Tham dự hội nghị có các đồng chí: Võ Trọng Hải, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An; Bùi Minh Thạnh, Phó Chủ tịch UBND TPHCM.
Sôi động dòng chảy du khách, hàng hóa
Ngay từ những tháng đầu năm 2026, hoạt động hợp tác giữa TPHCM và các địa phương phía Bắc, Bắc Trung bộ đã ghi nhận nhịp tăng trưởng mạnh mẽ, tạo ra dòng chảy giao thương đầy sôi động. Số liệu khảo sát của Sở Du lịch TPHCM đối với 10 doanh nghiệp lữ hành lớn cho thấy, trong 8 tháng đầu năm, các doanh nghiệp đã đưa gần 350.000 lượt khách đến khu vực phía Bắc và Bắc Trung bộ, với tổng doanh thu ước đạt 1.690 tỷ đồng. Ông Lê Trương Hiền Hòa, Phó Giám đốc Sở Du lịch TPHCM, khẳng định, mạng lưới liên kết đã thực sự tạo ra giá trị hai chiều, nâng cao sức cạnh tranh chung của du lịch Việt Nam.
Các đại biểu tham quan gian hàng OCOP trong khuôn khổ hội nghị tại tỉnh Nghệ An ngày 9-9. Ảnh: HÂN GIA
Nhằm khai thác nét văn hóa đặc sắc, bà Trần Thị Mỹ Hạnh, Giám đốc Sở VH-TT-DL tỉnh Nghệ An, đề xuất, xây dựng sản phẩm du lịch đặc trưng như “Hành trình từ thành phố mang tên Bác về quê Bác” - kết nối TPHCM với Khu Di tích Quốc gia đặc biệt Kim Liên, cùng phương án xây dựng “Không gian văn hóa Nghệ An tại TPHCM”. Đại diện ngành du lịch tỉnh Cao Bằng cũng đề xuất hành trình lịch sử “Kim Liên - Bến Nhà Rồng - Pác Bó” gắn liền với Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Non nước Cao Bằng và trải nghiệm du lịch biên giới.
Đại diện Sở Du lịch tỉnh Ninh Bình đề xuất kết nối chuỗi tour di sản - văn hóa - tâm linh từ Cố đô Hoa Lư, Tràng An, Tam Chúc đến các vùng sinh thái sinh động.
Ở mảng thương mại, chương trình kết nối giao thương giữa TPHCM và 8 tỉnh, thành phía Bắc, Bắc Trung bộ đã quy tụ 105 doanh nghiệp, hợp tác xã tham gia, tiếp xúc với 6 hệ thống phân phối lớn (Saigon Co.op, Satra, Central Retail, Bách hóa XANH, MM Mega Market, Lotte) thông qua hơn 390 lượt giao thương B2B.
Hàng loạt nông sản, đặc sản nổi tiếng như chè Thái Nguyên, nem chua Thanh Hóa, trà sen Kim Liên, nhung hươu Hà Tĩnh, dầu tràm Huế, cơm cháy Ninh Bình, nấm hương Cao Bằng... đạt tiêu chuẩn OCOP, HACCP, ISO, VietGAP, Halal đã được đưa vào những hệ thống bán lẻ hiện đại. Bà Lương Thị Kiều Lan Chi, Giám đốc Khu vực miền Bắc của Saigon Co.op, cho biết, đơn vị đã phát triển mạng lưới khoảng 60 điểm bán tại miền Bắc với doanh số năm 2025 vượt mốc 1.500 tỷ đồng, tăng hơn 60 lần so với năm 2009.
Giai đoạn 2023-2025, TPHCM cùng các địa phương phía Bắc và Bắc Trung bộ triển khai 22 hoạt động xúc tiến thương mại, hỗ trợ 500 doanh nghiệp, ký 54 biên bản ghi nhớ và đưa 249 sản phẩm OCOP, đặc sản vào các hệ thống phân phối lớn.
Trong xúc tiến đầu tư, TPHCM giới thiệu 279 dự án; tỉnh Nghệ An thu hút 3 dự án hạ tầng khu công nghiệp với tổng vốn 6.926 tỷ đồng. Lĩnh vực y tế ghi nhận 4 chương trình hợp tác chuyên sâu, chuyển giao kỹ thuật nhi, tim mạch, ung thư giữa TPHCM và Nghệ An.
Kiến tạo hành lang phát triển
Trước yêu cầu hợp tác giai đoạn 2026-2030, các nhà quản lý, chuyên gia kinh tế và lãnh đạo địa phương đã thẳng thắn chỉ ra những hạn chế cố hữu, đồng thời đề xuất giải pháp đột phá. Ông Nguyễn Nguyên Phương, Phó Giám đốc Sở Công thương TPHCM, cho rằng, chương trình kết nối đã giúp doanh nghiệp địa phương nắm bắt được “mật mã” yêu cầu của các chuỗi bán lẻ. Thời gian tới, giải pháp căn cơ là chuyển từ mua bán nhỏ lẻ sang xây dựng liên kết cung - cầu ổn định, hỗ trợ chuẩn hóa chất lượng và chuyển đổi số cho các hợp tác xã, doanh nghiệp nhỏ và vừa.
