Sáng 2-11, Bộ Y tế cung cấp thông tin về dự thảo báo cáo tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự thảo Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi). Theo đề xuất mới của Bộ Y tế, người dưới 18 tuổi không được hiến bộ phận cơ thể khi còn sống. Riêng với mô tái sinh, nhóm tuổi này chỉ được hiến khi đáp ứng các điều kiện chặt chẽ.
Dự thảo mới siết điều kiện hiến mô ở người dưới 18 tuổi
Cụ thể, người dưới 18 tuổi chỉ được hiến mô tái sinh cho anh, chị, em ruột nếu không có người hiến trưởng thành phù hợp. Người hiến cần được tư vấn độc lập để tránh bị ép buộc hoặc lừa dối. Cả cha đẻ và mẹ đẻ phải đồng ý bằng văn bản. Nếu một người đã mất, người còn lại sẽ đồng ý. Mô hiến phải nằm trong danh mục do Bộ Y tế ban hành.
Các bác sĩ Bệnh viện Việt Đức thực hiện ca ghép tim cho bệnh nhân. Ảnh: BVCC
Bộ Y tế cho biết, dự thảo siết chặt điều kiện hiến mô tái sinh khi còn sống nhằm bảo đảm an toàn và quyền lợi của người hiến, nhất là người chưa thành niên. Dự thảo cũng đề xuất cho phép cha, mẹ là người trưởng thành nhận mô hiến từ anh, chị, em ruột của mình khi đáp ứng các điều kiện theo quy định.
So với dự thảo trình Quốc hội ngày 21-10, bản điều chỉnh ngày 1-11 có những thay đổi đáng chú ý về điều kiện hiến mô tái sinh khi còn sống. Theo đề xuất trước đây, người từ đủ 15 tuổi đến dưới 18 tuổi có thể hiến mô tái sinh cho cha, mẹ, anh, chị, em ruột. Với dự thảo mới nhất, nhóm này chỉ được hiến cho anh, chị, em ruột, không còn bao gồm cha, mẹ. Dự thảo mới cũng không còn chia điều kiện hiến mô theo các mốc tuổi như trước.
Phân biệt tạng, mô và mô tái sinh trong hiến, ghép
Theo các chuyên gia y tế, tạng là những cơ quan đảm nhiệm các chức năng quan trọng của cơ thể. Trong hoạt động hiến, ghép, các tạng thường được nhắc đến gồm tim, gan, thận, phổi và tụy. Ghép tạng có thể giúp duy trì sự sống hoặc cải thiện chất lượng cuộc sống cho người mắc bệnh nặng.
Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác hiện hành định nghĩa mô là tập hợp các tế bào cùng loại hoặc khác loại, thực hiện những chức năng nhất định của cơ thể. Các loại mô thường dùng trong ghép gồm giác mạc, da, xương, gân và tế bào gốc tạo máu.
Mô tái sinh có khả năng tạo ra các tế bào mới để thay thế những tế bào đã mất đi. Tế bào gốc tạo máu là một ví dụ, có thể phát triển thành nhiều loại tế bào máu. Các bác sĩ thu nhận tế bào này từ tủy xương hoặc máu ngoại vi để điều trị một số bệnh về máu và suy tủy xương.
Bác sĩ thực hiện chụp mạch đánh giá chết não trước khi lấy tạng hiến
Trong khi đó, các loại mô không tái sinh không thể được cơ thể tạo ra để thay thế phần đã lấy đi theo cơ chế tương tự. Tại dự thảo trước đó, Bộ Y tế nêu một số ví dụ về mô không tái sinh như võng mạc, củng mạc và van tim. Việc phân loại và điều kiện hiến cụ thể cần căn cứ vào quy định, danh mục chuyên môn được cơ quan có thẩm quyền ban hành.
Tuy nhiên, theo các chuyên gia y tế, cần phân biệt khả năng tái sinh của mô với khả năng tái tạo của một cơ quan. Chẳng hạn, gan có thể tái tạo một phần sau khi bị cắt bỏ, nhưng điều đó không đồng nghĩa gan thuộc nhóm mô tái sinh theo quy định về hiến, ghép.
Ngay cả với mô có khả năng tái sinh, việc hiến vẫn phải bảo đảm tính tự nguyện, đáp ứng các điều kiện về sức khỏe và tuân thủ quy định nhằm bảo vệ người hiến.
