Đây là cuộc làm việc đầu tiên của Thủ tướng Lê Minh Hưng với TPHCM sau khi thành phố bước vào giai đoạn phát triển mới với quy mô lớn hơn, trách nhiệm cao hơn.
Giữ vững đà tăng trưởng
Những tháng đầu năm 2026, dù đối diện với nhiều khó khăn, thách thức, tình hình kinh tế - xã hội tiếp tục ghi nhận kết quả tích cực. Sản xuất, kinh doanh phục hồi khá; thương mại, dịch vụ, du lịch, thu hút đầu tư và thu ngân sách của thành phố đều tăng so với cùng kỳ. Kết quả này cho thấy sức chống chịu của nền kinh tế thành phố, đồng thời phản ánh nỗ lực điều hành quyết liệt, chủ động xử lý các vướng mắc kéo dài để đưa nguồn lực xã hội vào sản xuất, kinh doanh.
Trong quý 1-2026, GRDP của thành phố tăng 8,27%, cao nhất so với cùng kỳ 5 năm gần đây. Nhiều chỉ tiêu về thương mại, dịch vụ, khoa học - công nghệ, chuyển đổi số và cải cách hành chính tiếp tục cải thiện. Đáng chú ý, TPHCM đã hoàn thành tháo gỡ hoặc có hướng chỉ đạo, xử lý 838/838 dự án tồn đọng thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau. Việc này góp phần khơi thông nguồn lực xã hội, đồng thời tạo thêm dư địa cho tăng trưởng.
Trong những cuộc làm việc với sở ngành, địa phương, Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Văn Được nhiều lần yêu cầu các sở ngành, địa phương tập trung tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, đẩy nhanh xử lý dự án và chịu trách nhiệm về tiến độ. Thành phố đang chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang phục vụ, lấy hiệu quả giải quyết công việc và sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp làm thước đo chất lượng điều hành.
Theo TS Huỳnh Thanh Điền, giảng viên Trường Đại học Nguyễn Tất Thành, nguồn lực xã hội của thành phố nhiều năm qua chưa được khai thác đầy đủ do vướng thủ tục, pháp lý và cơ chế phối hợp. Việc tháo gỡ vướng mắc tại 838 dự án tồn đọng cho thấy TPHCM đang chuyển từ giai đoạn xử lý điểm nghẽn sang giai đoạn kích hoạt các nguồn lực phát triển. Đây là cơ sở để thành phố hướng tới mục tiêu tăng trưởng 2 con số trong thời gian tới.
Tàu container vận chuyển hàng hóa trên sông Sài Gòn, TPHCM. Ảnh: HOÀNG HÙNG
Thành phố đang chuẩn bị vận hành mô hình đô thị đặc biệt với yêu cầu quản trị mới, gắn với định hướng xây dựng Luật Đô thị đặc biệt. Thành phố phải vừa xử lý những vấn đề trước mắt, vừa chuẩn bị dư địa phát triển lâu dài về hạ tầng, thể chế, nguồn nhân lực, khoa học - công nghệ, dữ liệu và không gian kinh tế. Khi đó, yếu tố quyết định còn là khả năng nhanh chóng chuyển những nguồn lực được giải phóng thành từng dự án đầu tư, hoạt động sản xuất, kinh doanh, nhiều công trình hạ tầng chiến lược và động lực tăng trưởng mới. Nếu làm tốt điều này, TPHCM hoàn toàn có cơ sở để đạt mức tăng trưởng 2 con số trong ngắn hạn, đồng thời tạo được nền tảng tăng trưởng bền vững trong dài hạn, khẳng định vai trò đầu tàu và cực tăng trưởng của cả nước trong giai đoạn phát triển mới.
Kết quả phát triển kinh tế - xã hội 5 tháng đầu năm 2026 so với cùng kỳ
- Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 12,8%.
- Doanh thu du lịch tăng 78,9%.
- Xuất khẩu tăng 5,3%.
- Chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 11%.
