FDI phải để lại nhiều hơn những con số
Nghị quyết số 10-NQ/TW ngày 8-6-2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài đã đánh giá, sau gần 40 năm đổi mới và mở cửa, khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài đã góp phần bổ sung nguồn lực đầu tư quan trọng, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế, đổi mới mô hình tăng trưởng, hình thành một số ngành công nghiệp chủ lực, mở rộng thị trường xuất khẩu, từng bước đưa Việt Nam tham gia sâu hơn vào mạng lưới sản xuất và chuỗi giá trị toàn cầu.
Trong giai đoạn phát triển mới, chất lượng dòng vốn FDI còn được nhìn qua những năng lực được tạo ra và lan tỏa trong nền kinh tế: từ sản xuất dựa trên dữ liệu, kiểm soát chất lượng, quản trị an toàn đến kết nối nhà cung ứng và thực hành phát triển bền vững. Đây cũng là cách chuyển đổi xanh và chuyển đổi số đi vào thực chất của hoạt động sản xuất - kinh doanh.
Từ góc nhìn đó, Unilever là một điển hình về cách một doanh nghiệp toàn cầu hiện diện lâu dài tại Việt Nam và từng bước đưa các năng lực mới vào hoạt động sản xuất. Tại nhà máy Unilever ở Củ Chi, công nghệ số được ứng dụng vào những khâu tác động trực tiếp đến chất lượng sản phẩm, an toàn lao động và hiệu suất dây chuyền.
Trên diện tích 12ha, với hơn 40 dây chuyền sản xuất hiện đại và mức tự động hóa trên 95%, nhà máy là một trong những cơ sở sản xuất trọng yếu của Unilever tại Đông Nam Á. Từ đây, doanh nghiệp kết nối với hơn 140 nhà cung ứng trong và ngoài nước, đồng thời xuất khẩu sản phẩm tới hơn 35 quốc gia trên 4 châu lục.
Trong quá trình vận hành tại Củ Chi, hệ thống nhận diện lỗi sản phẩm bằng AI góp phần giảm tới 90% khiếu nại liên quan đến chất lượng; AI CCTV giúp mở rộng khả năng bao phủ, phát hiện nguy cơ lên tới 50 lần so với phương thức quan sát thủ công. Những ứng dụng này cho thấy chuyển đổi số không còn dừng ở công cụ hỗ trợ mà đang đi sâu vào từng mắt xích của quá trình sản xuất.
Chuyển đổi xanh cũng được doanh nghiệp mở rộng ra ngoài phạm vi nhà máy. Trong 5 năm qua, mô hình hợp tác công - tư giữa Cục Môi trường (Bộ NN-MT) và Unilever Việt Nam đã góp phần thu gom, tái chế hơn 60.000 tấn rác thải nhựa, thúc đẩy phân loại, tái chế và thực thi trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất. Hiện 70% bao bì của Unilever Việt Nam có khả năng tái chế.
Bước sang giai đoạn hợp tác 2026-2030, trọng tâm được mở rộng sang kết nối chính sách, công nghệ, doanh nghiệp, nguồn vốn và cộng đồng đổi mới sáng tạo; đưa các giải pháp tuần hoàn nhựa từ ý tưởng đến thử nghiệm, kiểm chứng và nhân rộng. Qua đó, các giá trị của chuyển đổi xanh không dừng bên trong một doanh nghiệp mà từng bước lan tỏa ra hệ sinh thái.
Vốn ngoại bén rễ vào chuỗi giá trị
Sau hơn 3 thập niên hiện diện tại Việt Nam, dấu ấn của Unilever không chỉ nằm ở những sản phẩm quen thuộc như OMO, Lifebuoy hay Sunlight. Giá trị được tích lũy qua thời gian còn nằm ở mạng lưới nhà cung ứng, đối tác sản xuất, hệ thống phân phối, cùng những chuẩn vận hành mới gắn với chuyển đổi số và phát triển bền vững.
Thông qua các chương trình nâng cao năng lực, chuyển đổi số và phát triển bền vững, nhiều đối tác của Unilever từng bước thích ứng với các yêu cầu ngày càng cao của thị trường. Sự hiện diện lâu dài của một doanh nghiệp FDI được đo bằng quy mô đầu tư, năng lực sản xuất và còn ở khả năng tạo thêm những kết nối, chuẩn mực mới trong chuỗi giá trị.
Ở góc độ rộng hơn, đây cũng là yêu cầu đặt ra với dòng vốn FDI trong giai đoạn mới. Sức bền của nền kinh tế nằm ở lượng vốn thu hút được, cũng nằm ở khả năng chuyển hóa dòng vốn ấy thành năng lực sản xuất, năng lực công nghệ và sức cạnh tranh.
Khi những dòng vốn bên ngoài thực sự bén rễ vào chuỗi giá trị, tạo thêm năng lực cho doanh nghiệp và hệ sinh thái trong nước, FDI sẽ không dừng ở nguồn lực bổ sung mà từng bước trở thành một phần của nội lực phát triển, giúp Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
