Quy định này là một bước thay đổi quan trọng trong quản lý nhà ở và thị trường bất động sản, được kỳ vọng mang lại lợi ích cho cả người dân và cơ quan quản lý.
Trước hết, mã định danh điện tử giúp người mua nhà dễ dàng kiểm tra thông tin pháp lý. Thay vì phải dò hỏi nhiều nơi, đối chiếu nhiều loại giấy tờ, người dân có thể tra cứu tình trạng pháp lý của bất động sản, từ nguồn gốc đất, dự án xây dựng đến các thông tin liên quan.
Điều này đặc biệt có ý nghĩa trong bối cảnh không ít người từng rơi vào cảnh mua phải nhà ở dự án chậm tiến độ, pháp lý không rõ ràng hoặc phát sinh tranh chấp. Khi mỗi bất động sản có một mã số riêng, toàn bộ lịch sử của tài sản sẽ được ghi nhận và lưu trữ thống nhất.
Người mua có thêm cơ sở để yên tâm trước khi quyết định xuống tiền; người đang sở hữu nhà cũng thuận lợi hơn khi thực hiện các thủ tục như mua bán, sang tên, thế chấp hay thừa kế, nhờ thông tin được xác thực, giảm bớt khâu xác minh thủ công.
Một lợi ích đáng kể khác của việc định danh sản phẩm bất động sản là góp phần hạn chế tình trạng cò mồi, môi giới hoạt động. Khi thông tin nhà ở được công khai, chuẩn hóa, việc “thổi giá”, che giấu thông tin hay quảng cáo sai sự thật sẽ được hạn chế.
Thị trường vì thế cũng trở nên dễ tiếp cận hơn với người có nhu cầu ở thực, thay vì bị dẫn dắt bởi tin đồn và thông tin không kiểm chứng.
Đối với người dân sinh sống tại các khu chung cư, việc mã hóa định danh bất động sản lại giúp làm rõ trách nhiệm của các đơn vị quản lý, vận hành. Khi thông tin về chủ đầu tư, ban quản lý, đơn vị vận hành được gắn định danh, người dân có cơ sở để phản ánh, kiến nghị khi quyền lợi bị ảnh hưởng.
Khi dữ liệu bất động sản đầy đủ và minh bạch, cơ quan chức năng theo dõi sát diễn biến giá cả và giao dịch trên thị trường. Nhờ đó, các biện pháp điều tiết có thể được đưa ra kịp thời, hạn chế những cơn sốt đất bất thường, đặc biệt tại các đô thị lớn.
Ở tầm nhìn dài hạn, mã hóa bất động sản không chỉ phục vụ quản lý thị trường mà còn gắn với mục tiêu quản trị tài sản quốc gia bằng công nghệ số. Dữ liệu nhà ở và bất động sản sẽ được xác định là tài sản Nhà nước, được bảo vệ và khai thác có kiểm soát, tạo nền tảng cho một thị trường bất động sản minh bạch, kỷ cương và phát triển bền vững. Trong trật tự đó, sự thích nghi là yêu cầu tất yếu đối với mọi chủ thể tham gia thị trường.
Tuy nhiên, lợi ích của người dân chỉ thực sự phát huy khi hệ thống dữ liệu được cập nhật đầy đủ, chính xác và dễ tiếp cận. Nếu thông tin chậm cập nhật hoặc thiếu đồng bộ, người dân vẫn sẽ gặp khó khăn khi tra cứu.
Do đó, việc triển khai đồng bộ, nhất quán ở các địa phương có ý nghĩa quyết định để chính sách đi vào cuộc sống.
Việc giao sở xây dựng các địa phương gắn mã định danh và cập nhật dữ liệu đòi hỏi sự đầu tư tương xứng về hạ tầng công nghệ, nguồn nhân lực và quy trình quản lý. Nếu dữ liệu không đầy đủ, không chính xác hoặc chậm cập nhật, hệ thống sẽ khó phát huy vai trò như kỳ vọng.
