Phóng viên ĐTTC đã có cuộc trao đổi với ông Đào Quang Dương, Trưởng phòng Kinh tế đất (Sở NN-MT TPHCM) xung quanh nội dung liên quan.
Phóng viên: - Thưa ông, hệ số K khi áp dụng từ ngày 1-7 sẽ tác động như thế nào đến người dân?
Ông Đào Quang Dương: - Theo dự thảo, từ ngày 1-7, người dân khi chuyển mục đích sử dụng đất sẽ áp dụng bảng giá đất nhân (x) với hệ số k để thực hiện nghĩa vụ tài chính, chứ không phải chỉ áp dụng bảng giá đất như hiện nay. Vì vậy, trong giai đoạn lấy ý kiến dự thảo, chúng tôi rất mong người dân đóng góp ý kiến để dự thảo trước khi trình cấp thẩm quyền xem xét, thông qua được hoàn chỉnh nhất.
Trước đây, theo quy định của Luật Đất đai 2024, bảng giá đất được áp dụng cho 12 trường hợp. Đáng chú ý có một số trường hợp, như: Tính tiền sử dụng đất khi Nhà nước công nhận quyền sử dụng đất ở của hộ gia đình, cá nhân; chuyển mục đích sử dụng đất của hộ gia đình, cá nhân; tính tiền thuê đất khi Nhà nước cho thuê đất thu tiền thuê đất hằng năm; xác định giá đất tính tiền sử dụng đất tại nơi tái định cư đối với người được bồi thường về đất ở, người được giao đất ở tái định cư trong trường hợp không đủ điều kiện bồi thường về đất ở…
Tuy nhiên hiện nay, theo Nghị quyết 254/2025/QH15 của Quốc hội, bảng giá đất chỉ áp dụng cho 5 trường hợp, các trường hợp còn lại áp dụng bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá hoặc bảng giá đất cụ thể. Đặc biệt một số trường hợp trước đây áp dụng bảng giá đất, nay áp dụng bảng giá đất nhân với hệ số K, như bố trí tái định cư, chuyển mục đích sử dụng đất của hộ gia đình, cá nhân.
- Khi áp dụng hệ số K người dân sẽ phải đóng tiền chuyển mục đích sử dụng đất nhiều hơn?
- Căn cứ các quy định của pháp luật và chỉ đạo của UBND TPHCM, khi xây dựng hệ số K cần đảm bảo các yêu cầu khoa học, công bằng, phù hợp với thị trường bất động sản và quy định pháp luật hiện hành. Đảm bảo tính minh bạch, công khai, và phục vụ hiệu quả cho công tác quản lý nhà nước về đất đai. Hệ số điều chỉnh giá đất được xây dựng đảm bảo theo nguyên tắc thị trường và điều chỉnh cho phù hợp với tình hình biến động về giá đất của TP.
Do đó khi soạn thảo dự thảo hệ số K, các sở ngành rất cân nhắc để đảm bảo quyền lợi của các đối tượng sử dụng đất, như người dân có đất bị thu hồi, người dân có đất xin chuyển mục đích sử dụng đất.
TPHCM có 14 triệu dân, chắc chắn nhu cầu chuyển mục đích sử dụng đất rất lớn. Việc xây dựng hệ số K được thu thập từ các dữ liệu chuyển nhượng, các dự án được bồi thường trong thời gian gần đây… Theo dự thảo đang lấy ý kiến, khu vực TPHCM (cũ) nơi cao nhất hơn 2 lần; Bình Dương (cũ) cũng cao có nơi hơn 3 lần; Bà Rịa- Vũng Tàu (cũ) có nơi tăng 5 lần…
Do đó trong quá trình xây dựng dự thảo, Sở NN-MT cân nhắc rất nhiều để làm sao khi có nhu cầu chuyển mục đích sử dụng đất tạo lập chỗ ở, người dân hoàn toàn có thể thực hiện nghĩa vụ tài chính với Nhà nước mà không bị áp lực nặng nề. Tuy nhiên, việc áp dụng bảng giá đất nhân với hệ số K khi chuyển mục đích sử dụng đất, chắc chắn sẽ làm tăng nghĩa vụ hơn so với các quy định trước đó.
- Theo ông, về lâu dài vấn đề giá đất đối với một đô thị đặc biệt như TPHCM cần phải như thế nào để “hài hòa lợi ích các bên”?
- Vừa rồi góp ý cho dự thảo Luật Đô thị đặc biệt, Sở NN-MT TP đã đưa nội dung “UBND TPHCM sẽ quyết định việc áp dụng bảng giá đất; áp dụng bảng giá đất nhân hệ số; áp dụng bảng giá đất cụ thể” vào dự thảo. Như vậy, nếu các nội dung đề xuất này được ghi nhận và được đưa vào luật, khi luật có hiệu lực, lúc đó TPHCM sẽ chủ động áp dụng hình thức thực hiện nghĩa vụ tài chính cho các trường hợp cụ thể.
Trong quá trình thực thi nhiệm vụ, tùy từng trường hợp, Sở NN-MT TP sẽ tham mưu UBND TP quyết định hình thức thực hiện nghĩa vụ tài chính. Thí dụ, doanh nghiệp thuê đất trả tiền hàng năm nếu áp dụng bảng giá đất nhân hệ số sẽ làm chi phí đầu vào rất lớn, giảm lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp… Tuy nhiên nếu áp dụng bảng giá đất thì chi phí giảm, sẽ giúp doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư, góp phần thúc đẩy kinh tế- xã hội phát triển.
Do đó khi các nội dung này được cụ thể hóa trong Luật Đô thị đặc biệt, thì những trường hợp tác động đến số đông người dân; ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế- xã hội của Thành phố, lúc đó Thành phố sẽ áp dụng bảng giá đất để người dân, doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ tài chính nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế- xã hội, tạo điều kiện cho người dân ổn định cuộc sống khi họ được chuyển mục đích sang đất ở để tạo lập chỗ ở cho mình.
- Xin cám ơn ông.
