Chuyển biến bước đầu
Đến hết ngày 30-6, TPHCM đã giải ngân 51.636 tỷ đồng, đạt tỷ lệ 35% kế hoạch vốn năm 2026 được Thủ tướng Chính phủ giao (147.599 tỷ đồng), trong đó vốn ngân sách Trung ương giải ngân là 642,6 tỷ đồng, đạt 18,2%; vốn ngân sách địa phương giải ngân là 50.994 tỷ đồng, đạt 35,4% kế hoạch.
Báo cáo tình hình phân bổ, giải ngân vốn đầu tư công 6 tháng đầu năm 2026 của Bộ Tài chính gửi Chính phủ, TPHCM được đánh giá là một trong các địa phương có tỷ lệ giải ngân tốt với khối lượng lớn, đứng thứ 2 trong 34 địa phương (chỉ thấp hơn thành phố Hà Nội với số vốn đã giải ngân khoảng 62.100 tỷ đồng, trên quy mô vốn 125.930 tỷ đồng, đạt gần 50%).
Giám đốc Sở Tài chính TPHCM Hoàng Vũ Thảnh cho rằng, kết quả giải ngân mặc dù chưa đạt được chỉ tiêu thành phố đề ra (40%) nhưng có thể đánh giá là điểm tích cực của công tác lãnh đạo, quản lý điều hành hoạt động đầu tư công của TPHCM trong bối cảnh đầy thách thức và quy mô vốn rất lớn: đều tăng cả về giá trị tuyệt đối và tỷ lệ so với cùng kỳ năm 2025 (cao hơn 4,1% so với cùng kỳ, tăng từ 30,9% lên 35%).
Giải ngân vốn đầu tư công có chuyển biến khi từ tháng 5-2026, khi UBND TPHCM có Chỉ thị về việc khẩn trương tổ chức thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp cấp bách, trọng tâm nhằm triển khai Kết luận 18-KL/TW và Kết luận 27-KL/TW, bảo đảm đạt mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số năm 2026; trong đó tập trung thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công và huy động nguồn lực đầu tư toàn xã hội cho phát triển kinh tế.
"Trái ngọt" đầu tiên từ sự chỉ đạo quyết liệt này là một loạt dự án trọng điểm đã được đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng, đền bù, tái định cư. Điển hình là dự án nạo vét, cải tạo môi trường, xây dựng hạ tầng rạch Xuyên Tâm, tuyến rạch ô nhiễm nhất TPHCM, với tổng vốn đầu tư hơn 17.200 tỷ đồng, đã được bàn giao toàn bộ mặt bằng cuối tháng 6 vừa qua.
Là một trong 4 phường thuộc dự án cải tạo rạch Xuyên Tâm, phường Gia Định có 869 trường hợp bị ảnh hưởng (gồm 606 trường hợp giải tỏa toàn phần và 263 trường hợp giải tỏa một phần), tổng kinh phí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư gần 3.912 tỷ đồng, với hơn 3.100 người dân phải di dời tới nơi ở mới.
Theo UBND phường Gia Định, phường đã huy động cả hệ thống chính trị cùng tham gia công tác giải phóng mặt bằng; lấy tuyên truyền, vận động làm trọng tâm để tạo sự đồng thuận nơi người dân.
Quan trọng hơn, phường luôn nhất quán việc bảo đảm công khai, minh bạch, đúng quy định trong toàn bộ quá trình thực hiện dự án; giải quyết khiếu nại, kiến nghị trên tinh thần đối thoại, tôn trọng quyền lợi hợp pháp của người dân.
"Ngoài các chính sách bồi thường, hỗ trợ theo quy định của Nhà nước, phường còn huy động kinh phí hỗ trợ cho 68 hộ dân có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, với tổng kinh phí hơn 500 triệu đồng," bà Nguyễn Thu Hiền, Chủ tịch UBND phường Gia Định chia sẻ kinh nghiệm của phường đầu tiên bàn giao 100% mặt bằng cho dự án và không có trường hợp nào phải tổ chức cưỡng chế.
Cao điểm "150 ngày đêm" giải ngân vốn đầu tư công
Khu nhà ở xã hội Thiên Phát trong Khu chế xuất Linh Trung 2, TPHCM. (Ảnh: Thanh Vũ/TTXVN)
Xác định đầu tư công là "hạt nhân," là động lực quan trọng nhất để dẫn dắt, kích hoạt các nguồn lực đầu tư toàn xã hội, ngày 8-7, UBND TPHCM phát động đợt thi đua cao điểm "150 ngày đêm quyết tâm hoàn thành trước hạn các mục tiêu phát triển kinh tế-xã hội năm 2026," trọng tâm là hoàn thành giải ngân vốn đầu tư công, đảm bảo tăng trưởng kinh tế 2 con số.
Theo ông Nguyễn Văn Được, Chủ tịch UBND TPHCM, trong 6 tháng cuối năm phải nỗ lực huy động nguồn lực đầu tư toàn xã hội để tạo động lực tăng trưởng, gồm đầu tư tư nhân và đầu tư công, trong đó đầu tư công đóng vai trò dẫn dắt.
"Việc gánh vác trách nhiệm quản lý và sử dụng nguồn vốn lớn như Thủ tướng Chính phủ đã giao vừa là vinh dự, vừa là áp lực nặng nề đối với chính quyền thành phố, đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị để đạt được mục tiêu tối cao: giải ngân cả năm 100% kế hoạch vốn và trước mắt quý 3 phấn đấu giải ngân đạt 70%," người đứng đầu chính quyền thành phố nhấn mạnh.
Trước đó, tại Hội nghị lần thứ 7 Ban Chấp hành Đảng bộ TPHCM, ngày 6-7, Thành ủy TPHCM xác định nhiệm vụ trọng tâm trong 6 tháng còn lại của năm 2026, đó là: Tập trung lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện quyết liệt các giải pháp đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công; phấn đấu hoàn thành mục tiêu giải ngân 100% kế hoạch vốn năm 2026, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và phát huy hiệu quả các nguồn lực đầu tư phát triển.
Bên cạnh đó, đẩy nhanh tiến độ thực hiện các công trình, dự án trọng điểm; tập trung tháo gỡ khó khăn, vướng mắc về thủ tục đầu tư, đất đai, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và giải phóng mặt bằng; bảo đảm tiến độ thực hiện các dự án hạ tầng giao thông chiến lược trên địa bàn thành phố.
