Cải cách thể chế đi vào cuộc sống nhanh và hiệu quả hơn
Đánh giá về bức tranh kinh tế TPHCM trong năm 2025, TS Trần Quang Thắng, Viện trưởng Viện Nghiên cứu kinh tế và quản lý TPHCM cho biết, năm 2025, "sức khỏe" của khu vực doanh nghiệp Thành phố đã có bước cải thiện rõ rệt. Năm 2025, GRDP của Thành phố tăng khoảng 8,3%, lạm phát được kiểm soát tốt, cho thấy nền kinh tế đang từng bước lấy lại đà tăng trưởng sau giai đoạn nhiều khó khăn.
Tuy vậy, quá trình phục hồi này chưa diễn ra đồng đều. Thực tế cho thấy chỉ một số nhóm ngành, như công nghiệp chế biến - chế tạo, doanh nghiệp FDI hoặc các đơn vị đầu tư mạnh vào tự động hóa, mới có khả năng mở rộng sản xuất. Ngược lại, nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn gặp trở ngại lớn về vốn. Bên cạnh đó, khâu tổ chức thực thi chính sách còn chậm, khiến doanh nghiệp khó tận dụng được các cơ hội hỗ trợ.
TS. Trần Quang Thắng kỳ vọng trong năm 2026, khi Nghị quyết 260/2025/QH15 (sửa đổi, bổ sung Nghị quyết 98) được triển khai, TPHCM sẽ có thêm quyền chủ động về quy hoạch, chính sách và nguồn thu. Đây sẽ là cơ sở quan trọng để Thành phố cụ thể hóa các giải pháp hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp một cách hiệu quả hơn.
Ở góc độ doanh nghiệp, ông Nguyễn Ngọc Hòa, Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp TPHCM (HUBA) cho biết, trong thời gian vừa qua, chúng ta đã có rất nhiều nổ lực để đưa ra được các giải pháp có tính chất đột phá, mà trong đó Nghị quyết 98 về cơ chế đặc thù cho TPHCM là một trong những trọng điểm mà Thành phố rất kỳ vọng. Nghị quyết 98 qua 2 năm triển khai đã giúp TPHCM đạt được nhiều kết quả nổi bật, khơi dậy tiềm năng, nguồn lực xã hội.
Trước yêu cầu thực tiễn phát triển mới, Nghị quyết 98 tiếp tục được hoàn thiện, bổ sung, sửa đổi mới đây thông qua Nghị quyết 260/2025/QH15 của Quốc hội. Chủ tịch HUBA cho biết, cộng đồng DN rất kỳ vọng việc cập nhật, bổ sung này sẽ đem lại hiệu quả, phát huy tác dụng trong thực tiễn.
"Chúng ta phải thực hiện song song 2 việc. Thứ nhất là cải cách thể chế, thứ 2 là thực thi chính sách, bởi nếu chúng ta đã có những cải cách về thể chế tốt, có những chính sách, chủ trương đột phá tốt, nhưng mà năng lực thực thi để triển khai các đột phá đó chậm hoặc e dè với tâm lý sợ trách nhiệm, không dám làm thì cải cách sẽ kém hiệu quả", ông Nguyễn Ngọc Hòa chia sẻ.
Ông Nguyễn Ngọc Hòa nhấn mạnh: Hiện nay cả nước, đặc biệt là TPHCM, đang đẩy mạnh phát triển hạ tầng với hàng loạt dự án trọng điểm, kéo theo nhu cầu vốn rất lớn. Nếu tiếp tục đi theo “lối mòn”, chủ yếu sử dụng vốn tín dụng ngân hàng cho các dự án đầu tư, sẽ tạo áp lực lên lạm phát. Vì vậy, đối với những dự án quy mô lớn, có thời gian thu hồi vốn dài, vai trò của Trung tâm Tài chính quốc tế là hết sức quan trọng. Đây sẽ là kênh để doanh nghiệp tham gia huy động các nguồn vốn trung và dài hạn, phục vụ hiệu quả cho các dự án đầu tư phát triển.
Chủ tịch HUBA chia sẻ, cộng đồng DN rất kỳ vọng vào việc đưa các cải cách thể chế đột phá đi vào cuộc sống một cách nhanh hơn và hiệu quả hơn trong thời gian tới.
