Cuộc đua tranh suất mua nhà ở xã hội
Giá nhà liên tục leo thang tại các đô thị lớn đang đẩy giấc mơ an cư của nhiều người dân ngày càng xa vời. Tại Hà Nội, giá căn hộ trung bình đã lên khoảng 128 triệu đồng/m², tăng tới 28 triệu đồng/m² chỉ sau ba tháng đầu năm. Ở TP.HCM, mức giá trung bình cũng đạt khoảng 112 triệu đồng/m². Mức giá này khiến ngay cả người có thu nhập khá cũng khó mua nhà.
Kể lại hành trình đi mua nhà ở xã hội của mình, chị Nguyễn Thị Nhung đang là giáo viên tiểu học tại phường Bồ Đề (Hà Nội) tỏ rõ sự mệt mỏi. Chị tâm sự, vẫn còn nhớ như in cảm giác hy vọng rồi lại thất vọng khi cả 2 lần làm hồ sơ mua nhà ở xã hội tại 2 dự án khác nhau đều thất bại.
Lần đầu, chị nộp hồ sơ mua là dự án nhà ở xã hội Hope Residences tại phường Phúc Lợi mở bán 1 năm trước sau 5 năm cho thuê. Chị đã rất vất vả làm hồ sơ nhưng không được duyệt vì chưa đủ điều kiện.
Lần thứ hai, chị nộp hồ sơ vào dự án nhà ở xã hội Thượng Thanh (phường Bồ Đề). Lần này, được sự tư vấn của nhiều người, chị "chi tiền" để thuê người làm hồ sơ hộ cho chuyên nghiệp. Nhưng dự án này cũng có hàng nghìn người cũng đã nộp hồ sơ như chị. Do đó, dù hồ sơ lần này được duyệt, chị vẫn phải bốc thăm may rủi để có suất mua nhà.
“Kết quả lại khiến tôi thất vọng vì không trúng suất mua khi bốc thăm online. Tôi vẫn hy vọng vào sự may mắn của mình lần thứ 3 vì được biết tới đây dự án nhà ở xã hội Him Lam (Phúc Lợi) chuẩn bị nhận hồ sơ", chị Nhung chia sẻ
Thời gian gần đây, dự án nhà ở xã hội tại xã Ngọc Hồi (Hà Nội) thu hút sự quan tâm của người dân vì là dự án nhà ở xã hội đầu tiên trong năm 2026 tiếp nhận hồ sơ đăng ký mua, thuê mua. Cảnh người dân thức đêm chờ xếp hàng nộp hồ sơ mua nhà lại tái diễn.
Trước đó, người dân từng chen chân tại các dự án nhà ở xã hội CT3 Kim Chung (xã Thiên Lộc) hay nhà ở xã hội Uy Nỗ (xã Đông Anh)... Việc phải xếp hàng từ đêm cho thấy nhu cầu nhà ở giá phù hợp tại Thủ đô vẫn rất lớn, trong khi nguồn cung còn hạn chế.
Ông Nguyễn Thế Điệp, Phó Chủ tịch Câu lạc bộ Bất động sản Hà Nội cho rằng nguyên nhân dẫn đến tình trạng này đến từ sự chênh lệch lớn về giá giữa nhà ở xã hội và nhà ở thương mại. Khi giá chung cư tăng lên tới trên 100 triệu đồng mỗi m2, các dự án nhà ở xã hội được cho là hợp lý hơn nhiều, khiến trở thành tâm điểm thu hút người dân. Song chính sự hấp dẫn về giá kèm theo tình trạng khan hiếm nguồn cung đã tạo nên tâm lý “sợ mất cơ hội”.
Còn TS. Nguyễn Văn Đính, Chủ tịch Hội Môi giới bất động sản Việt Nam (VARS) nhìn nhận, nhu cầu lớn nhất của thị trường nằm ở phân khúc nhà ở vừa túi tiền, nhưng 3 năm qua nguồn cung phần lớn là bất động sản cao cấp, phục vụ nhu cầu đầu tư và đầu cơ. Ngay cả các khu vực vùng ven vốn được kỳ vọng cung cấp nhà giá hợp lý, thực tế cũng ngày càng đắt đỏ và chỉ thấp hơn một chút so với khu vực trung tâm.
Dù nhu cầu rất lớn, TS. Nguyễn Văn Đính thẳng thắn nhìn nhận nguồn cung nhà ở xã hội hiện nay vẫn còn hạn chế và chưa đáp ứng được kỳ vọng. Nhiều địa phương vẫn chưa hoàn thành các chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội do vướng mắc về quỹ đất, thủ tục pháp lý kéo dài và khó khăn trong tiếp cận nguồn vốn ưu đãi. Bên cạnh đó, chi phí đầu vào như vật liệu xây dựng gia tăng cũng làm giảm sức hấp dẫn đối với các nhà đầu tư.
Cấp thiết tăng nguồn cung nhà ở xã hội
Theo Bộ Xây dựng, trong 4 tháng đầu năm đã khởi công thêm 40 dự án nhà ở xã hội với quy mô 36.590 căn. Tuy nhiên, Bộ Xây dựng thừa nhận vẫn còn nhiều tồn tại.
Dự án nhà ở xã hội Thượng Thanh (phường Bồ Đề) đang xây dựng.
Một số địa phương chưa quan tâm đúng mức, chưa bố trí ngân sách để giải phóng mặt bằng, đầu tư hạ tầng. Có nơi dù có quỹ đất nhưng vị trí xa trung tâm, thiếu kết nối hạ tầng, ảnh hưởng đến khả năng thu hút người dân.
Ngoài ra, thủ tục hành chính tại một số nơi còn chậm, chưa thực hiện đúng tinh thần “luồng xanh”, “luồng ưu tiên”. Một số địa phương chưa hoàn thành chỉ tiêu khởi công theo kế hoạch.
Để hoàn thành mục tiêu phát triển 158.700 căn nhà ở xã hội trong năm 2026, Bộ trưởng Bộ Xây dựng mới đây có công điện yêu cầu các địa phương đẩy nhanh tiến độ.
Cụ thể, với các dự án đang thi công, địa phương phải làm việc trực tiếp với chủ đầu tư, yêu cầu cam kết tiến độ và đảm bảo hoàn thành trước ngày 31/12 tới.
Những dự án có khả năng hoàn thành trong năm cần được điều chỉnh tiến độ phù hợp, tập trung nguồn lực, áp dụng công nghệ thi công hiện đại để rút ngắn thời gian.
Đối với chỉ tiêu còn thiếu, các địa phương phải rà soát dự án đủ điều kiện, đẩy nhanh cấp phép, khởi công ngay trong đầu quý II-2026. Đồng thời, chuẩn bị các dự án mới trong quý II và III-2026 để tạo nguồn cung cho các năm sau.
Bộ Xây dựng cũng yêu cầu ưu tiên quỹ đất có vị trí thuận lợi, đảm bảo kết nối hạ tầng kỹ thuật và xã hội. Việc công bố giá vật liệu xây dựng cần sát thực tế để giúp chủ đầu tư kiểm soát chi phí.