- Thu ngân sách nhà nước đạt hơn 401.000 tỷ đồng, tăng 24,3%.
- Thu hút FDI đạt hơn 3,8 tỷ USD, tăng 20,3%.
- Có 24.784 doanh nghiệp thành lập mới, tăng 29,14%.
- Hoàn thành tháo gỡ hoặc có hướng chỉ đạo xử lý 838/838 dự án.
- Triển khai nhiều dự án hạ tầng chiến lược, tổng vốn đầu tư gần 520.000 tỷ đồng.
- Phát triển khoảng 6,25 triệu m2 sàn nhà ở.
- Tỷ lệ giải quyết hồ sơ đúng hạn đạt 99,32%.
- Tỷ lệ hài lòng của người dân, doanh nghiệp đạt 96,38%.
Nguồn: UBND TPHCM
Chính quyền gần dân, phục vụ hiệu quả
Sáng cuối tuần, nhiều người dân đến làm thủ tục ở Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Thới An (TPHCM). Có người hỏi hồ sơ đất đai, xây dựng, người đăng ký kinh doanh, có người làm thủ tục tư pháp, hộ tịch... Phía sau quầy tiếp nhận, công chức vừa tra cứu trên hệ thống, vừa hướng dẫn người dân bổ sung giấy tờ, theo dõi tiến độ giải quyết. Bên ngoài, đội tình nguyện viên vẫn miệt mài hướng dẫn người dân đăng ký tài khoản dịch vụ công, nộp hồ sơ trực tuyến.
Sau 1 năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, TPHCM đã có thêm thực tiễn để đánh giá những ưu điểm và bất cập của mô hình mới. Nhiều tầng nấc trung gian được rút ngắn, trách nhiệm của cấp cơ sở được nâng lên, một số thủ tục không cần thiết được cắt giảm. Người dân có thể giải quyết nhiều công việc ngay tại địa bàn; doanh nghiệp có thêm kênh tiếp cận chính quyền cơ sở.
Theo UBND TPHCM, nhiều nhiệm vụ đã được giải quyết nhanh hơn tại cơ sở. Cấp xã chủ động hơn trong xử lý nhiều công việc dân sinh, giảm tình trạng hồ sơ phải chuyển qua nhiều cấp, tăng khả năng phản ứng nhanh trước các vấn đề phát sinh. TPHCM đã phân cấp, ủy quyền hơn 1.000 nhiệm vụ cho cấp xã trên nhiều lĩnh vực. Tỷ lệ giải quyết hồ sơ đúng hạn đạt trên 99,5%, tỷ lệ hồ sơ trực tuyến trên 88%, mức độ hài lòng của người dân và doanh nghiệp đạt trên 96%. Thành phố cũng đã công bố, vận hành 100% thủ tục hành chính đủ điều kiện được triển khai không phụ thuộc địa giới hành chính với 2.065 thủ tục hành chính, tạo thuận lợi hơn cho người dân, doanh nghiệp.
