Làm rõ khâu đã làm chủ, khâu chưa làm chủ trong chuỗi giá trị
Theo các báo cáo tại phiên họp, đến nay, Nhà nước đã đầu tư xây dựng 16 phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia. Thủ tướng Chính phủ đã ban hành các quyết định phê duyệt danh mục 10 nhóm công nghệ chiến lược và 30 sản phẩm công nghệ chiến lược, giao cho 10 bộ, ngành, cơ quan triển khai các nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược theo 20 bài toán lớn; 29/34 địa phương đăng ký 124 sản phẩm khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Thủ tướng Lê Minh Hưng và các đại biểu tới dự phiên họp chuyên đề về thúc đẩy phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chiều 23-6. Ảnh: VIẾT CHUNG
Phát biểu kết luận, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh, từng bộ, ngành liên quan lựa chọn từ 1 đến 3 bài toán lớn về công nghệ chiến lược và sản phẩm trọng điểm; làm rõ khâu đã làm chủ, khâu chưa làm chủ trong chuỗi giá trị cũng như công nghệ ưu tiên, doanh nghiệp dẫn dắt, địa phương tham gia, tiêu chuẩn, thị trường, nguồn lực, mốc thử nghiệm và thương mại hóa.
Bộ Tài chính, Bộ KH-CN khẩn trương nghiên cứu, báo cáo Chính phủ tại phiên họp tới về cơ chế đột phá để giao ngân sách, giao thẩm quyền cho các bộ, ngành, địa phương; báo cáo về tình hình nghiên cứu, hoàn thiện các cơ chế, chính sách: đặt hàng theo kết quả đầu ra, khoán chi, đầu tư theo hình thức hợp tác công tư, mua sắm công đối với lô sản phẩm đầu tiên, cơ chế thử nghiệm, chấp nhận rủi ro có kiểm soát trong nghiên cứu, thử nghiệm công nghệ mới, định giá, góp vốn, thế chấp và thương mại hóa tài sản trí tuệ…
Thủ tướng Lê Minh Hưng nêu rõ, cần xây dựng cơ chế tài chính thông thoáng, tập trung khắc phục ngay các vướng mắc, bất cập, điểm nghẽn về đặt hàng, khoán chi, mua sắm sản phẩm đầu tiên, định giá tài sản trí tuệ và chấp nhận rủi ro; ưu tiên nguồn lực cho phát triển công nghệ lõi, sản phẩm có khả năng thương mại hóa và bài toán có tác động lan tỏa; phát huy hiệu quả phòng thí nghiệm, hạ tầng nghiên cứu và đội ngũ chuyên gia.
TPHCM tập trung hoàn thiện khung pháp lý thử nghiệm có kiểm soát
Trình bày tham luận của TPHCM, Phó Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Mạnh Cường cho biết, thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW, thành phố xác định một trong những nhiệm vụ trọng tâm là xây dựng cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox), tạo môi trường thuận lợi cho nghiên cứu, thử nghiệm, thương mại hóa công nghệ và phát triển doanh nghiệp đổi mới sáng tạo. Thành phố đã triển khai đồng thời nhiều mô hình thí điểm trên thực tế.
Phó Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Mạnh Cường phát biểu tại phiên họp từ điểm cầu TPHCM. Ảnh: VIỆT DŨNG
Bên cạnh thử nghiệm công nghệ, thành phố cũng hình thành các “sandbox chính sách”. Cụ thể, Đề án “Thí điểm chính sách tạo động lực thương mại hóa kết quả nghiên cứu và tài sản trí tuệ từ ngân sách nhà nước” tập trung tháo gỡ các rào cản trong chuyển giao và thương mại hóa kết quả nghiên cứu từ ngân sách nhà nước.
Ngay trong đợt tiếp nhận đầu tiên, TPHCM đã thu hút 54 đề xuất tham gia, với tổng vốn đăng ký khoảng 500 tỷ đồng (50% nguồn kinh phí ngoài ngân sách); trong đó có 41% đến từ khu vực doanh nghiệp. Hiện nay, đợt tiếp nhận thứ hai tiếp tục ghi nhận hơn 20 đề xuất mới trong các lĩnh vực bán dẫn, công nghệ sinh học và vật liệu mới.
Thành phố đã thông qua Đề án xây dựng Trung tâm nghiên cứu đạt chuẩn quốc tế (CoE), áp dụng cơ chế quản trị linh hoạt, thu hút chuyên gia quốc tế, đầu tư có trọng tâm cho các nhóm nghiên cứu mạnh và trao quyền tự chủ cao hơn cho tổ chức khoa học công nghệ. Đến nay, đã thu hút 21 hồ sơ đăng ký từ 20 tổ chức khoa học - công nghệ, lựa chọn 6 tổ chức tham gia hình thành các trung tâm nghiên cứu xuất sắc.
Trong 6 tháng cuối năm, TPHCM tập trung hoàn thiện khung pháp lý sandbox, tháo gỡ rào cản thương mại hóa, xây dựng các quy định thử nghiệm có kiểm soát đối với công nghệ mới. Trọng tâm là xây dựng quy định thử nghiệm đối với các lĩnh vực thành phố đang tiên phong, nhất là kinh tế tầm thấp và thiết bị bay không người lái.
TPHCM cũng phối hợp cơ quan chuyên môn Trung ương có hướng dẫn chi tiết về phương pháp định giá tài sản trí tuệ và dữ liệu để Sàn giao dịch công nghệ phiên bản mới vận hành hiệu quả hơn.
Cùng với đó, TPHCM ưu tiên đầu tư cho hạ tầng công nghệ chiến lược, tăng tốc triển khai Đề án mở rộng Khu Công nghệ cao TPHCM; đưa vào vận hành hệ thống phòng thí nghiệm vi mạch, bán dẫn dùng chung cấp quốc gia tại Đại học Quốc gia TPHCM; phát triển Trung tâm Công nghệ sinh học tiệm cận chuẩn quốc tế và tư vấn kỹ thuật sớm triển khai các trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo (AI) siêu quy mô.
Hình thành mạng lưới sandbox liên kết giữa TPHCM và các địa phương, tạo điều kiện để các công nghệ mới được thử nghiệm, đánh giá và nhân rộng trên phạm vi rộng hơn, góp phần hình thành thị trường công nghệ và đổi mới sáng tạo thống nhất trên phạm vi cả nước.
