Đây là một trong những nội dung thông tin được tổng hợp ý kiến từ cộng đồng kinh doanh về các giải pháp thể chế nhằm thúc đẩy tăng trưởng mà Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) gửi tới Bộ Tư pháp mới đây.
Theo VCCI, phương châm “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm” là đúng đắn. Tuy nhiên, doanh nghiệp hoạt động đa tỉnh thành đang gặp tình trạng cùng một quy định pháp luật nhưng mỗi tỉnh hiểu và áp dụng một khác, đặc biệt trong các lĩnh vực đất đai, xây dựng, môi trường, thuế, phòng cháy chữa cháy.
Điều này tạo ra chi phí tuân thủ rất lớn và gây bất bình đẳng giữa các doanh nghiệp hoạt động ở các địa phương khác nhau, đồng thời tiềm ẩn nguy cơ phân mảnh thị trường nội địa.
Do đó, VCCI kiến nghị bổ sung nguyên tắc “thống nhất thị trường quốc gia” như một giới hạn rõ ràng cho phân cấp, phân quyền, theo đó chính quyền địa phương không được ban hành quy định tạo ra rào cản đối với lưu thông hàng hóa, dịch vụ, lao động, vốn giữa các địa phương.
Để đảm bảo điều này, Bộ Tư pháp cần tăng cường kiểm tra, rà soát văn bản quy phạm pháp luật của địa phương có ảnh hưởng đến môi trường kinh doanh, với thẩm quyền kiến nghị đình chỉ, bãi bỏ nhanh các quy định trái với pháp luật trung ương hoặc gây cản trở hoạt động kinh doanh.
Đồng thời, VCCI đề nghị xây dựng cơ sở dữ liệu công khai về cách áp dụng pháp luật của từng địa phương trong các lĩnh vực trọng yếu để doanh nghiệp có thể tra cứu và so sánh.
Đặc biệt, VCCI kiến nghị bắt buộc lượng hóa chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp trong mọi đề xuất chính sách mới: mỗi dự thảo văn bản quy phạm pháp luật phải trả lời được câu hỏi là doanh nghiệp sẽ phải bỏ ra bao nhiêu thời gian và chi phí để tuân thủ quy định này.
Việc thẩm định chất lượng đánh giá tác động cần được giao cho một đơn vị độc lập, không phải cơ quan soạn thảo. Bởi theo đánh giá của VCCI, việc đánh giá tác động của chính sách hiện nay phần lớn mang tính hình thức, thiếu dữ liệu định lượng, và thường được thực hiện bởi chính cơ quan soạn thảo, tạo ra xung đột lợi ích rõ ràng.
Bên cạnh đó, VCCI cũng đề nghị Bộ Tư pháp rà soát hệ thống pháp luật theo chuỗi hoạt động kinh doanh, giải quyết tình trạng chồng chéo, mâu thuẫn giữa các luật từ góc nhìn thực tiễn kinh doanh, phải bảo đảm tính ổn định và dự đoán được của pháp luật kinh doanh.
Trong đề xuất liên quan đến yêu cầu chuyển thực chất từ tiền kiểm sang hậu kiểm, VCCI đã nhắc đến nguyên tắc “one-in, one-out” khi thực hiện yêu cầu từ tiền kiểm sang hậu kiểm.
Theo nguyên tắc này, mỗi điều kiện kinh doanh mới phải đi kèm bãi bỏ ít nhất một điều kiện cũ tương đương về gánh nặng tuân thủ. Đây là cách làm đã được một số quốc gia, như Anh, Đức, Hàn Quốc áp dụng thành công.
