Theo các chuyên gia, chiến lược phát triển Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TPHCM (VFIC - HCMC) cần làm rõ hơn nữa tầm nhìn, mục tiêu trong 10, 20 năm tới, đồng thời tăng tính kết nối với chiến lược của “điểm cầu” Đà Nẵng.
Khu đô thị mới Thủ Thiêm (TPHCM) dự kiến sẽ có những hoạt động của Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TPHCM. Ảnh: HOÀNG HÙNG
Lộ trình phát triển dựa trên 3 giai đoạn
Dự thảo chiến lược phát triển VIFC - HCMC (dự thảo) giai đoạn 2026-2030 được tư vấn bởi Boston Consulting Group (BCG) đã phác họa những “nét vẽ” đầu tiên. Theo đó, dựa trên bài học phát triển của các trung tâm tài chính lớn trên thế giới, quá trình xây dựng một trung tâm tài chính quốc tế (IFC) ở quy mô toàn cầu thường mất từ 20-30 năm.
TPHCM hiện là thành phố mới nổi đang ở giai đoạn đầu tiên của hành trình này. Với kinh nghiệm rút ra từ các trung tâm tài chính trên thế giới, dự thảo cũng xác định 7 trụ cột thành công.
Đặc biệt, dự thảo đã phác thảo lộ trình phát triển sản phẩm cho VIFC - HCMC dựa trên 4 nhóm sản phẩm chính, gồm: thị trường vốn quốc tế, tài chính phục vụ thương mại quốc tế, ngân hàng số và Fintech, các sản phẩm ngách.
Lộ trình phát triển sản phẩm dựa trên 3 giai đoạn.
Trong đó, giai đoạn một xây dựng nền tảng thể chế và thị trường với trọng tâm là hình thành thị trường vốn quốc tế bước đầu.
Giai đoạn hai là mở rộng có chọn lọc với trọng tâm là mở rộng thị trường vốn quốc tế thông qua các hoạt động xuyên biên giới, đồng thời đẩy mạnh sản phẩm tài chính xanh.
Giai đoạn ba là hoàn thiện trung tâm tài chính quốc tế với trọng tâm phát triển thị trường vốn toàn diện.
Cùng với đó, dự thảo cũng đã đưa ra các kế hoạch triển khai ngay trong năm 2026 với nhiều nhóm nhiệm vụ cụ thể.
Lợi thế của người đi sau
Bà Nguyễn Huyền Dịu, Phó Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ, Ngân hàng nhà nước, cho rằng, dự thảo chiến lược thể hiện nỗ lực rất lớn của cơ quan điều hành cũng như đơn vị tư vấn. Song có lẽ vì thời gian gấp rút nên dự thảo vẫn còn nhiều điểm cần hoàn thiện. Trong đó, điểm mấu chốt của chiến lược là tầm nhìn và mục tiêu cần phải rõ ràng hơn. Cụ thể tầm nhìn đến năm 2035 và xa hơn, VIFC - HCMC sẽ như thế nào.
Theo bà Nguyễn Huyền Dịu, phát triển trung tâm tài chính quốc tế không chỉ là phát triển các chính sách, giải pháp về tài chính - ngân hàng mà còn là cả hệ sinh thái, vì thế chiến lược cần tiếp cận toàn diện và đồng bộ. Ngoài ra, khi tổ chức thực hiện cần làm rõ trách nhiệm của từng bên, giải pháp nào do cơ quan nào phụ trách.
Phải xác định rõ lộ trình triển khai và các chỉ tiêu (KPI) cụ thể cho từng giai đoạn. Đáng quan tâm hơn cả, cần làm rõ hơn sự gắn kết giữa chiến lược phát triển VIFC - HCMC và IFC Đà Nẵng, cũng như chiến lược chung để tránh chồng chéo. Hiện tại, mỗi bên vẫn đang xây dựng chiến lược dựa trên đặc thù và thế mạnh riêng.
Đồng tình với những nhận định này, PGS-TS Nguyễn Hồng Sơn, nguyên Phó trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương, Tổ trưởng Tổ Tư vấn Ban Chỉ đạo Xây dựng và phát triển VIFC - HCMC, cho rằng, trung tâm tài chính quốc tế là định chế của niềm tin và chiến lược phát triển là một trong những trụ cột củng cố niềm tin.
Về chiến lược cần bổ sung rõ tầm nhìn, mục tiêu cho ngắn hạn và trung hạn, đó không chỉ là thứ hạng mà còn nói lên vị thế của VIFC - HCMC trong thời gian tới ra sao. Ngoài ra, phải phân tích đối thủ cạnh tranh.
“Trung tâm tài chính quốc tế đã tồn tại nhiều năm tại nhiều quốc gia, chúng ta đi sau phải biết đối thủ cạnh tranh trực tiếp của mình là ai, đối thủ trong thời gian tới như thế nào. Chỉ có phân tích rõ thì mới có thể tìm được ngách, lợi thế của người đi sau”, PGS-TS Nguyễn Hồng Sơn phân tích.
Theo PGS-TS Nguyễn Hữu Huân, Phó Chủ tịch Cơ quan điều hành VIFC - HCMC, trong quá trình hoàn thiện chiến lược cho VIFC - HCMC, có đặt mục tiêu đưa TPHCM vào tốp 75 của bảng xếp hạng Chỉ số Trung tâm tài chính toàn cầu (GFCI) vào năm 2035 và tốp 50 vào năm 2045.
Hoàn thiện thêm mảnh ghép
Tham gia góp ý cho dự thảo lần này, ngoài vấn đề xác định mục tiêu tầm nhìn, TS Cấn Văn Lực, Chuyên gia Kinh tế trưởng Ngân hàng BIDV, thành viên Tổ tư vấn Ban Chỉ đạo Xây dựng và phát triển VIFC - HCMC, nhắc tới một nội dung hết sức quan trọng đó là làm thế nào để thúc đẩy kết nối dịch vụ tài chính trong VIFC - HCMC với các tổ chức, cá nhân tại Việt Nam nhưng nằm ngoài trung tâm. Nội dung này cần bàn thêm và đề xuất giải pháp.
Dưới góc nhìn của một doanh nghiệp, ông Phạm Quốc Long, Phó Tổng giám đốc Gemadept, đề xuất thành lập Trung tâm tài chính hàng hải TPHCM liên kết với VIFC - HCMC. Theo ông Phạm Quốc Long, ngành hàng hải Việt Nam chủ yếu dựa vào khai thác hạ tầng, giá trị gia tăng thấp.
Hiện chuỗi giá trị hàng hải Việt Nam chỉ dừng ở xếp dỡ, vận tải và giao nhận, còn 70% giao dịch tài chính liên quan đến hoạt động vận tải biển tại Việt Nam thực hiện thông qua các trung tâm tài chính hàng hải nước ngoài.
