Nhiều loại hàng hóa bắt buộc phải truy xuất được nguồn gốc mới được lưu thông trên thị trường. Ảnh: DMS
Bộ Công thương cũng vừa công bố con số đến hết tháng 5, Hệ thống truy xuất nguồn gốc hàng hóa quốc gia đã xác thực hơn 1 triệu mã sản phẩm nói chung. Tuy nhiên, những con số này thực tế chỉ là lượng nhỏ so với tổng lượng hàng hóa đang lưu thông trên thị trường. Vì vậy, Bộ NN-MT và Bộ Công thương đang từng bước siết chặt quản lý đối với các loại hàng hóa lưu thông kể từ ngày 1-7.
Theo quy định mới của Bộ Công thương, từ ngày 1-1-2027, các nhóm hàng hóa thuộc diện “có nguy cơ cao” sẽ bắt buộc phải thực hiện truy xuất nguồn gốc trước khi được đưa ra lưu thông.
Điều đó có nghĩa, từ hạt gạo, bó rau, quả xoài đến con tôm, con cá… đều phải trả lời được những câu hỏi cơ bản: sản xuất ở đâu, ai sản xuất, quy trình như thế nào và đã đi qua những khâu nào. Nói cách khác, mỗi sản phẩm sẽ phải có “căn cước” để lưu thông ở trong nước, thay vì chỉ cần làm ra, có người mua là lưu thông trên thị trường.
Nếu không có "căn cước", hàng hóa sẽ khó bước vào các kênh phân phối hiện đại. Thậm chí, với những mặt hàng thuộc diện bắt buộc, không chứng minh được nguồn gốc đồng nghĩa với việc gặp nhiều rào cản khi tham gia thị trường nội địa. Với xuất khẩu, yêu cầu còn khắt khe hơn. Không có "hộ chiếu" thì hàng Việt không thể đi ra thế giới. Quy định này không phải là điều kiện của Việt Nam mà là đòi hỏi của người tiêu dùng thế giới.
Như vậy, một cuộc thay đổi rất lớn đang diễn ra, nhưng có thể nhiều người sản xuất vẫn chưa cảm nhận hết. Có thể nói, thời kỳ cứ có hàng là đem đi bán đang đi vào hồi kết. Một thời kỳ mới đang mở ra, giá trị của một sản phẩm không chỉ nằm ở bản thân sản phẩm, mà còn nằm ở thông tin đi kèm sản phẩm. Không chỉ giá cả, mà lai lịch sản phẩm mới là tấm vé quyết định hàng hóa được quyền tham gia thị trường.
Trong nhiều năm, hàng hóa Việt Nam được đánh giá chủ yếu bằng hình thức, giá cả và chất lượng cảm quan. Nhưng trong thời đại số, chừng đó là chưa đủ. Một sản phẩm muốn tồn tại lâu dài còn phải chứng minh được “lai lịch” của mình. Từ chỗ cạnh tranh bằng giá, thị trường đang chuyển sang cạnh tranh bằng sự minh bạch.
