Ngày 4-4, UBND TPHCM phối hợp Đại học quốc gia (ĐHQG) TPHCM tổ chức hội thảo tham vấn chuyên gia về dự thảo Luật Đô thị đặc biệt chính sách đột phá và không gian phát triển cho TPHCM trong kỷ nguyên mới.
Chủ trì hội thảo có các đồng chí: Nguyễn Mạnh Cường, Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch UBND TPHCM; PGS-TS Trần Cao Vinh, Phó Giám đốc ĐHQG TPHCM; PGS-TS Hoàng Công Gia Khánh, Hiệu trưởng Trường ĐH Kinh tế - Luật (ĐHQG TPHCM).
Chuyển mạnh từ cơ chế đặc thù sang thể chế vượt trội
Phát biểu chào mừng và định hướng hội thảo, Phó Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Mạnh Cường cho biết, hội thảo được tổ chức trong bối cảnh rất đặc biệt khi Bộ Chính trị vừa có chủ trương, tạo điều kiện cho TPHCM tiến hành tổ chức tổng kết toàn diện Nghị quyết 31 của Bộ Chính trị về phương hướng, nhiệm vụ phát triển TPHCM đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2045. Đồng thời cho phép TPHCM xây dựng dự thảo Nghị quyết mới thay thế cho Nghị quyết 31 trong xây dựng và phát triển thành phố trong kỷ nguyên mới.
Quang cảnh hội thảo. Ảnh: VIỆT DŨNG
Vì vậy, hội thảo là cơ sở quan trọng để thành phố nghiên cứu, đề xuất và lập các nội dung hồ sơ, thủ tục nhằm tiếp tục đề xuất, đề nghị với Trung ương, Bộ Chính trị xây dựng dự thảo Luật Đô thị đặc biệt. Đây là một công cụ pháp lý rất cao, với kỳ vọng TPHCM tiếp tục được trao quyền và phân quyền mạnh mẽ, thúc đẩy cho sự phát triển tăng trưởng 2 con số cũng như sự phát triển nhanh và bền vững của thành phố, đóng góp cho sự phát triển chung của đất nước.
TPHCM có vai trò, vị trí đầu tàu đối với cả nước, song thành phố cũng đối diện với một số điểm nghẽn. Đó là, quy mô kinh tế TPHCM ngày càng lớn, vai trò ngày càng quan trọng trong cấu trúc kinh tế quốc gia và khu vực nhưng các điều kiện, các khung thể chế về quản trị chưa đáp ứng với yêu cầu cho sự phát triển. Các cơ chế quản lý hiện hành được thiết kế và được hoạch định trên cơ sở quản lý hành chính tập trung áp dụng chung cho phần lớn các địa phương, chưa phản ánh được những đặc thù, tính chất, tầm vóc của một siêu đô thị đặc biệt, là sau khi thực hiện việc hợp nhất thành TPHCM mới.
Đồng chí Nguyễn Mạnh Cường cho biết, TPHCM đang đồng thời triển khai 3 nhiệm vụ quan trọng: tổng kết toàn diện Nghị quyết 31; xây dựng dự thảo Nghị quyết mới của Trung ương thay thế cho Nghị quyết 31; nghiên cứu, đề xuất và tham mưu xây dựng Luật Đô thị đặc biệt.
Theo đồng chí, đây là một quá trình triển khai đồng thời, liên thông và tích hợp cao. Trong đó, việc tổng kết thực tiễn từ cơ sở, định hướng chính trị là dẫn dắt; thể chế pháp luật là kết quả cuối cùng trong việc xây dựng Luật Đô thị đặc biệt.
Các đại biểu dự hội thảo. Ảnh: VIỆT DŨNG
“Thành phố xác định rõ yêu cầu đặt ra không chỉ hoàn thiện về thể chế, không phải theo cơ chế đặc thù như những Nghị quyết đã được Trung ương, Quốc hội trao mà thành phố phải được luật hóa các Nghị quyết, các nội dung, các quy định ở mức độ cao nhất, đủ sức để giải phóng các nguồn lực phát triển và tạo không gian phát triển mới, hình thành các động lực tăng trưởng mới cho sự phát triển của thành phố”, Phó Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Mạnh Cường kỳ vọng.
Phó Chủ tịch UBND TPHCM phân tích, Luật Đô thị đặc biệt phải được khẳng định chuyển từ cơ chế đặc thù sang xác định những thể chế vượt trội; từ cơ chế đề xuất, kiến nghị sang cơ chế được trao quyền và trao trách nhiệm; từ quản lý hành chính sang quản trị một đô thị hiện đại, thông minh.
3 nguyên tắc đề xuất các vấn đề về Luật Đô thị đặc biệt
Theo đồng chí Nguyễn Mạnh Cường, từ thực tiễn quản lý và điều hành của chính quyền thành phố, TPHCM xác định ba nguyên tắc để tiếp tục nghiên cứu đề xuất những vấn đề liên quan tới xây dựng Luật Đô thị đặc biệt.
Phó Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Mạnh Cường phát biểu. Ảnh: VIỆT DŨNG
Thứ nhất, HĐND, UBND TPHCM đề xuất tiếp tục được trao quyền tự chủ thực sự và toàn diện trên các lĩnh vực để thực hiện và thực thi quyền quản trị của thành phố với phương châm: địa phương quyết, địa phương làm và địa phương chịu trách nhiệm.
Thứ hai, cần tiếp tục luật hóa những vấn đề thực tiễn đòi hỏi nhưng chưa có hành lang pháp lý để có thể triển khai. Các quy phạm pháp luật phải bắt đầu từ những vướng mắc thực tế mà thành phố đang đối diện và giải quyết hàng ngày. Đó là những điểm nghẽn về quản lý không gian ngầm, về tài sản công, về thực hiện và triển khai các dự án đường sắt đô thị...
Thứ ba là phát huy các lĩnh vực, cơ chế, điều kiện đặc thù của thành phố.
Các đại biểu tham dự hội thảo. Ảnh: VIỆT DŨNG
Với yêu cầu đó, đồng chí Nguyễn Mạnh Cường mong muốn nhận được các ý kiến đóng góp, hiến kế có tính đột phá, nhất là cần làm rõ mô hình thể chế đô thị đặc biệt với mức độ phân quyền, phân cấp thực chất và gắn với trách nhiệm giải trình của chính quyền thành phố.
Đó là đề xuất về cơ chế tài chính ngân sách vượt trội và tiệm cận với thông lệ của khu vực quốc tế trong điều kiện quản trị đô thị hiện nay. Đồng thời mở rộng không gian phát triển bao gồm không gian đô thị, không gian ngầm, không gian số, liên kết vùng, không gian tầm thấp; hay hình thành và thiết kế các cơ chế thử nghiệm chính sách theo cơ chế sandbox với các mô hình và các điều hành hoạt động mới.
“Chúng tôi đặc biệt mong muốn các ý kiến không chỉ dừng lại ở việc hoàn thiện cơ chế hiện có mà cần đề xuất những ý tưởng mới, những cách tiếp cận mới để có thể tạo ra những bước ngoặt về thể chế trong phát triển đô thị của thành phố”, Phó Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Mạnh Cường đề nghị.