Minh họa bằng AI
Bên cạnh kết quả đạt được, còn đó những áp lực với cấp xã. Đơn cử như xã Bà Điểm (một trong những xã, phường đông dân nhất TPHCM), khối lượng công việc tăng đột biến do đảm nhận công việc của nhiều sở, ngành của thành phố. Trong khi đó, biên chế quá ít so với số đầu việc đã gây quá tải tại các phòng chuyên môn. Địa phương cũng thiếu cán bộ, công chức có chuyên môn sâu ở các lĩnh vực công nghệ thông tin, chuyển đổi số... Phường Phú Lâm cũng thiếu nhân sự chuyên môn sâu trong các lĩnh vực công nghệ thông tin, chuyển đổi số, y tế, giáo dục. Hệ thống phần mềm chuyên ngành và cơ sở dữ liệu chưa kết nối chia sẻ đồng bộ…
Trước thực tế đó, nhiều địa phương đề xuất, kiến nghị Trung ương nghiên cứu điều chỉnh các quy định về khung biên chế của khối Đảng, đoàn thể cao hơn khung biên chế hiện hành để phù hợp quy mô dân số, số lượng đảng viên, khối lượng công việc và tính chất nhiệm vụ của xã, phường, đặc khu cụ thể… Vì vậy, trong cuộc làm việc với Thủ tướng Lê Minh Hưng, TPHCM có thể kiến nghị những vấn đề vượt thẩm quyền, nhất là biên chế, tài chính, phân cấp, dữ liệu và đầu tư hạ tầng số…
PGS-TS TRẦN HOÀNG NGÂN - Chủ tịch Hội đồng Tư vấn đột phá phát triển, Trường Đại học Sài Gòn
Khẩn trương xây dựng dự thảo Luật Đô thị đặc biệt
Tới đây, Quốc hội và Chính phủ sẽ sớm thể chế hóa Nghị quyết 09 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển TPHCM trong kỷ nguyên mới, trong đó có Luật Đô thị đặc biệt dành cho TPHCM. Tôi cho rằng, việc hoàn thiện và trình Quốc hội thông qua Luật Đô thị đặc biệt cần được triển khai khẩn trương để tạo nền tảng pháp lý cho thành phố ban hành các cơ chế thực thi cụ thể. Đây chính là "đột phá của đột phá", không chỉ luật hóa ổn định các cơ chế đặc thù trước đây dành cho TPHCM ở mức thí điểm, mà còn cho phép phân cấp, phân quyền triệt để cho HĐND, UBND, Chủ tịch UBND TPHCM trên hầu hết lĩnh vực.
Một điểm rất quan trọng là Luật Đô thị đặc biệt sẽ tạo ra sự ổn định và tăng niềm tin cho nhà đầu tư, nhất là nhà đầu tư nước ngoài. Đây là điều kiện để TPHCM thu hút mạnh hơn những nguồn lực xã hội. Thúc đẩy hợp tác công - tư, quản lý, sử dụng, bảo vệ tài nguyên, đất đai, tài sản công hiệu quả. Có cơ chế chính sách liên kết phát triển vùng với những quy định về đầu tư, quản lý dự án liên kết... Cùng với đó, huy động hiệu quả những nguồn lực để đầu tư kết cấu hạ tầng, dự án quan trọng (đường sắt đô thị, vành đai, cao tốc, quốc lộ, cảng biển, khu thương mại tự do, Trung tâm Tài chính quốc tế, khu vực TOD, nhà ở, chỉnh trang đô thị…).
Ông LÊ TRUNG HIẾU, Giám đốc Công ty TNHH Ewater Engineering
Đề xuất cơ chế ưu tiên sử dụng công nghệ trong nước
TPHCM là đô thị đặc biệt với quy mô kinh tế lớn, đồng thời đang đối mặt nhiều bài toán thực tiễn về môi trường, giao thông, y tế, năng lượng, sản xuất và dịch vụ. Đây chính là điều kiện thuận lợi để thành phố mạnh dạn đặt hàng doanh nghiệp khoa học - công nghệ trong nước, tạo môi trường cho nhiều giải pháp mới được thử nghiệm, hoàn thiện và ứng dụng vào thực tiễn.
Điều doanh nghiệp công nghệ mong muốn là có cơ chế để sản phẩm trong nước được giới thiệu, thử nghiệm và đánh giá tại các cơ quan, đơn vị và doanh nghiệp trên địa bàn thành phố. Những công trình công cộng, nhà máy, khu công nghệ cao, khu sản xuất hay các đơn vị có nhu cầu xử lý nước, tiết kiệm năng lượng và bảo vệ môi trường hoàn toàn có thể trở thành nơi triển khai thí điểm các giải pháp công nghệ Việt Nam. Khi sản phẩm chứng minh được hiệu quả và chất lượng, cần có cơ chế khuyến khích ưu tiên sử dụng công nghệ trong nước. Đây không chỉ là động lực thúc đẩy đổi mới sáng tạo mà còn góp phần hình thành thị trường để doanh nghiệp công nghệ Việt Nam phát triển ngay trên sân nhà...