Một năm trôi qua với nhiều khó khăn đối với lĩnh vực đầu tư - kinh doanh BĐS. Hàng loạt dự án không tìm được lối ra khiến chủ đầu tư kêu trời vì thiếu vốn,… Thị trường ảm đạm nhưng lại “nóng” lên bởi các vụ tranh chấp, khiếu nại giữa chủ đầu tư và khách hàng về chất lượng căn hộ - dịch vụ.… Năm 2012, theo nhận định của các doanh nghiệp, thị trường BĐS chưa hết sóng gió.
Hầu hết doanh nghiệp lỗ
Do khó khăn trong vay vốn nên nhiều doanh nghiệp chậm tiến độ dự án, vi phạm hợp đồng với khách hàng, thậm chí phải "bán tháo" dự án của mình vì không đủ vốn để triển khai tiếp. Hàng loạt dự án đang thi công giữa chừng phải “trùm mền”, nhiều dự án chỉ khởi công rồi để đó, số khác lại giãn tiến độ thi công.
![]() |
Chung cư CT3 Yên Hòa, quận Cầu Giấy, Hà Nội. |
Một số chủ đầu tư không trụ nổi, phải tung hàng “đại hạ giá”. Nổi đình nổi đám nhất năm 2011 là 2 dự án Petroland Mark (quận 2) và An Tiến (Nhà Bè), TPHCM. Tại một hội nghị về chính sách nhà đất, ông Vũ Anh Tâm, Tổng giám đốc Công ty TNHH Tài Nguyên, chủ đầu tư dự án Kenton Residences (Nhà Bè), bi quan: “Từ khi triển khai dự án đến giờ đã gần 10 năm rồi nhưng tôi chưa biết đồng tiền tròn, méo thế nào, bao nhiêu tiền của đổ hết vào đó. Dự án đã đầu tư hàng ngàn tỷ đồng với hàng trăm căn hộ chuẩn bị hoàn thiện, nhưng chỉ bán được vài chục căn. Doanh nghiệp đang đi vào ngõ cụt”.
Chính sách tín dụng của Chính phủ cùng những quy định tiền sử dụng đất đã tác động mạnh đến doanh nghiệp BĐS. Cụ thể là Nghị định 69, theo đó khi triển khai dự án doanh nghiệp phải nộp tiền sử dụng đất theo giá thị trường. Nghị định ra đời, có thông tư hướng dẫn, nhưng việc nộp tiền sử dụng đất của doanh nghiệp không có chuyển biến tích cực, bởi việc “xác định giá thị trường” quá nhiêu khê và không khả thi.
Vì vậy, nhiều dự án thẩm định nhiều lần vẫn chưa chốt được giá. Không xác định được suất đầu tư đồng nghĩa với không xác định được giá thành đầu ra nên hàng loạt dự án dậm chân tại chỗ. Khó khăn chồng chất, hầu hết doanh nghiệp BĐS phải điều chỉnh kế hoạch kinh doanh và đều không đạt kết quả lợi nhuận theo kế hoạch, có không ít doanh nghiệp lỗ nặng. Điều này thể hiện rõ nhất đối với những doanh nghiệp đã niêm yết trên sàn giao dịch chứng khoán.
Bất cập trong quản lý
Đầu năm 2011, người dân không khỏi xôn xao trước thông tin Bộ Xây dựng đề xuất sở hữu chung cư có thời hạn nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho việc nâng cấp, cải tạo lại chung cư cũ, góp phần giảm giá nhà đất. Tuy nhiên, khi đề xuất đưa ra có nhiều ý kiến trái chiều. Người dân cho rằng nhà ở là tài sản lớn, những người nghèo phải tiết kiệm rất nhiều năm mới có thể mua được.
Đã là tài sản, người dân có quyền sử dụng lâu dài và cho con cháu thừa kế. Trong khi đó các chủ đầu tư cho rằng, nếu áp dụng việc sở hữu chung cư có thời hạn sẽ tác động mạnh tới tâm lý của người dân, người có nhu cầu nhà ở sẽ ngại mua chung cư vì không được sử dụng lâu dài, hàng loạt chung cư sẽ rơi vào tình trạng ế ẩm.
Trong khi đó, từ chung cư cao cấp đến chung cư bình dân ở Hà Nội và TPHCM đều phát sinh nhiều vấn đề như: hỏa hoạn, tai nạn thang máy, mức phí các dịch vụ cao “cắt cổ”... Những vấn đề đó đang trở thành nỗi ám ảnh và khiến người dân nản lòng với loại hình nhà ở này.
Điển hình là các vụ sập trần một căn hộ ở tầng 20 chung cư cao cấp Quốc Cường Gia Lai (đường Trần Xuân Soạn, quận 7, TPHCM); tai nạn thang máy làm một người chết tại chung cư CT3 Yên Hòa (quận Cầu Giấy, Hà Nội); mới đây nhất là vụ cư dân tòa nhà Keangnam (đường Phạm Hùng, Cầu Giấy, Hà Nội) đã bày bếp than tổ ong đun nấu, căng biểu ngữ… để phản đối chủ đầu tư về chất lượng và dịch vụ tại chung cư cao cấp này.
Một vấn đề “nóng” khác là loại hình chung cư mini tuy mới chính thức được pháp luật thừa nhận hơn 1 năm, nhưng đã bộc lộ nhiều bất cập. Chung cư mini đầu tiên tại TPHCM đã nhanh chóng “chết yểu” bởi thiếu cơ sở pháp lý và đến giờ này chủ đầu tư vẫn chưa trả hết tiền cho khách hàng sau khi dự án này bị xóa sổ.