Nhưng chỉ cần thị trường quay đầu giảm mạnh, chính những hàng người ấy lại tất bật mang vàng đi bán. Mọi chuyện nghe có vẻ ngược đời, nhưng đó lại là một kịch bản vô cùng quen thuộc tại Việt Nam.
Theo chuyên gia độc lập Phan Dũng Khánh, sở dĩ bi kịch “mua đỉnh” xảy ra là bởi đa phần người dân chen chân xếp hàng đang mang tư duy của nhà đầu tư lướt sóng, trong khi bản chất của vàng từ hàng ngàn năm nay lại là công cụ trú ẩn an toàn, sinh ra để tích trữ dài hạn và phòng ngừa rủi ro lạm phát.
Họ mua vàng với kỳ vọng “tuần sau bán kiếm lời vài triệu”, để rồi khi giá đảo chiều, tâm lý FUD (viết tắt của Fear - Uncertainty - Doubt, tức cảm giác sợ hãi khi xuất hiện các tin tức không tốt về thị trường trên các phương tiện truyền thông) lại chiếm trọn tâm trí. Họ vội vã cắt lỗ vì sợ “nếu không bán hôm nay, ngày mai còn lỗ nữa”.
Chu trình “mua vì kỳ vọng - bán vì sợ hãi” cứ thế lặp đi lặp lại, biến một tài sản phòng hộ thành trò chơi may rủi mà phần thiệt thòi luôn thuộc về tâm lý đám đông. Sự lặp lại của nghịch lý này cho thấy nhiều người không chỉ thiếu kỹ năng quản lý tài chính cá nhân mà còn không hiểu rõ bản chất của từng loại tài sản. Gần đây, chỉ vì lo sợ vàng cũng khó bán lại giống như kim cương, không ít người đã vội vã xếp hàng mang vàng đi bán tháo.
Dù đều là những tài sản đắt giá, nhưng vàng và kim cương có bản chất giao dịch hoàn toàn khác nhau. Giá vàng biến động trực tiếp theo thị trường quốc tế, tỷ lệ thuận với trọng lượng và có tính thanh khoản rất cao; chỉ cần đạt hàm lượng chuẩn, bạn có thể bán ở bất kỳ tiệm vàng nào.
Trong khi đó, kim cương lại là mặt hàng tiêu dùng cao cấp, giá trị phụ thuộc nhiều vào kích thước, giấy tờ đi kèm và chính sách thu mua riêng của từng cửa hàng (thường bị trừ 10%-20% khi bán lại). Việc đánh đồng hai loại tài sản này đã dẫn đến những quyết định bán tháo vô lý và chịu thiệt thòi không đáng có.
Thị trường sẽ còn những nhịp tăng giảm, nhưng nếu tâm lý lướt sóng và nỗi sợ hãi vẫn còn nguyên, những hàng người “mua đỉnh - bán đáy” sẽ vẫn lặp lại. Thay vì mải miết chạy theo các cơn sốt thị trường, thứ chúng ta cần “tích trữ” nhất lúc này chính là sự bình tĩnh và một tư duy tài chính tỉnh táo.
