![]() |
Từ năm 2006, TPHCM đã tiến hành thực hiện đề án phát triển hệ thống xe buýt sạch chạy bằng khí nén tự nhiên (CNG) và đưa ra mục tiêu đến năm 2009 số xe buýt sạch sẽ đạt 900 chiếc.
Khí CNG là một loại nhiên liệu có giá thành rẻ hơn rất nhiều so với xăng dầu. Ở một số nước như Thái Lan, một lít xăng được bán với giá khoảng 1,07USD, trong khi 1kg khí CNG giá chỉ có 0,33USD.
Tại Việt Nam, giá bán CNG thấp hơn phân nửa so với giá xăng. Dùng khí CNG cho các phương tiện giao thông công cộng sẽ giảm thiểu một lượng chất thải rất lớn, tránh gây ô nhiễm môi trường, tăng độ bền của động cơ.
Để thúc đẩy phát triển hệ thống xe buýt sạch, TPHCM đã đưa ra nhiều biện pháp hỗ trợ. Đối với các đơn vị vận tải, khi đầu tư xe chạy bằng CNG được ưu đãi vay 70% giá trị xe với lãi suất 5%, thuế nhập khẩu 0%.
Về nguồn cung nhiên liệu, 2 trạm phân phối khí nén cũng được lắp đặt và nếu phương tiện này phát triển nhiều sẽ tăng thêm các trạm nạp nhiên liệu di động để phục vụ cho các phương tiện sử dụng. Giá vé dành cho hành khách lưu thông bằng xe buýt sạch vẫn được đảm bảo bằng mức giá vé của các tuyến xe buýt thường để hút khách.
Song, dù đề án đã được đưa ra cụ thể, biện pháp hỗ trợ đã có, mục tiêu phát triển rõ ràng, nhưng theo thống kê, đến nay đã gần hết năm 2012 TPHCM chỉ mới có 50 xe buýt sử dụng nhiên liệu CNG vận hành.
Theo các DN vận tải, dù xe buýt sạch mang lại nhiều tiện ích nhưng các công ty ngại tham gia vì việc đầu tư xe mới rất tốn kém. Nếu mua các loại xe buýt thông thường, DN chỉ phải bỏ ra 1 tỷ đồng thì mua xe buýt chạy bằng khí CNG phải mất gần 3 tỷ đồng.
Các nhà cung cấp máy móc thiết bị cũng có cung cấp bộ chuyển đổi công nghệ từ chạy bằng xăng sang công nghệ CNG cho các xe thường, nhưng chi phí chuyển đổi không thấp, khoảng 25.000USD cho 1 bộ chuyển đổi. Hơn nữa, các trạm nạp nhiên liệu quá ít, nên dù đầu tư công nghệ mới nhưng nhiều xe vẫn phải đổ xăng dầu để vận hành. Ngoài ra, chi phí đầu tư một trạm nạp CNG khoảng 160 tỷ đồng, nếu đầu tư hàng loạt, mức vốn đầu tư không hề nhỏ.
Trong giai đoạn hiện nay, nhiều ý kiến cho rằng muốn phát triển xe buýt sạch, nhất thiết phải kêu gọi đầu tư từ khu vực tư nhân. Tuy nhiên, trước nay khi kinh doanh, nếu DN nhìn thấy lợi ích về lâu dài, thấy được cơ sở hạ tầng đi trước mới dám bỏ tiền đầu tư để phát triển. Còn với việc chờ DN bỏ tiền đầu tư trước rồi mới cân nhắc xây dựng nguồn cung ứng nhiên liệu đi theo, việc phát triển xe buýt sạch sẽ khó lòng phát triển như mong muốn.