Bất tiện, thiếu an toàn
Theo Quyết định 938/QĐ-BGTVT ngày 31-7-2023 của Bộ GTVT (nay là Bộ Xây dựng), tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông được quy hoạch 36 trạm dừng nghỉ. Đến nay, 7 trạm đã hoàn thành, đưa vào khai thác; 29 trạm đang được đầu tư, trong đó 24 trạm do Bộ Xây dựng làm cơ quan chủ quản, trải dài từ Thanh Hóa đến Cà Mau.
Đại diện Cục Đường bộ Việt Nam cho biết, trong 21 trạm đang triển khai, 20 trạm cơ bản hoàn thành công trình dịch vụ thiết yếu, đưa vào khai thác tạm. Tuy nhiên, ghi nhận của phóng viên Báo SGGP cho thấy nhiều trạm còn hoạt động chắp vá, thiếu dịch vụ gây phiền toái, bất tiện, thậm chí mất an toàn cho người và phương tiện lưu thông.
Tại Km77+820 đoạn Quảng Ngãi - Hoài Nhơn, Km35+500 đoạn Hoài Nhơn - Quy Nhơn và Km41+500 đoạn Quy Nhơn - Chí Thạnh (tỉnh Gia Lai), 3 trạm khai thác tạm đón hàng ngàn lượt người, phương tiện mỗi ngày nhưng chưa có dịch vụ xăng dầu, trạm sạc điện.
Anh Hồ Hoàng Huynh, tài xế xe tải quê Cà Mau, kể đầu tháng 10-2026, trước khi chở trái cây từ Đồng Tháp ra Quảng Ngãi, anh đã tra cứu Google và đinh ninh trạm dừng nghỉ trên đoạn Quy Nhơn - Chí Thạnh có cửa hàng xăng dầu. Đến trạm Km41+500 lúc 3 giờ sáng, anh mới biết chưa có dịch vụ này.
“Trời tối, lạ đường, xe gần hết xăng nên tôi phải thuê người mua mang đến, vừa tốn tiền vừa giao hàng trễ, bị chủ hàng trừ lương”, anh Huynh ngán ngẩm.
Còn tại trạm Km35+500, dù đã được chủ đầu tư đưa vào khai thác, song mặt bằng vẫn là đường đất, máy móc ngổn ngang, phương tiện ra vào khó khăn. Chỗ tiếp giáp giữa cao tốc và đường dẫn vào trạm có nhiều vị trí lồi lõm, sụt lún, tiềm ẩn nguy cơ sạt lở.
Trong khi đó, đường cao tốc Vĩnh Hảo - Phan Thiết qua tỉnh Lâm Đồng, dài hơn 100km, khai thác từ tháng 5-2023, được quy hoạch 2 trạm dừng nghỉ. Đến nay, chỉ trạm Km205+092 được đầu tư, hoạt động; trạm Km144+560 tại xã Tuy Phong chưa khởi công, vẫn là bãi đất trống, cỏ mọc um tùm.
Trạm dừng nghỉ trên đường cao tốc Mỹ Thuận - Cần Thơ cũng chậm tiến độ, nhưng nhiều thời điểm công trường không có công nhân, máy móc nằm bất động.
Tại Khánh Hòa, trạm Km334+900 trên đường cao tốc Vân Phong - Nha Trang và trạm Km33+930 trên đường cao tốc Nha Trang - Cam Lâm khai thác tạm từ ngày 31-8-2026. Tuy nhiên, bãi đậu xe mới hoàn thành một phần; nhà dịch vụ, hệ thống cấp nhiên liệu và hạ tầng kỹ thuật chưa hoàn thiện. Cả 2 trạm chưa lắp biển chỉ dẫn trạm dừng nghỉ và khoảng cách đến trạm theo yêu cầu của Cục Đường bộ Việt Nam.
Trên đường cao tốc TPHCM - Long Thành - Dầu Giây, 2 cửa hàng xăng dầu tại trạm Km41+100, đoạn qua TP Đồng Nai, cũng ngừng hoạt động gần 9 tháng qua.
Nhiều tài xế phản ánh dịch vụ tại các trạm dừng nghỉ tạm trên đường cao tốc Bắc - Nam qua Nam Trung bộ còn nghèo nàn, đồ ăn chủ yếu là mì ăn liền. Anh Đỗ Danh Phương, tài xế ô tô dịch vụ ở Gia Lai, cho rằng các đoạn cao tốc đã thu phí nhưng dịch vụ tại trạm dừng nghỉ vẫn tạm bợ, thiếu đồng bộ, tiềm ẩn rủi ro là điều khó chấp nhận.
Trạm dừng nghỉ tạm tại Km35+500 đoạn Hoài Nhơn - Quy Nhơn đã đưa vào khai thác tạm, nhưng chưa có cửa hàng xăng dầu, trạm sạc điện. Ảnh: NGỌC OAI
Vướng mặt bằng, nhà đầu tư thiếu kinh nghiệm
Ông Phạm Quốc Huy, Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án 7 (Bộ Xây dựng), cho biết trạm Km144+560 đã được bàn giao toàn bộ mặt bằng sạch, hoàn tất thủ tục pháp lý. Việc triển khai chậm thuộc trách nhiệm của liên danh nhà đầu tư gồm Công ty CP Xe khách Phương Trang FUTABUSLINES, Công ty TNHH Thành Hiệp Phát và Công ty TNHH Trạm dừng nghỉ FUTA.
Ông Ngô Lâm, Phó Cục trưởng Cục Đường bộ Việt Nam, cho biết việc xây dựng các trạm gặp nhiều khó khăn, nhất là giải phóng mặt bằng. Một số trạm trên các đoạn Phan Thiết - Dầu Giây, Nha Trang - Cam Lâm, Nghi Sơn - Diễn Châu… chậm bàn giao mặt bằng hơn 1 năm. Có trạm đã có mặt bằng nhưng chưa thể đẩy nhanh thi công do thủ tục thu hồi khoáng sản, chuyển mục đích sử dụng đất kéo dài.
Ngoài ra, một nguyên nhân lớn nữa là một số nhà đầu tư thiếu kinh nghiệm, chậm từ khâu chuẩn bị đến triển khai xây dựng. Khi gặp vướng mắc về mặt bằng, vật liệu, điều chỉnh thiết kế hoặc phát sinh kỹ thuật, nhà đầu tư lúng túng trong điều hành công trường, điển hình là liên danh FUTABUSLINES, Thành Hiệp Phát… Cùng với đó, các yếu tố như mưa lũ, giá vật liệu và nhiên liệu tăng cũng ảnh hưởng tiến độ.
Trước thực tế trên, Phó Cục trưởng Cục Đường bộ Việt Nam Ngô Lâm đã yêu cầu các nhà đầu tư lập kế hoạch chi tiết, tập trung nguồn lực, bổ sung nhân lực, thiết bị, tăng mũi thi công, tăng ca để đẩy nhanh tiến độ. Bộ Xây dựng yêu cầu trong năm 2026, tất cả trạm dừng nghỉ trên đường cao tốc Bắc - Nam phải hoàn thiện, đưa vào khai thác, cung cấp đầy đủ dịch vụ.
Cục Đường bộ Việt Nam đang rà soát tiến độ, xem xét trách nhiệm và xử lý nhà đầu tư chậm triển khai, ảnh hưởng việc vận hành, khai thác cao tốc.
