Giữ vững biên lợi nhuận cao trong nhiều năm
Trong giai đoạn 2017-2024, Masan Consumer (MCH) duy trì tốc độ tăng trưởng trung bình khoảng 13% một năm, gần gấp đôi mức tăng trưởng GDP của Việt Nam cùng kỳ. Nhưng điều khiến MCH trở thành một trường hợp đặc biệt của ngành hàng tiêu dùng nhanh không chỉ là tốc độ tăng trưởng mà còn là khả năng giữ vững biên lợi nhuận ở mức rất cao trong suốt nhiều năm.
Theo ông Huỳnh Việt Thăng, Giám đốc Tài chính MCH, biên lợi nhuận gộp của công ty luôn đạt 45-46%. Đây là mức biên đủ lớn để doanh nghiệp vừa tái đầu tư cho tăng trưởng, vừa bảo đảm lợi ích dài hạn cho cổ đông. Một phần biên lợi nhuận này được sử dụng để đầu tư mạnh vào xây dựng thương hiệu, củng cố hệ thống phân phối, phát triển đội ngũ nhân sự, và vẫn duy trì được khoảng 23% lợi nhuận ròng nhằm chi trả cổ tức.
Khi so sánh cùng ngành trong khu vực, MCH trở nên nổi bật hơn. Trong nhóm 16 công ty hàng tiêu dùng nhanh (FMCG) lớn nhất Đông Nam Á xét theo vốn hóa, tăng trưởng và khả năng sinh lời, MCH là doanh nghiệp duy nhất đồng thời đáp ứng đầy đủ các tiêu chí khắt khe: quy mô lớn, tốc độ tăng trưởng đáng kể và biên lợi nhuận ròng trên 20%.
Lý giải về biên lợi nhuận cao của MCH, ở góc nhìn chiến lược, Tổng giám đốc Trương Công Thắng nhấn mạnh tới hiệu quả kinh tế theo quy mô. Hiện MCH đang hoạt động trong khoảng 80% các ngành hàng FMCG tại Việt Nam. Nếu coi thị trường hàng tiêu dùng gồm 10 ngành lớn, doanh nghiệp hiện diện trong 8 ngành.
Ông Thắng cho biết thêm trong mỗi ngành hàng, MCH xác định rõ phân khúc mục tiêu và cạnh tranh trong những phân khúc mà họ có lợi thế mạnh nhất. Ví dụ như thị trường nước tăng lực ở Việt Nam có quy mô rất lớn, nhưng công ty không chọn cách cạnh tranh trực tiếp. Thay vào đó, MCH tập trung vào phân khúc nước tăng lực vị cà phê, nơi doanh nghiệp đang nắm khoảng 90% thị phần và gần như toàn bộ lợi nhuận của phân khúc.
Ở góc độ sản phẩm, bà Lê Thị Nga, Phó Tổng giám đốc phụ trách Nghiên cứu và Phát triển (R&D), cũng lý giải cách MCH vừa tạo ra sản phẩm vượt trội, vừa duy trì biên lợi nhuận cao.
Theo bà Nga, chiến lược R&D của công ty dựa trên bốn yếu tố: sử dụng ít tài nguyên nhất để tạo ra sản phẩm tốt nhất; áp dụng các công nghệ tiên tiến nhằm tối ưu chi phí nguyên liệu và sản xuất; tập trung đầu tư vào các thuộc tính mà người tiêu dùng thực sự yêu thích.
Tạo giá trị bền vững cho cổ đông
Từ năm 2002 đến nay, MCH đã đưa gần 1.200 phát kiến sản phẩm ra thị trường nhờ sự phối hợp giữa các bộ phận từ thương hiệu, chuỗi cung ứng đến hệ thống bán lẻ. Trong số đó, 20% sản phẩm đã thành công và đóng góp vào doanh thu, lợi nhuận của công ty.
Theo bà Nga, tỷ lệ thành công trung bình của ngành FMCG tại châu Á chỉ khoảng 5%. Điều này cho thấy tốc độ đổi mới và năng lực “đánh trúng nhu cầu” của MCH cao gấp 4 lần mức trung bình của khu vực.
Bên cạnh đó, hệ thống phân phối cũng là lợi thế giúp MCH đạt được biên lợi nhuận cao. Với việc sở hữu chuỗi bán lẻ riêng, khi một sản phẩm mới được sản xuất, 4.500 cửa hàng WinMart, WiN và WinMart+ sẽ trở thành nơi thử nghiệm thực tế quy mô lớn, giúp công ty kiểm chứng nhanh chóng mức độ phù hợp của bao bì, thông điệp truyền thông và phản ứng thật của người tiêu dùng ngay tại quầy kệ.
Mô hình này rút ngắn đáng kể thời gian đưa sản phẩm ra thị trường: nếu thông thường ngành cần 30 ngày để hàng hóa đến tay người tiêu dùng, MCH chỉ mất 15 ngày. Tốc độ R&D theo đó cũng nhanh hơn đáng kể, chỉ 6-12 tháng từ ý tưởng đến ra mắt sản phẩm, trong khi nhiều công ty FMCG khác cần 24-36 tháng.
Từ góc độ tài chính, ông Huỳnh Việt Thăng cho biết công ty tuân thủ 3 nguyên tắc cốt lõi là: kỷ luật tài chính chặt chẽ, tinh thần “chi mà không phí” và quản trị vận hành nghiêm ngặt nhằm giảm thiểu rủi ro. Những nguyên tắc này tạo ra nền tảng vững chắc cho toàn bộ chiến lược tăng trưởng và đảm bảo hiệu quả tài chính của công ty trong mọi điều kiện thị trường.
