Không gian lớn hơn cho DN
Luật sư Nguyễn Hồng Chung, Chủ tịch HĐQT DVL Ventures, Chủ tịch HĐQT Terra Vietnam, chia sẻ: “Điều làm tôi vui và có thêm niềm tin đó là sự thay đổi trong tư duy phát triển kinh tế và cách nhìn nhận đối với DN, doanh nhân, đặc biệt là khu vực kinh tế tư nhân”.
Là người vừa điều hành DN, vừa hoạt động trong lĩnh vực pháp lý, tư vấn đầu tư và xúc tiến đầu tư, Luật sư Nguyễn Hồng Chung có điều kiện tiếp xúc khá thường xuyên với DN trong nước, nhà đầu tư FDI.
Phía FDI cho thấy cảm nhận khá rõ rằng Việt Nam đang đứng trước một giai đoạn phát triển mới. Trong đó không chỉ đặt mục tiêu tăng trưởng cao hơn, mà còn đặt vấn đề đổi mới mô hình tăng trưởng, cải cách thể chế, khoa học - công nghệ, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và phát huy mạnh hơn nguồn lực tư nhân”.
Ông Robert Linh, Tổng Giám đốc CTCP Đầu tư Thương mại Dịch vụ Hoài Linh, Chủ tịch CTCP Công nghệ Minh Tri Grow Technologies, cũng nhìn nhận sự thay đổi từ cách tiếp cận đối với doanh nhân và kinh tế tư nhân.
Ông Robert Linh nói: “Nếu nhìn lại chặng đường vừa qua và nhìn vào những quyết sách lớn của Đảng, Nhà nước cũng như những chuyển động từ thực tiễn, điều tôi cảm nhận rõ nhất là Việt Nam đang bước vào một giai đoạn phát triển với một tâm thế rất khác. Với giới doanh nhân, niềm vui lớn nhất là cảm giác về một không gian phát triển đang rộng ra. DN ngày càng được nhìn nhận là chủ thể tạo ra tăng trưởng, việc làm, đổi mới và sức cạnh tranh của nền kinh tế”.
Không gian mở ra, những thay đổi đã bắt đầu đi vào đời sống kinh doanh. Ông Trần Đoàn Hoàng Tùng (Tập đoàn An Phú Hưng), cho biết, theo Luật Đầu tư (có hiệu lực từ 1-3-2026), với những dự án khu công nghiệp đã nằm trong quy hoạch được phê duyệt, nay thẩm quyền được phân cấp về tỉnh thay vì phải trình lên Thủ tướng như trước, qua đó giảm một khâu trong quá trình thực hiện thủ tục.
Sau giai đoạn đầu còn lúng túng khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, đến nay việc tiếp nhận và xử lý hồ sơ, giải quyết thủ tục hành chính đã có chuyển biến. Nộp hồ sơ trực tuyến, giảm giấy tờ và thời gian xử lý giúp chi phí tuân thủ của DN giảm xuống.
Từ góc độ hiệp hội ngành hàng, ông Nguyễn Hoài Nam, đại diện Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), ghi nhận công tác truyền thông chính sách rõ hơn, sự vào cuộc của các cơ quan quản lý thực chất hơn và vai trò đối thoại của các hiệp hội DN được nâng lên.
Không chỉ DN trong nước cảm nhận được không khí mới, không gian mới. Ông Ko Tae Yeon, Chủ tịch Hiệp hội DN Hàn Quốc tại Việt Nam (KoCham), đánh giá cao cơ chế đối thoại cởi mở với Chính phủ, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu về chính sách ổn định, khả năng dự báo và sự nhất quán trong thực thi, cùng yêu cầu tăng cường liên kết giữa DN trong nước và DN FDI.
Niềm tin - thực thi - đồng hành
Tuy nhiên, theo Luật sư Nguyễn Hồng Chung, chặng đường quan trọng nhất vẫn nằm ở phía trước, đó là đưa tinh thần của Nghị quyết 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân trở thành trải nghiệm thực tế của từng DN.
Đơn cử như phân cấp, chuyển giao chức năng cũng có thể phát sinh vướng mắc về nguồn lực, quy trình; một bộ phận cán bộ còn tâm lý sợ trách nhiệm, kéo dài xử lý hoặc xin ý kiến nhiều vòng. Tóm lại, điều DN mong muốn không phải được ưu ái, mà cần một sân chơi công bằng, luật chơi rõ ràng và một bộ máy thực thi có trách nhiệm.
Ông Robert Linh nói: “DN không sợ luật nghiêm, DN chỉ sợ luật không rõ. Một quyết định chậm, một câu hỏi chậm được cơ quan chức năng trả lời có thể đồng nghĩa với một cơ hội thị trường của DN bị bỏ lỡ. Tính dự báo của chính sách được xem như “hạ tầng” của môi trường kinh doanh. Với doanh nhân, điều quan trọng nhất đôi khi không phải Nhà nước hỗ trợ bao nhiêu, mà là DN có được tin tưởng, được trao cơ hội và có một môi trường đủ minh bạch, ổn định để mạnh dạn đầu tư dài hạn”.
Điểm đáng chú ý trong câu chuyện của các doanh nhân, là phía sau những trăn trở rất thực tế vẫn luôn mang một khát vọng lớn. Và mong muốn chung có một môi trường để doanh nhân dám nghĩ, dám đầu tư, dám làm lớn. Đó là môi trường đủ rõ để nhìn thấy đường đi, đủ ổn định để tính toán dài hạn và đủ công bằng từ Nhà nước tạo môi trường, còn DN dám đầu tư và tự chịu trách nhiệm về kết quả.
Khi luật chơi đủ rõ, môi trường đủ công bằng, thủ tục đủ thuận lợi và thị trường đủ rộng, khát vọng của những DN nhỏ hôm nay có thể trở thành những DN lớn, những dự án lớn và những giá trị lớn hơn cho nền kinh tế.
Theo Luật sư Nguyễn Hồng Chung, DN Việt Nam cần được tham gia sâu hơn vào những dự án lớn về hạ tầng, công nghệ, năng lượng, đô thị và các chuỗi giá trị có quy mô quốc gia. Bởi muốn hình thành những DN đủ sức cạnh tranh quốc tế, trước hết phải tạo không gian để DN được làm, được thử sức và lớn lên ngay trên thị trường Việt Nam.
Còn với ông Robert Linh, DN nhỏ không đồng nghĩa với khát vọng nhỏ. DN cần cạnh tranh bằng năng lực và giá trị thực, đồng thời cần môi trường pháp lý rõ ràng, sân chơi công bằng và cơ hội để những DN làm tốt có thể lớn lên.
Nói như GS Trần Thọ Đạt, Đại học Kinh tế Quốc dân, một nền kinh tế mạnh không được xây dựng bằng cách lựa chọn giữa DN lớn để cạnh tranh. Nền kinh tế ấy cần DN đủ lớn để đi xa, đồng thời cần luật chơi đủ công bằng để DN khác có thể gia nhập, đổi mới và trưởng thành.
