Điều hành nhiệm vụ ngoài chuyên môn
Trước khi vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, ông Lê Thượng Duy Lập là Trưởng phòng Tài nguyên - Môi trường TP Thủ Đức. Khi thành lập phường Thủ Đức, với cương vị Phó Chủ tịch UBND phường kiêm Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công, ông Lập được giao đảm nhiệm 5-6 lĩnh vực lớn với 156 nhiệm vụ.
Ngoài các lĩnh vực sở trường là tài nguyên môi trường, đất đai, quản lý đô thị, ông còn phụ trách các lĩnh vực khác như kinh tế, kế hoạch, đầu tư, ngân sách… Việc quản lý những mảng không thuộc chuyên môn gặp nhiều khó khăn, trong khi khối lượng công việc quá lớn khiến ông không còn đủ thời gian để nghiên cứu sâu các lĩnh vực mới.
Công chức Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Tam Bình tiếp nhận thủ tục hành chính của người dân (ẢNH: PHƯƠNG UYÊN)
Tại phường Linh Xuân, Chủ tịch UBND phường Nguyễn Thị Kim Cúc cũng cho biết, 1 Phó Chủ tịch của phường thường phải tham mưu cho 7-8 sở, ngành thành phố và phụ trách từ 3-5 lĩnh vực lớn. Điều này khiến họ dễ rơi vào tình trạng "chạy theo sự vụ", dẫn đến thiếu tính chiến lược trong quản lý địa bàn. Bên cạnh đó, việc quá tải không chỉ gây áp lực cho cán bộ mà còn tiềm ẩn rủi ro, sai sót trong thực thi công vụ.
Đây là thực trạng chung tại nhiều phường trên địa bàn TPHCM. Do đó, chủ trương tăng thêm 1 Phó Chủ tịch UBND xã, phường theo Kết luận 187-KL/TW của Bộ Chính trị và Ban Bí thư góp phần giải tỏa áp lực cho tuyến đầu. Việc này được kỳ vọng giúp khơi thông công việc và đảm bảo quản lý sâu sát hơn đến tận từng địa bàn dân cư.
Chủ tịch UBND xã Củ Chi Phạm Kiều Hưng ví von: “Cơ cấu của xã Củ Chi giống như một bộ máy vận hành đa nhiệm. Trong đó, Chủ tịch đóng vai trò điều phối tổng thể và quản lý hệ thống cốt lõi, còn 2 Phó Chủ tịch là 2 cánh tay trái - phải, mỗi người quản lý khối công việc rất lớn để đảm bảo phục vụ hơn 125.000 cư dân trên địa bàn. Mỗi Phó Chủ tịch hiện phải quán xuyến 4-5 nhóm lĩnh vực lớn và theo dõi trực tiếp 10-11 ấp".
Theo ông Phạm Kiều Hưng, việc thêm nhân sự cho bộ máy lãnh đạo, giống như việc “chia thêm làn đường cho một tuyến giao thông đang ùn tắc, giúp dòng chảy công việc được khơi thông”. Tương tự, ông Nguyễn Đức Hiệp, Chủ tịch UBND phường Thới An - phường có dân số trên 120.000 người - cho biết, phường chịu áp lực lớn trong thực hiện nhiệm vụ, nhất là phường có tốc độ đô thị hóa và có nhiều vấn đề đột xuất, phát sinh về an ninh trật tự, phòng cháy chữa cháy.
Do đó, việc bổ sung 1 Phó Chủ tịch là chủ trương kịp thời, giúp địa phương có thêm điều kiện bám sát địa bàn hơn và xử lý dứt điểm các vi phạm từ cơ sở.
Nâng cao hiệu lực quản lý
Song song với việc tăng thêm nhân sự, Ban Thường vụ Thành ủy TPHCM cũng thống nhất chủ trương dừng mô hình Phó Chủ tịch UBND cấp xã kiêm nhiệm Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công. Các địa phương đánh giá, việc này sẽ giúp Phó Chủ tịch được "giải phóng" khỏi các công việc điều hành tác nghiệp cụ thể để tập trung vào các vấn đề vĩ mô như quy hoạch, đầu tư, bồi thường giải phóng mặt bằng, vốn là những "điểm nghẽn" lớn tại nhiều địa phương.
Bà Nguyễn Thị Kim Cúc nhận định, khi không còn kiêm nhiệm, vai trò của Phó Chủ tịch UBND phường sẽ là người giám sát khách quan và kiểm tra độc lập đối với trung tâm, giúp tăng tính minh bạch trong giải quyết thủ tục hành chính. Điều này giúp loại bỏ tình trạng "vừa đá bóng vừa thổi còi" trong giải quyết hồ sơ cho người dân. Đặc biệt, hồ sơ của người dân, doanh nghiệp được luân chuyển chuyên nghiệp hơn, giảm thiểu các "điểm nghẽn" về mặt thủ tục do lãnh đạo kiêm nhiệm quá nhiều việc.
Cùng quan điểm, ông Nguyễn Đức Hiệp khẳng định, chủ trương không bố trí Phó Chủ tịch UBND kiêm Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công là phù hợp với yêu cầu chuyên nghiệp hóa công tác cải cách hành chính.
Khi Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công phường được bố trí chuyên trách, sẽ có điều kiện tập trung toàn bộ thời gian, nguồn lực cho công tác tổ chức, điều hành hoạt động của trung tâm; theo dõi sát tiến độ, chất lượng giải quyết hồ sơ thủ tục hành chính cho người dân, doanh nghiệp.
Sự phân định rõ giữa chức năng quản lý nhà nước của lãnh đạo UBND phường và chức năng tổ chức thực hiện của Trung tâm Phục vụ hành chính công sẽ góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của chính quyền cơ sở, hướng tới xây dựng nền hành chính phục vụ, hiện đại, đáp ứng yêu cầu phát triển đô thị và sự hài lòng của người dân.
Ban Thường vụ Thành ủy TPHCM đã ban hành Kết luận 235 về khung số lượng Phó Chủ tịch UBND cấp xã và số lượng cấp phó của phòng chuyên môn và tương đương, Trung tâm Phục vụ hành chính công thuộc UBND cấp xã. UBND TPHCM cũng vừa ban hành văn bản nhằm triển khai, hướng dẫn thực hiện kết luận trên.
Theo đó, các đơn vị hành chính cấp xã có dân số từ 50.000 người trở lên; phường có diện tích từ 5,5km2 trở lên, xã có diện tích tự nhiên từ 30km2 trở lên và địa bàn trọng điểm, phức tạp về trật tự an toàn xã hội, được bổ sung 1 Phó Chủ tịch UBND. Theo tiêu chuẩn trên, TPHCM có 83 phường, xã có 3 Phó Chủ tịch UBND.