Trên cơ sở Nghị quyết 98, HĐND Thành phố đã ban hành Nghị quyết 09 về chương trình hỗ trợ lãi suất cho các lĩnh vực ưu tiên. Đồng thời, căn cứ Nghị quyết 260/2025/QH15 của Quốc hội (sửa đổi, bổ sung Nghị quyết 98), trong thời gian tới, HĐND Thành phố sẽ tiếp tục thông qua thêm các lĩnh vực mới, nhằm mở rộng phạm vi thụ hưởng và thúc đẩy chính sách hỗ trợ đến đông đảo doanh nghiệp hơn.
Tuy nhiên, theo Chủ tịch HUBA: “Việc xác định doanh nghiệp nào, dự án nào đủ điều kiện được hưởng chính sách phải được thực hiện đồng bộ và khẩn trương. Chúng ta cần giải quyết nhanh khâu này thì chính sách hỗ trợ mới thực sự phát huy hiệu quả”.
Thông qua “HĐND số TPHCM”, đại biểu HĐND TPHCM có thể theo dõi hoạt động của HĐND xã, phường, đặc khu
Đẩy mạnh cải cách hành chính; nâng cao năng lực thực thi
Ngay khi Quốc hội thông qua Nghị quyết 260/2025/QH15 (sửa đổi, bổ sung Nghị quyết 98), Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Văn Được đã chủ trì cuộc họp với các sở, ban ngành của Thành phố nhằm triển khai ngay các đầu việc, với phương châm rõ địa chỉ, rõ thời gian. Qua đó, kịp thời triển khai ngay những cơ chế chính sách mà Quốc hội đã giao cho TPHCM.
Cùng với với tinh thần quyết liệt và khẩn trương từ UBND Thành phố, ngay tại kỳ họp thứ 7 HĐND TPHCM khoá X, diễn ra cuối tháng 12, các đại biểu đã biểu quyết thông qua 31 nghị quyết liên quan đến lĩnh vực kinh tế ngân sách, đô thị, pháp chế và văn hoá - xã hội của Thành phố.
Đặc biệt, các nghị quyết được ban hành tập trung cụ thể hóa kịp thời chủ trương của Trung ương, Quốc hội; đặc biệt là triển khai thực hiện Nghị quyết 260/2025/QH15 của Quốc hội sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị quyết 98/2023/QH15 về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TPHCM.
Trong đó, nhiều dự án về hạ tầng có tính đột phá giúp TPHCM kết nối vùng đã được thông qua, kỳ vọng tạo động lực tăng trưởng mới cho Thành phố, cũng như giải được bài toán về chi phí logictics, và vấn nạn ùn tắc giao thông vốn là một trong những nguyên nhân làm suy giảm sức cạnh tranh của doanh nghiệp.
Nhằm thúc đẩy chính quyền số gần dân, sát dân hơn, mới đây, HĐND Thành phố đã ra mắt "HĐND số TPHCM"
Điểm nhấn quan trọng của "HĐND số TPHCM" là khả năng liên thông dữ liệu giữa cấp thành phố, cấp cơ sở và Quốc hội. Đại biểu HĐND TPHCM có thể theo dõi hoạt động của HĐND xã, phường, đặc khu; đại biểu cấp cơ sở tiếp cận được nội dung của HĐND Thành phố, tạo sự đồng bộ, xuyên suốt trong hệ thống.
Cùng với đó, vào ngày cuối cùng của năm 2025, UBND TPHCM ra mắt Trung tâm Phục vụ hành chính công Thành phố với sứ mệnh của trung tâm là thực hiện nền hành chính công không giấy, không địa giới hành chính, vì người dân phục vụ.
Phó Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Mạnh Cường cho biết, đến nay, Thành phố đã cắt giảm 30% thủ tục hành chính, trước thời hạn đặt ra. Hiện, 100% thủ tục hành chính của Thành phố không phụ thuộc địa giới hành chính; 100% thủ tục hành chính được thực hiện trên môi trường điện tử.
Theo Phó Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Mạnh Cường, khi vận hành Trung tâm Phục vụ hành chính công TPHCM, tất cả thủ tục hành chính được quy về một đầu mối. Các thủ tục hành chính được thực hiện theo hướng đơn giản, công khai, minh bạch, số hóa, khai thác hiệu quả dữ liệu dùng chung trên toàn địa bàn thành phố.
