Tìm về Lạc Địa những ngày này, chúng tôi gặp lại những hộ dân đã gắn bó với vùng đất này từ những ngày đầu khai phá. Ông Nguyễn Văn Tươi, một người dân tham gia canh tác tại đây từ giai đoạn đầu, bồi hồi nhớ lại: "Hồi những năm 1977, nơi đây hoang sơ lắm, chủ yếu là cắt ranh hành chánh rồi lập tập đoàn sản xuất để trồng lúa nhưng hiệu quả chẳng được bao nhiêu, thất mùa liên tục".
So sánh với hiện tại, ông Tươi không giấu được sự ngạc nhiên: "Trước đây, việc đi lại khó khăn, hệ thống giao thông vận chuyển bấp bênh, nước thì tù đọng khiến con cá chậm lớn, cây lúa kém năng suất. Giờ nghe Nhà nước quy hoạch làm hồ nước ngọt, khu dân cư bài bản, tái hiện lại Khu căn cứ Lạc Địa chúng tôi thấy rõ một tương lai hoàn toàn khác cho vùng đất này".
Chia sẻ về sự thay đổi dưới góc độ quản lý, ông Hồ Văn Chiến, Bí thư Chi bộ ấp Phú Lợi Hồ Văn Chiến, nhấn mạnh: Hành trình quản lý Lạc Địa là một quá trình tìm kiếm mô hình tối ưu nhất cho người dân. Từ chỗ quản lý tập thể những năm 1980 đến việc thành lập Ngư trường Lạc Địa nhưng không hiệu quả, chính quyền đã phải nhiều lần điều chỉnh phương án.
"Trước đây, việc cho thuê khoán dài hạn 10 năm (2003-2013) chỉ giải quyết bài toán sinh kế cho khoảng 104 hộ dân thuê đất. Tuy nhiên, khi các dự án mới về hồ chứa nước ngọt, khu di tích và khu dân cư được hình thành theo chủ trương của Tỉnh ủy, đối tượng thụ hưởng sẽ là toàn thể cộng đồng".
Ông Chiến khẳng định, việc chuyển đổi này không chỉ giúp người dân nơi đây phòng chống hạn mặn, phát triển kinh tế bền vững mà còn bảo tồn được các giá trị di tích cách mạng tại địa phương.
Dưới góc nhìn của chính quyền địa phương, ông Nguyễn Đại Thắng, Chủ tịch UBND xã Tân Xuân, cho biết sự thay đổi của Lạc Địa gắn liền với tầm nhìn chiến lược về hạ tầng. Từ năm 2013, khi nhận thấy khu vực này cần một hướng đi bền vững hơn thay vì chỉ cho thuê canh tác nông nghiệp thuần túy, chính quyền đã kiên quyết không gia hạn hợp đồng dài hạn để chuẩn bị cho các dự án lớn.
Theo ông Thắng, trước đây, hạ tầng tại Lạc Địa rất hoang sơ, chủ yếu là các ao nuôi cá và ruộng lúa tự phát của người dân đầu tư. Với sự đồng thuận cao từ Ban Thường vụ Tỉnh ủy về phương án xây dựng hồ chứa nước ngọt, khu di tích và khu dân cư, Lạc Địa sẽ hoàn toàn 'thay da đổi thịt'.
Theo đó, dự án xây dựng hồ chứa nước ngọt là nền tảng quan trọng để tạo dư địa phát triển lâu dài, giúp xã Tân Xuân chủ động hơn trong ứng phó với biến đổi khí hậu, hướng tới phát triển bền vững trong thời gian tới. Bên cạnh đó, dự án còn tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của xã Tân Xuân.
“Việc kết hợp bảo tồn Khu di tích lịch sử - văn hóa căn cứ cách mạng Bưng Lạc Địa sẽ mở ra tiềm năng phát triển du lịch sinh thái, du lịch về nguồn, góp phần quảng bá giá trị văn hóa truyền thống của địa phương. Ngoài ra, dự án cũng góp phần hoàn thiện hạ tầng giao thông, tăng cường kết nối với các tuyến đường trọng điểm, tạo điều kiện thuận lợi cho giao thương, vận chuyển hàng hóa và thu hút đầu tư”, ông Thắng chia sẻ.
