Sáng 4-9, tiếp tục phiên họp thứ 6, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ; Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ (dự thảo).
Gỡ khó cho người dân, doanh nghiệp
Theo Thứ trưởng Bộ Công an Lê Văn Tuyến, dự thảo tập trung vào mục tiêu cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, tháo gỡ khó khăn cho người dân và doanh nghiệp, đồng thời đẩy mạnh phân cấp, phân quyền.
Trong lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy (PCCC) và cứu nạn, cứu hộ, dự thảo bãi bỏ thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu về PCCC. Theo quy định hiện hành, trước khi đưa công trình hoặc phương tiện giao thông vào sử dụng, chủ đầu tư phải thực hiện đồng thời 2 thủ tục là thẩm định thiết kế và kiểm tra công tác nghiệm thu về PCCC.
Dự thảo bãi bỏ quy định kiểm tra công tác nghiệm thu về PCCC trước khi đưa công trình, phương tiện vào khai thác, chuyển sang thực hiện hậu kiểm kết hợp với kiểm tra an toàn PCCC sau khi công trình, phương tiện đã đi vào hoạt động.
“Chủ đầu tư, nhà thầu và chủ phương tiện phải tự chịu trách nhiệm toàn diện trước pháp luật về việc áp dụng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật và tự thực hiện nghiệm thu PCCC đầy đủ”, Thứ trưởng Lê Văn Tuyến nhấn mạnh.
Quang cảnh phiên họp. Ảnh: CỔNG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ QUỐC HỘI
Chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm
Thủ tục cấp phép trước khi lưu thông đối với phương tiện PCCC và vật liệu ngăn cháy cũng được bãi bỏ, tạo điều kiện thông thoáng cho hoạt động sản xuất, kinh doanh. Các tổ chức, cá nhân sản xuất hoặc nhập khẩu tự chịu trách nhiệm toàn diện về chất lượng sản phẩm. Cơ quan quản lý nhà nước chỉ kiểm tra chất lượng hàng hóa lưu thông trên thị trường theo quy định chung về chất lượng sản phẩm.
Một thay đổi quan trọng khác là bãi bỏ chế tài ngừng cấp điện, nước liên quan đến nghiệm thu PCCC tại Luật Thủ đô số 02/2026/QH16 (Điểm d Khoản 2 Điều 14). Luật Thủ đô hiện hành quy định chế tài ngừng cung cấp điện, nước đối với các công trình đưa vào hoạt động khi chưa có văn bản chấp thuận nghiệm thu PCCC. Tuy nhiên, Luật PCCC sửa đổi đã bãi bỏ thủ tục kiểm tra chấp thuận nghiệm thu này, hành vi trên không còn bị coi là vi phạm pháp luật PCCC.
Góp ý về vấn đề này, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh nhấn mạnh, nguyên tắc "chuyển trách nhiệm không có nghĩa là buông trách nhiệm" khi chuyển dịch phương thức quản lý từ "tiền kiểm" sang "hậu kiểm".
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh góp ý hoàn thiện dự thảo luật. Ảnh: CỔNG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ QUỐC HỘI
Đây cũng là sự thay đổi phương thức quản lý, thay thế bằng một cơ chế quản trị khác hiệu quả và thuận lợi hơn. "Thủ tục có thể đơn giản hơn nhưng trách nhiệm phải rõ hơn, phân cấp mạnh hơn nhưng năng lực thực hiện và cơ chế kiểm soát phải kịp thời”, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh nhấn mạnh.
Bày tỏ đồng tình với quan điểm trên, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh đề nghị giữ lại quy định "tiền kiểm" với loại hình nhà chung cư cao tầng và một số công trình thuộc loại có nguy cơ cao.
Trong khi đó, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi góp ý về các quy định liên quan đến hệ thống truyền tin báo cháy tự động, trang thiết bị chữa cháy chuyên dụng và các quy chuẩn PCCC đối với nhà xưởng chế biến nông sản. Ông nhận định, các quy định hiện hành về nhóm nội dung này có hiệu quả thực tế không cao nhưng lại tạo ra chi phí lớn cho các cơ sở và doanh nghiệp.
Đại biểu dự họp. Ảnh: CỔNG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ QUỐC HỘI
Bên cạnh chi phí trực tiếp của doanh nghiệp, việc vận hành các hệ thống này còn làm tốn thời gian, công sức xử lý của các đầu mối chức năng. Người đứng đầu Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị cần tập trung vào giải pháp giải quyết bằng lực lượng và phương án tại chỗ, thay vì phụ thuộc vào các hệ thống chuyên dụng gây tốn kém chi phí, thời gian và công sức cho người dân, cơ sở và doanh nghiệp.
Phản hồi ý kiến của Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi, Thứ trưởng Lê Văn Tuyến cho biết sẽ rà soát và báo cáo tiếp thu, giải trình, nhưng "thực tiễn triển khai thử nghiệm hệ thống này tại Bắc Ninh cho thấy rất hiệu quả và không quá tốn kém".
