Bệnh viện Đức Giang, hai sinh viên này livestream, chửi thề và dọa “tiêm thuốc độc” một người đang tương tác trên mạng.
Trước đó không lâu, một sinh viên Trường Đại học Y Hà Nội đăng video, trong đó dọa sẽ “lấy ven trật 3 lần” để đáp trả người bệnh khó tính.
Cả 2 vụ việc đều nhanh chóng được nhà trường và bệnh viện xử lý. Tuy nhiên, điều đáng quan tâm hơn không nằm ở hình thức kỷ luật, mà là những biểu hiện lệch chuẩn trong văn hóa ứng xử của sinh viên ngay từ khi đang trong thời gian thực tập.
Khi đi thực tập, sinh viên không chỉ đại diện cho chính mình mà đại diện nhà trường và doanh nghiệp (ẢNH: HỒNG ĐÀO)
Bác sĩ Dương Minh Tuấn, Khoa Nội tiết - Đái tháo đường, Bệnh viện Bạch Mai, cho rằng, cần nhìn nhận đầy đủ những áp lực mà sinh viên y khoa phải trải qua trong quá trình học tập và thực hành lâm sàng. Hầu như sinh viên nào cũng từng gặp tình huống bị người bệnh từ chối cho thực hành, nghi ngờ năng lực hoặc có những lời nói khiến bản thân tổn thương.
Thế nhưng, những áp lực đó không thể là lý do để đưa cảm xúc tiêu cực lên mạng xã hội bằng các nội dung liên quan đến người bệnh hay hoạt động chuyên môn. Theo bác sĩ Tuấn, mọi kỹ thuật y khoa đều nhằm mang lại lợi ích cho người bệnh, không thể trở thành công cụ để giải tỏa cảm xúc hay tạo nội dung trên mạng xã hội.
“Người bệnh không phải là “content” để kể chuyện, tạo tiếng cười hay tìm kiếm lượt xem. Điều đáng lo ngại hơn là những phát ngôn lệch chuẩn của một vài cá nhân có thể làm tổn thương hình ảnh của cả đội ngũ thầy thuốc - những người vẫn ngày đêm tận tụy, thầm lặng cứu chữa người bệnh”, bác sĩ Tuấn nhấn mạnh.
Dưới góc độ tâm lý học, TS Phạm Thị Thúy, giảng viên Học viện Chính trị khu vực II (TPHCM), nhận xét, cần nhìn nhận những vụ việc vừa qua trong bối cảnh đặc điểm tâm sinh lý của sinh viên. Phần lớn sinh viên thực tập hiện nay ở độ tuổi 19-21. Về mặt sinh học, đây vẫn là giai đoạn vùng não trước trán - khu vực đảm nhiệm khả năng kiểm soát cảm xúc, đánh giá và dự báo hậu quả hành vi - chưa phát triển hoàn thiện. Vì vậy, các em dễ hành động theo cảm xúc, thiếu cân nhắc và chưa lường hết hệ lụy từ những gì mình đăng tải trên mạng xã hội.
Ở lứa tuổi này, nhu cầu thể hiện bản thân, tìm kiếm sự chú ý và được bạn bè công nhận cũng rất lớn. Nếu người trưởng thành sử dụng mạng xã hội chủ yếu để phục vụ công việc hoặc kinh doanh, thì nhiều sinh viên lại xem đây là nơi để bộc lộ cảm xúc, giải tỏa bức xúc, tìm kiếm sự đồng cảm hoặc đơn giản là “câu like”, “câu view”.
Chính vì thế, những hành động như quay clip hay livestream thường được thực hiện theo cảm tính, trong khi các em chưa đủ trải nghiệm và sự chín chắn để hình dung những tác động tiêu cực có thể xảy ra đối với bản thân, người bệnh và cả môi trường thực tập.
TS PHẠM THỊ THÚY, giảng viên Học viện Chính trị khu vực II:
Nhà trường không thể đứng ngoài
Sai lầm của sinh viên là hệ quả của nhiều yếu tố, như sự non nớt về tâm lý, khoảng trống trong giáo dục kỹ năng và áp lực học tập.
Vì vậy, bên cạnh xử lý vi phạm, các trường cần đồng hành với sinh viên trong việc khắc phục hậu quả, hỗ trợ tâm lý, đồng thời rà soát chương trình đào tạo, tăng cường giáo dục y đức, văn hóa ứng xử và kỹ năng sử dụng mạng xã hội.
Mỗi sinh viên là "đại sứ hình ảnh" của trường
Là đơn vị có quy mô đào tạo lớn ở khu vực phía Nam, Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn - Đại học Quốc gia TPHCM hàng năm đều có lượng lớn sinh viên các ngành được gửi đi thực tập tại các đơn vị, doanh nghiệp, trường học.
Ông Trần Nam, Trưởng Phòng Công tác sinh viên, khẳng định nhà trường có quy định về quy chế thực tập cho sinh viên rất rõ ràng. Các quy định liên quan đến chuyên môn, các quy tắc ứng xử cũng như chuẩn đầu ra ở từng ngành, nghề đều được xây dựng cụ thể.
Tùy từng ngành đào tạo, các thầy cô ở các khoa chuyên môn sẽ tập huấn rất kỹ, chẳng hạn như sinh viên ngành báo chí - truyền thông khi thực tập ở các cơ quan báo chí sẽ thế nào; sinh viên ngành giáo dục học khi đến thực tập tại các trường sẽ cần thêm những quy tắc ra sao; sinh viên ngành ngôn ngữ Anh, quan hệ quốc tế cần thêm những quy tắc về đối ngoại như thế nào…
Các khoa và phòng, ban chuyên môn ở trường cũng tổ chức những buổi chia sẻ kinh nghiệm từ các khóa thực tập trước đó, chia sẻ từ các doanh nghiệp, đơn vị để sinh viên hình dung rõ hơn về quá trình thực tập, cọ xát thực tế.
Trong quá trình sinh viên thực tập tại các cơ sở, nhà trường cũng thiết lập kênh liên lạc thường xuyên giữa cơ sở, người đánh giá, hướng dẫn với sinh viên thực tập để nếu phát sinh khó khăn thì trao đổi hướng xử lý, nhằm tạo điều kiện tốt nhất cho sinh viên.
Còn bà Nguyễn Như Phượng, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Truyền thông và Đào tạo Phượng Hoàng Linh (TPHCM), nêu ý kiến, khi thực tập, sinh viên cần tuân thủ những quy định chung. Sự chuyên nghiệp được hình thành từ những điều rất nhỏ như đi đúng giờ, biết phản hồi thông tin, chủ động báo cáo tiến độ công việc hay biết nói lời cảm ơn và xin lỗi đúng lúc.
Sinh viên cần nhận thức rằng khi đi thực tập, các bạn không chỉ đại diện cho chính mình mà là một phần của nhà trường và cũng là một phần của doanh nghiệp nơi mình đang thực tập.
