Trao đổi với PV Báo Sài Gòn Giải Phóng, bà Nguyễn Thị Hồng Hạnh, Thành ủy viên, Giám đốc Sở Tư pháp TPHCM nhìn nhận, việc thay đổi tên dự án luật là nhằm bảo đảm phản ánh đầy đủ nội dung, phù hợp với việc mở rộng phạm vi áp dụng luật cho TPHCM, các thành phố trực thuộc Trung ương và khu kinh tế đặc biệt.
PHÓNG VIÊN: Thưa bà, việc Thủ tướng Chính phủ thống nhất đổi tên dự án Luật Đô thị đặc biệt thành Luật Phát triển đô thị mang ý nghĩa như thế nào trong bối cảnh hiện nay?
*BÀ NGUYỄN THỊ HỒNG HẠNH: Ban đầu, chúng ta dự kiến xây dựng dự thảo Luật Đô thị đặc biệt dựa trên quy định pháp luật hiện hành là chỉ có Hà Nội và TPHCM được xếp loại đô thị đặc biệt.
Bà Nguyễn Thị Hồng Hạnh, Thành ủy viên, Giám đốc Sở Tư pháp TPHCM
Tuy nhiên, thực hiện ý kiến các cơ quan có thẩm quyền, dự án luật được mở rộng cho các địa phương khác là thành phố trực thuộc Trung ương và khu kinh tế đặc biệt nên việc đổi tên là cần thiết. Tên gọi Luật Phát triển đô thị sẽ bảo đảm phản ánh đầy đủ nội dung, phù hợp với việc mở rộng phạm vi áp dụng cho các địa phương nêu trên.
Dù mở rộng phạm vi, toàn bộ các cơ chế đặc thù dành riêng cho TPHCM cơ bản vẫn được giữ nguyên vẹn, không thay đổi so với đề xuất ban đầu của TPHCM cũng như trên cơ sở các ý kiến góp ý của Bộ Tư pháp và các bộ, ngành. Khung chính sách cho TPHCM được thiết kế với độ mở tối đa, kế thừa các cơ chế thông thoáng từ Luật Thủ đô và luật hóa các nghị quyết đặc thù của TPHCM như Nghị quyết 98/2023/QH15, Nghị quyết 260/2025/QH15 sửa đổi Nghị quyết 98/2023/QH15 về thí điểm cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TPHCM…
Khung này cho phép TPHCM chủ động xây dựng, ban hành các chính sách phù hợp, không trái với Hiến pháp và các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên. Đồng thời, luật thực hiện phân quyền trên mọi lĩnh vực, ngoại trừ 4 lĩnh vực: Quốc phòng, An ninh, Đối ngoại và Tôn giáo.
- Thưa bà, liệu việc mở rộng phạm vi áp dụng cho nhiều địa phương khác có làm giảm tính đặc thù của TPHCM và vai trò dẫn dắt, tiên phong của thành phố được khẳng định ra sao trong dự thảo luật này?
* Việc mở rộng này không hề làm giảm tính đặc thù mà trái lại, càng khẳng định mạnh mẽ vai trò đầu tàu, tiên phong của TPHCM đúng như tinh thần Nghị quyết số 09-NQ/TW của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển TPHCM trong kỷ nguyên mới.
Theo Nghị quyết số 09-NQ/TW, TPHCM cần phát huy vai trò là một đô thị đặc biệt; tiên phong mở đường về mô hình phát triển, thể chế và phương thức quản trị hiện đại; tạo sức lan tỏa mạnh mẽ, đóng góp ngày càng lớn cho sự phát triển nhanh, bền vững của đất nước.
TPHCM luôn được xác định là “phòng thí nghiệm” để thử nghiệm các chính sách mới, những cơ chế vượt trội nhằm khai thác tối đa nguồn lực nội tại, tạo đà bứt phá trên tinh thần “thành phố vì cả nước, cả nước vì TPHCM”.
Luật Phát triển đô thị sẽ là cơ sở pháp lý quan trọng, giúp gỡ bỏ hoàn toàn những nút thắt, chồng chéo về mặt thủ tục, tạo sự chủ động tuyệt đối cho TPHCM trong việc huy động các nguồn lực xã hội, đầu tư kết cấu hạ tầng hiện đại.
- Bà kỳ vọng như thế nào về tác động của Luật Phát triển đô thị sau khi được thông qua đối với sự phát triển của TPHCM nói riêng và diện mạo đô thị quốc gia nói chung?
* Dự luật Phát triển đô thị giúp xây dựng một mô hình quản trị đô thị hiện đại, là “đột phá của đột phá” để TPHCM bứt phá mạnh mẽ trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.
Dự án luật này sẽ là bệ phóng để thành phố hiện thực hóa các mục tiêu tăng trưởng, phát triển bền vững, giải phóng mọi nguồn lực và tiếp tục giữ vững vị trí trung tâm kinh tế, tài chính của khu vực.
Đặc biệt, khi luật được Thủ tướng định hướng mở rộng tên gọi thành Luật Phát triển đô thị, ý nghĩa của nó còn được nâng tầm thành một hành lang lập pháp đồng bộ cho hệ thống đô thị quốc gia.
- Với những kỳ vọng đó, tiến độ hoàn thiện dự thảo luật để trình các cấp có thẩm quyền đang được triển khai ra sao, thưa bà?
* Hiện tại, TPHCM đang khẩn trương phối hợp với các cơ quan Trung ương để rà soát, hoàn thiện kỹ lưỡng dự thảo luật. UBND TPHCM cũng đang quyết liệt chỉ đạo các sở, ngành tập trung xây dựng các văn bản hướng dẫn, thi hành luật gồm dự thảo nghị quyết của HĐND thành phố và quyết định của UBND thành phố.
TPHCM ngày càng phát triển. Ảnh: HOÀNG HÙNG
Điều này không chỉ để hoàn thiện hồ sơ dự án luật mà còn giúp việc triển khai được đồng bộ, nhanh chóng ngay khi luật có hiệu lực.
Vì Luật Phát triển đô thị là luật phân quyền nên việc triển khai luật có ý nghĩa rất quan trọng để đưa luật đi vào cuộc sống một cách hiệu quả và nhanh nhất.
Theo kế hoạch, ngày 13-7, Bộ Tư pháp sẽ chính thức tiến hành thẩm định dự án luật. Đến ngày 15-7, toàn bộ hồ sơ sẽ được hoàn thiện để trình lên Chính phủ. Chúng tôi đang nỗ lực hết sức với quyết tâm cao nhất để dự án luật kịp tiến độ trình Quốc hội xem xét tại kỳ họp đầu tháng 8 tới.
TPHCM chưa bao giờ đi một mình mà luôn đi cùng sự phát triển của đất nước. Luật mở ra một hành lang lập pháp có tính mở, thúc đẩy sự phát triển đồng đều, cộng hưởng, tạo thành một hệ thống đô thị quốc gia năng động, phát huy tối đa lợi thế của nhiều địa phương. Và mục tiêu cuối cùng là nâng cao chất lượng cuộc sống, để người dân là đối tượng đầu tiên được thụ hưởng thành quả từ dự án luật này.
