Công viên Tao Đàn, trước đây là Vườn Ông Thượng, là địa chỉ gắn với phong trào Thanh niên Tiền phong. Sáng 19-8-1945, tại đây diễn ra lễ tuyên thệ lần thứ hai của Thanh niên Tiền phong với sự tham gia của hàng vạn người. Sau buổi lễ, lực lượng Thanh niên Tiền phong và quần chúng xuống đường tuần hành, góp phần tạo khí thế mạnh mẽ trước ngày khởi nghĩa giành chính quyền tại Sài Gòn.
Công viên Tao Đàn (phường Bến Thành). Ảnh: MẠNH THẮNG
Trên đường Trần Hưng Đạo, rạp Nguyễn Văn Hảo (nay là rạp Công Nhân, trụ sở Nhà hát kịch TPHCM) cũng là địa chỉ gắn với những ngày Tháng Tám lịch sử. Đây là nơi diễn ra cuộc mít tinh của quần chúng nhân dân ủng hộ Chương trình hành động của Việt Nam Độc lập đồng minh hội, đêm 19-8.
Ngày 20-8-1945, Mặt trận Việt Minh ra mắt công khai tại rạp Nguyễn Văn Hảo, thông qua Chương trình hành động của Mặt trận, được nhân dân đồng tình hưởng ứng.
Rạp Nguyễn Văn Hảo (nay là rạp Công Nhân) đã diễn ra cuộc mít tinh công khai. Ảnh: MẠNH THẮNG
Tấm phù điêu trước Rạp Công Nhân ghi dòng chữ: “Đêm 19-8-1945, tại rạp hát Nguyễn Văn Hảo, các tầng lớp nhân dân đã mít tinh hưởng ứng chương trình hành động của Việt Nam Độc lập đồng minh hội”. Ảnh: MẠNH THẮNG
Một địa điểm đặc biệt khác là Dinh Khâm sai (nay là Bảo tàng TPHCM), tại số 65 Lý Tự Trọng. Tối 24-8-1945, các lực lượng cách mạng đồng loạt chiếm giữ nhiều cơ quan trọng yếu trong thành phố. Khoảng 22 giờ, tráng đoàn Lê Lai thuộc Thanh niên Tiền phong chiếm Dinh Khâm sai, bắt Khâm sai Nguyễn Văn Sâm. Rạng sáng 25-8-1945, lá cờ đỏ sao vàng tung bay trên nóc Dinh Khâm sai.
Bảo tàng TPHCM, trước đây là Dinh Khâm sai. Ảnh: MẠNH THẮNG
Tham quan Bảo tàng TPHCM, bạn Nguyễn Ngọc Nhã An cho biết, việc trực tiếp đến địa điểm từng chứng kiến những thời khắc quan trọng của Cách mạng Tháng Tám giúp câu chuyện lịch sử trở nên gần gũi, sinh động hơn.
Nguyễn Ngọc Nhã An (áo trắng) cùng bạn tham quan bảo tàng. Ảnh: MẠNH THẮNG
“Khi được đến những địa chỉ lịch sử như thế này, em càng thấy mình cần trân trọng hơn nền hòa bình đang có, đồng thời cố gắng học tập, rèn luyện, góp phần xây dựng quê hương, đất nước”, Nhã An chia sẻ.
Không gian trưng bày tư liệu, hiện vật lịch sử về Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2-9 tại Bảo tàng TPHCM. Ảnh: MẠNH THẮNG
Những ngày này, nhiều tuyến đường, khu vực trung tâm TPHCM rực rỡ cờ hoa, pano, màn hình LED chào mừng 81 năm Cách mạng Tháng Tám thành công và Quốc khánh 2-9.
Góc đường Phan Chu Trinh - Lê Lai (phường Bến Thành) rực rỡ pano chào mừng 81 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2-9. Ảnh: MẠNH THẮNG
Bảng đèn LED chào mừng giữa trung tâm thành phố. Ảnh: MẠNH THẮNG
Di tích Nhà Tròn nằm trên đường Cách Mạng Tháng Tám (phường Bà Rịa, TPHCM), cũng là nơi ghi dấu cuộc giành chính quyền trong Cách mạng Tháng Tám năm 1945. Đêm 24-8-1945, lá cờ đỏ sao vàng được treo trên nóc Nhà Tròn. Sáng hôm sau, hơn một vạn người dân từ khắp nơi đổ về Nhà Tròn dự mít tinh.
Đúng 8 giờ, lễ chào cờ bắt đầu. Trước sức mạnh của quần chúng, tỉnh trưởng Lê Thành Long tuyên bố trao chính quyền cho nhân dân. Chính quyền cách mạng lâm thời đầu tiên của Bà Rịa - Vũng Tàu được thành lập.
Di tích Nhà Tròn nằm trên đường Cách Mạng Tháng Tám, phường Bà Rịa, TPHCM. Ảnh: MẠNH THẮNG
Cuộc mít tinh sau đó trở thành cuộc tuần hành qua các tuyến phố, rồi tỏa về các địa phương. Di tích Nhà Tròn được chính quyền và nhân dân địa phương tôn tạo, tu bổ, gìn giữ.
Ngày 25-8-1945, nhân dân Sài Gòn, Chợ Lớn, Gia Định và các tỉnh lân cận đã kéo về trung tâm thành phố biểu tình, giành chính quyền. Làn sóng cách mạng dâng cao mạnh mẽ, đưa cuộc khởi nghĩa đi đến thắng lợi nhanh chóng và vang dội.
Dinh Đốc lý trước kia (nay là Trụ sở UBND TPHCM), sau khi kết thúc thắng lợi Tổng khởi nghĩa ở Sài Gòn, được đặt làm Trụ sở Ủy ban hành chính Lâm thời Nam bộ
Thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám đã mở ra một kỷ nguyên mới trong lịch sử dân tộc. Ngày 2-9-1945, tại Quảng trường Ba Đình, Chủ tịch Hồ Chí Minh thay mặt Chính phủ lâm thời đọc bản Tuyên ngôn Độc lập, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
