Giá vàng có thời điểm rơi gần 12%, từ vùng 5.390 USD/ounce xuống dưới 4.900 USD/ounce, mức giảm mạnh nhất trong hơn 40 năm.
Bạc thậm chí còn chịu cú sốc lớn hơn khi có lúc mất tới 35% trong ngày, mức giảm trong phiên lớn nhất lịch sử của kim loại này, trước khi chốt phiên quanh 85 USD/ounce, so với mức mở cửa gần 115 USD/ounce.
Đợt lao dốc xảy ra sau giai đoạn tăng giá gần như dựng đứng. Tính từ đầu năm 2026 đến trước khi điều chỉnh, vàng đã tăng khoảng 29%, còn bạc tăng tới 68%.
Riêng trong năm 2025, bạc từng vọt lên gần 122 USD/ounce, cao gấp hơn 2,5 lần so với đầu năm 2025, trong khi vàng vượt mốc 5.600 USD/ounce. Đà tăng quá nhanh khiến cả 2 kim loại rơi vào trạng thái quá mua nghiêm trọng, tạo tiền đề cho một cú đảo chiều dữ dội.
Nguyên nhân trực tiếp của cú sụp đến từ việc Sở giao dịch CME liên tục nâng yêu cầu ký quỹ đối với các hợp đồng vàng và bạc. Trong vòng 9 ngày, CME đã thực hiện tới 5 lần tăng ký quỹ, buộc các nhà đầu tư sử dụng đòn bẩy cao phải bổ sung thêm tiền hoặc bán ra để cắt lỗ.
Riêng trong vòng 72 giờ trước phiên lao dốc, CME tiếp tục nâng tỷ lệ ký quỹ vàng từ 6% lên 8% và bạc từ 11% lên 15%, kích hoạt làn sóng bán tháo hàng loạt.
Cùng thời điểm đó, thị trường chịu thêm cú sốc tâm lý khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ đề cử ông Kevin Warsh làm Chủ tịch Fed. Ông Warsh được xem là nhân vật có quan điểm cứng rắn về chính sách tiền tệ, ủng hộ kỷ luật bảng cân đối kế toán và hạn chế nới lỏng định lượng.
Thông tin này lập tức đẩy đồng USD tăng giá mạnh, tạo áp lực lớn lên thị trường vàng và bạc vốn nhạy cảm với lãi suất và sức mạnh của đồng bạc xanh.
Các yếu tố kỹ thuật cũng góp phần khuếch đại đà giảm. Chỉ số RSI của vàng từng vượt 90, mức cao hiếm thấy trong lịch sử, cho thấy thị trường bị đẩy vào vùng quá mua cực đoan. Khi giá xuyên thủng các mốc kỹ thuật quan trọng quanh 5.300, 5.200 và 5.100 USD/ounce, các vị thế đầu cơ bị buộc phải thanh lý, tạo hiệu ứng bán dây chuyền và khiến giá lao dốc nhanh hơn.
Ngoài ra, áp lực bán còn đến từ châu Á, đặc biệt là Trung Quốc. Một số quỹ ETF bạc tại thị trường này giao dịch với mức chênh lệch rất lớn so với giá kỳ hạn trong nước.
Khi sàn Thâm Quyến phải tạm ngừng giao dịch một quỹ ETF bạc lớn, nhiều nhà đầu tư Trung Quốc đã buộc phải bán ra các hợp đồng bạc quốc tế để phòng ngừa rủi ro, làm gia tăng sức ép lên thị trường toàn cầu.
Dù sụt giảm mạnh, nhiều chuyên gia cho rằng xu hướng dài hạn của vàng và bạc vẫn chưa bị phá vỡ. Tính chung cả tháng 1, giá vàng vẫn tăng khoảng 13%, còn bạc tăng gần 19%, đánh dấu tháng tăng thứ 9 liên tiếp. Nhu cầu trú ẩn an toàn, lo ngại về nợ công toàn cầu, xu hướng phi đô la hóa và căng thẳng địa chính trị tiếp tục là những yếu tố nền tảng hỗ trợ kim loại quý.
Tuy nhiên, tại Hội nghị đầu tư tài nguyên Vancouver vừa qua, nhiều nhà đầu tư kỳ cựu đã cảnh báo rủi ro bong bóng đang hình thành. Một số ý kiến so sánh bối cảnh hiện nay với giai đoạn cuối thập niên 1970, khi vàng tăng mạnh rồi nhanh chóng sụp từ hơn 700 USD/ounce xuống chỉ còn 250 USD/ounce trong vài tháng.
Các chuyên gia cho rằng dù triển vọng dài hạn vẫn tích cực, thị trường đang ở giai đoạn “cuối hiệp”, và việc chốt lời từng phần là cần thiết để phòng ngừa các đợt điều chỉnh 30% đến 50%.
Giới phân tích nhận định biến động mạnh sẽ còn tiếp diễn trong thời gian tới khi thị trường tìm điểm cân bằng mới sau giai đoạn tăng nóng.
Đợt sụt giảm lịch sử vừa qua được xem là lời cảnh báo rõ ràng về rủi ro của những chu kỳ tăng giá theo dạng parabol, đồng thời cho thấy vàng và bạc, dù là tài sản trú ẩn, vẫn không tránh khỏi những cú sốc lớn khi tâm lý đầu cơ lên đến cực điểm.
Tính đến 6:30 sáng 2-2 (giờ Việt Nam), giá vàng giao ngay ở mức 4,778.76 USD/ounce, tăng 0,65%; trong khi bạc giao ngay đạt 82,1 USD/ounce, tăng 7,99% so với hôm trước.