PGS-TS Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, nhận định, TPHCM mạnh về vốn, công nghệ, thị trường trong khi các tỉnh phía Bắc có quỹ đất, nhân lực và không gian rộng lớn. Rào cản lớn hiện nay là “khoảng trống thể chế” và địa giới hành chính; cách đánh giá hợp tác còn thiên về số lượng sự kiện, thay vì năng suất và chất lượng việc làm.
Dẫn chứng chương trình hỗ trợ Đông - Tây của Trung Quốc từ thập niên 1990 (ghép các tỉnh phát triển phía Đông với vùng khó khăn phía Tây để kết hợp vốn, công nghệ với nguồn lực tại chỗ...) và chương trình di cư lao động một chiều từ miền Nam lên miền Bắc tại Italy trước đây, PGS-TS Trần Đình Thiên đúc kết: TPHCM, Nghệ An cũng như các tỉnh, thành khác nên vượt qua mô hình “lao động đi - tiền gửi về”, hướng tới tuần hoàn chất xám, nâng cao năng lực doanh nghiệp và phát triển dịch vụ tại chỗ nhằm thu hẹp khoảng cách năng suất.
Đồng chí Võ Trọng Hải, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An, đề nghị TPHCM cùng Nghệ An và các tỉnh cần cụ thể hóa cam kết thành các dự án, có cơ chế phối hợp chặt chẽ. Nghệ An kỳ vọng hợp tác giai đoạn mới sẽ tập trung mở rộng đầu tư, chuyển giao khoa học - công nghệ, ứng dụng đổi mới sáng tạo, đào tạo nhân lực và y tế chuyên sâu, tạo ra bước chuyển thực chất mang lại lợi ích chung cho cả vùng.
* Đồng chí BÙI MINH THẠNH, Phó Chủ tịch UBND TPHCM:
Hợp tác chuyên sâu tạo động lực phát triển thực chất
Nhìn lại giai đoạn 2023-2025, bên cạnh những kết quả đạt được, cần thẳng thắn nhìn nhận liên kết vùng vẫn còn nghiêng về các sự kiện phong trào, việc theo dõi sau ký kết chưa thường xuyên. Bước sang giai đoạn 2026-2030, TPHCM đề nghị nâng tầm hợp tác thành động lực phát triển thực chất.
Theo đó, chuyển mạnh từ hợp tác chung sang các ngành chuyên sâu, gắn với chuỗi giá trị lớn; mở rộng kết nối từ cơ quan quản lý sang toàn bộ hệ sinh thái (ngân hàng, bệnh viện, nhà phân phối...) và lấy doanh nghiệp làm trung tâm. Các địa phương nên chọn lọc chương trình trọng tâm hàng năm, thiết lập cơ chế đánh giá định kỳ 6 tháng/lần. Tinh thần xuyên suốt của TPHCM là “đã cam kết phải hành động, hành động phải có kết quả”.
* Ông NGUYỄN XUÂN MINH, Phó Vụ trưởng Vụ Kinh tế địa phương và lãnh thổ (Bộ Tài chính):
Hoàn thiện cơ chế, chính sách hợp tác liên vùng
Hợp tác liên vùng phải xuất phát từ nhu cầu thực tế và lợi ích bổ trợ lẫn nhau, lấy doanh nghiệp và thị trường làm trung tâm, chính quyền đóng vai trò kiến tạo hành lang pháp lý. Thước đo hiệu quả hợp tác phải là số lượng hợp đồng, doanh thu, lượng khách, vốn đầu tư và việc làm được tạo ra.
Thực hiện Nghị quyết số 27-NQ/TW ngày 28-8-2026 của Bộ Chính trị về phát triển các vùng và tổ chức không gian phát triển quốc gia trong giai đoạn mới, Bộ Tài chính đề xuất 3 hướng đi cho giai đoạn 2026-2030: lựa chọn các chuỗi giá trị có sức lan tỏa cao; thống nhất danh mục dự án ưu tiên gắn với nguồn lực và đơn vị dẫn dắt; xây dựng bộ máy điều phối gọn nhẹ, hiệu quả. Bộ Tài chính sẽ chủ động tham mưu hoàn thiện cơ chế, chính sách để khơi thông nguồn lực liên kết vùng.
* Ông CAO VĂN CHÓNG, Tổng Giám đốc Saigontourist Group:
Làm mới các sản phẩm du lịch liên vùng
Saigontourist Group đề xuất chuyển đổi mạnh mẽ từ “liên kết điểm đến” đơn thuần sang “liên kết chuỗi giá trị”. Đơn vị tập trung làm mới các sản phẩm du lịch liên vùng Bắc - Trung - Nam, kết hợp hài hòa giữa yếu tố lịch sử, văn hóa với sinh thái, nghỉ dưỡng và MICE. Mạng lưới lữ hành Saigontourist sẽ đóng vai trò đầu mối tăng cường dòng khách 2 chiều và thu hút khách quốc tế.
Về xúc tiến, cần thay đổi phương thức quảng bá truyền thống bằng cách xây dựng hệ sinh thái điểm đến trên nền tảng số, phối hợp cùng KOLs/bloggers, tổ chức các đoàn Famtrip, Presstrip chất lượng. Đồng thời, thông qua Trường Du lịch và Khách sạn Saigontourist, chúng tôi sẵn sàng đồng hành đào tạo nguồn nhân lực đạt chuẩn, biến các cơ sở lưu trú của Saigontourist tại các địa phương thành những “điểm neo” kết nối phát triển bền vững.
