TPHCM tiếp tục duy trì thứ hạng số 1 của Việt Nam và được chọn vào nhóm 5 thành phố đáng chú ý (Cities to Watch) của khu vực châu Á - Thái Bình Dương, cùng Kuala Lumpur, Bengaluru, Thâm Quyến và Tashkent (thủ đô Uzbekistan).
Những điểm mạnh của TPHCM được báo cáo nêu bao gồm: động lực tăng trưởng, nguồn nhân lực, quy mô dân số lớn, cơ cấu dân số tốc độ tăng dân số nhanh… Báo cáo cũng xếp TPHCM đồng thời vào 3 nhóm hình mẫu: Regional Leader (đầu tàu vùng), Developing Megacity (siêu đô thị đang phát triển, trên 10 triệu dân, hạ tầng không theo kịp tốc độ tăng dân số) và Emerging Standout (đô thị vượt trội so với mặt bằng quốc gia).
Tuy nhiên, TPHCM cũng đang đứng trước bài toán hạ tầng quá tải, chất lượng không gian sống và môi trường không cao… Nguồn nhân lực (với thứ hạng 71) cũng là một hạn chế của TPHCM so với một số đô thị trong khu vực, khi Bangkok được xếp hạng 18, Kuala Lumpur xếp hạng 22, Jakarta hạng 23 và Manila hạng 46.
Điều đáng mừng là nhiều khuyến nghị của báo cáo nhằm khắc phục những hạn chế này đều tương đồng với mục tiêu hành động và chính sách ưu tiên mà TPHCM đang triển khai. Như trong ngắn hạn (năm 2026-2027), việc đưa các tuyến metro và dự án hạ tầng giao thông vào vận hành đúng tiến độ được xác định là giải pháp để xử lý ùn tắc.
TPHCM cũng đang siết việc phát thải phương tiện cá nhân, quản lý bụi công trường và công khai hệ thống quan trắc. Đối với vấn đề nhà ở đô thị, báo cáo nhấn mạnh việc kết hợp thu nhập tăng với chi phí nhà ở thấp sẽ góp phần đưa điểm chất lượng sống tăng mạnh.
Ở mức trung hạn (đến năm 2030), TPHCM nên khởi động ngay việc cải thiện chỉ tiêu giáo dục để cải thiện điểm yếu trong chất lượng sống (số năm đi học bình quân) lẫn nguồn nhân lực (số lượng và thứ hạng đại học). Bên cạnh đó, TPHCM có thể đẩy mạnh thu hút trụ sở khu vực của những tập đoàn đa quốc gia, tăng tỷ lệ chuyên gia nước ngoài đến làm việc tại TPHCM - mà “đòn bẩy” là Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TPHCM.
Những giải pháp trên đều hướng đến mục tiêu phục vụ chất lượng sống của người dân, vì vậy việc cải thiện thứ hạng là ưu tiên hành động lớn nhất, xuyên suốt nhất của chính quyền TPHCM. Bộ công cụ quan trọng để thành phố sớm hiện thực hóa các mục tiêu, hành động của mình chính là Luật Phát triển đô thị đã được thông qua và đang được triển khai.
