TPHCM định hướng phát triển mạnh kinh tế số, kinh tế tuần hoàn, trí tuệ nhân tạo (AI), internet vạn vật (IoT), công nghệ tài chính và hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo. Cùng với đó là quá trình chuyển đổi phương thức quản trị, nâng cao hiệu quả khai thác đất đai và từng bước giảm phụ thuộc vào các ngành sản xuất thâm dụng lao động, giá trị gia tăng thấp.
Luật có thể thúc đẩy quá trình chuyển nhanh hơn nhưng phải dựa trên cơ chế thực thi rõ ràng, bộ máy đủ năng lực và tinh thần dám thử nghiệm. Một trong những yêu cầu quan trọng là xây dựng không gian thử nghiệm có kiểm soát đối với công nghệ và mô hình kinh tế mới. Công nghệ luôn phát triển nhanh hơn pháp luật, nên biên độ của các quy định phải đủ rộng để cơ hội không bị bỏ lỡ.
Để biến cơ hội thể chế từ Luật Phát triển đô thị thành kết quả thực tiễn, định vị TPHCM là siêu đô thị thông minh và sáng tạo của châu Á, có thể nghiên cứu triển khai những hướng hành động chiến lược.
Trước hết, khi luật có hiệu lực, thành phố có thể tính đến có một cơ quan chuyên trách, gồm các chuyên gia công nghệ, luật sư và nhà quản lý, được trao quyền phê duyệt nhanh dự án thử nghiệm công nghệ đột phá trong thời gian tối đa 30 ngày; ưu tiên dự án mô hình xe điện không người lái cấp độ 4 tại các khu đô thị vệ tinh; sử dụng drone trong logistics; các nền tảng blockchain trong quản lý hồ sơ nhà đất.
TPHCM cần thúc đẩy mối quan hệ bền chặt, hiệu quả “3 nhà” (Nhà nước - viện/trường - doanh nghiệp) tiến tới những cụm đổi mới sáng tạo. Có thể ban hành cơ chế tài trợ chung, bảo đảm mỗi đồng vốn ngân sách chi cho nghiên cứu phát triển (R&D) tại các viện/trường phải đi kèm với cam kết đối ứng từ khu vực doanh nghiệp. Hơn nữa, cần có cơ chế nổi trội để nhà khoa học, giảng viên có thể dễ dàng thương mại hóa các nghiên cứu.
TPHCM cần nhanh chóng công bố danh mục các dự án hạ tầng số. Không chỉ là xây dựng đường sá hay cầu cống, ưu tiên số một nên là xây dựng những trung tâm dữ liệu xanh, hệ thống cáp quang tốc độ siêu cao và phủ sóng 5G; tính đến việc chuyển đổi công năng các khu công nghiệp cũ, nền tảng sản xuất lạc hậu trở thành công viên khoa học, trung tâm dữ liệu xanh và khu dân cư chất lượng cao dành cho chuyên gia.
Để mở khóa nguồn vốn, TPHCM nên tiên phong xây dựng nền tảng giao dịch tín chỉ carbon dựa trên công nghệ blockchain để đảm bảo tính minh bạch. Bằng cách số hóa tài sản môi trường này, thành phố có thể cho phép các doanh nghiệp quy mô nhỏ và người dân tham gia vào thị trường. Đồng thời, thành lập các quỹ dưới hình thức đối tác công - tư (PPP), sử dụng một phần ngân sách mồi để thu hút vốn từ các quỹ toàn cầu, chuyên đầu tư vào những dự án giải quyết thách thức đô thị của chính TPHCM.
Một hướng quan trọng khác là thu hút chất xám chiến lược. Công nghệ chỉ là công cụ, con người mới là động lực sáng tạo. Với mức độ phân quyền cao từ Luật Phát triển đô thị, TPHCM có thể nghiên cứu, xây dựng các gói chính sách ưu đãi “cư trú đặc biệt” bao gồm nhà ở xã hội chất lượng cao, hệ thống trường học quốc tế miễn hoặc giảm học phí cho con em của các chuyên gia R&D hàng đầu quốc tế và lực lượng trí thức kiều bào. Làm được những điều này, TPHCM sẽ có đủ sức hút đối với người giỏi từ khắp nơi trên thế giới.
