Ứng viên kiểm tra kỹ thông tin doanh nghiệp, đơn vị tuyển dụng trực tuyến. Ảnh: HUỲNH NHƯ
“Mất cả chì lẫn chài”
Đã vài tuần trôi qua nhưng chị N.T.H.D. (ngụ phường Bình Đông, TPHCM) vẫn không tin mình là đối tượng bị lừa đảo tuyển dụng trực tuyến. Sau một tháng mất việc, chị D. nhận được đường link do người thân gửi, với nội dung hệ thống trường học nổi tiếng của một tập đoàn hàng đầu Việt Nam tuyển dụng nhân sự, trong đó có tuyển nhân viên hành chính.
Thấy phù hợp và hấp dẫn, chị liên hệ đăng ký và nhận được email thông báo “hồ sơ của bạn rất phù hợp với vị trí tiềm năng chúng tôi cần”.
Phía tuyển dụng hẹn lịch phỏng vấn trực tiếp, yêu cầu chị tải ứng dụng và gia nhập vào nhóm để thực hiện "sơ tuyển trực tuyến trước". Nhóm này đã có sẵn 6-7 người tham gia, tự khoe là được tuyển dụng và đang thực hiện lệnh của nhà tuyển dụng. Ban đầu, họ yêu cầu chị D. chuyển khoản 100.000 đồng, sau đó đề nghị chị cung cấp số tài khoản để chuyển trả lại số tiền này.
Tiếp theo, chị nhận được link hướng dẫn thực hiện 3 bài test. Đến bài test thứ 3, phía tuyển dụng yêu cầu ứng viên phải đóng phí thì mới tiếp tục làm bài được, với các mức 84 triệu, 100 triệu và 150 triệu đồng.
Khi chị D. từ chối vì không có đủ tiền trong tài khoản, các thành viên trong nhóm liên tục chat riêng với chị, “khoe” đã làm theo và được nhà tuyển dụng chuyển lại tiền, kèm theo ảnh chụp màn hình chứng minh được chuyển lại 84 triệu đồng. Thấy khó tin, chị D. quyết định thoát nhóm.
Không may mắn như chị D., anh T.V.T. (ngụ phường Vĩnh Hội, TPHCM) bị mất hàng chục triệu đồng khi tìm việc làm trên mạng. Tin vào thông tin tuyển dụng vị trí có mức lương hấp dẫn tại một công ty công nghệ, anh gửi hồ sơ và nhanh chóng được một người tự xưng là nhân viên tuyển dụng liên hệ qua mạng xã hội.
Sau vài lần trao đổi, đối tượng thông báo anh đã vượt qua vòng phỏng vấn, rồi yêu cầu thực hiện một số thủ tục để hoàn tất hồ sơ nhận việc. Để tạo lòng tin, đối tượng gửi cho anh T. hình ảnh giấy tờ, hợp đồng lao động và địa chỉ văn phòng được giới thiệu là trụ sở công ty.
Sau đó, anh được yêu cầu đóng nhiều khoản tiền gọi là phí đào tạo, phí kích hoạt tài khoản, tiền ký quỹ thiết bị làm việc, phí đồng phục... và hứa sẽ được hoàn trả khi chính thức nhận việc. Tin tưởng, anh T. nhiều lần chuyển tiền theo hướng dẫn. Đến khi số tiền lên đến hàng chục triệu đồng, bên tuyển dụng bất ngờ cắt liên lạc.
Liên hệ với công ty qua kênh chính thức, anh mới biết doanh nghiệp (DN) này không hề đăng tuyển vị trí nêu trên và người liên hệ với anh là kẻ mạo danh.
3 dấu hiệu lừa đảo
Theo bà Nguyễn Văn Hạnh Thục, Giám đốc Trung tâm Dịch vụ việc làm TPHCM, trong hoàn cảnh mất việc, thu nhập bị gián đoạn, người lao động (NLĐ) thường có tâm lý muốn nhanh chóng tìm được công việc mới.
Vì vậy, lựa chọn đúng kênh tìm việc là bước đầu tiên để hạn chế nguy cơ rơi vào bẫy lừa đảo. NLĐ nên tìm đến các kênh tuyển dụng chính thống, trong đó có hệ thống Trung tâm Dịch vụ việc làm TPHCM, để được tư vấn, giới thiệu việc làm và kết nối với DN có nhu cầu nhân lực. Càng cần việc gấp, ứng viên càng không nên nóng vội.
Trước khi ứng tuyển hoặc đến phỏng vấn, NLĐ cần chủ động kiểm tra tên, địa chỉ, lĩnh vực hoạt động và thông tin liên hệ của DN; tìm hiểu vị trí, công việc, mức thu nhập và điều kiện làm việc.
Luôn cảnh giác với những lời mời “việc nhẹ, lương cao”, không yêu cầu kinh nghiệm nhưng lại đề nghị ứng viên đóng phí, đặt cọc, chuyển tiền, mua sản phẩm hoặc cung cấp giấy tờ, dữ liệu cá nhân bất thường. Khi phát hiện thông tin tuyển dụng có dấu hiệu đáng ngờ, hãy dừng giao dịch.
Ông Lê Phước Hòa, Giám đốc Công nghệ DN xã hội Chống Lừa Đảo, đánh giá, lừa đảo tuyển dụng đang ngày càng được tổ chức chuyên nghiệp và quy mô lớn hơn. Các đối tượng có thể sao chép logo, mạo danh website, fanpage của DN thật, thậm chí dựng cả quy trình tuyển dụng giả - từ phỏng vấn, gửi thư mời nhận việc đến cung cấp hợp đồng lao động.
Với các hình thức tuyển cộng tác viên, việc làm online, ban đầu nạn nhân có thể được trả một khoản nhỏ để tạo lòng tin, sau đó bị dẫn dụ chuyển tiền dưới nhiều lý do như “đặt cọc”, “mở nhiệm vụ”, “nâng cấp tài khoản” hoặc “hoàn thành đơn hàng”.
Đáng chú ý, trí tuệ nhân tạo đang được sử dụng để tạo email, hình ảnh, hồ sơ, giọng nói giả ngày càng tinh vi. Người tìm việc đặc biệt cảnh giác với 3 dấu hiệu: yêu cầu chuyển tiền để được nhận việc hoặc nhận lương; mức thu nhập quá cao so với yêu cầu công việc, nhất là không cần kinh nghiệm hoặc không qua phỏng vấn; đề nghị cài ứng dụng, cung cấp mật khẩu, mã OTP hoặc cấp quyền điều khiển thiết bị.
Trước khi ứng tuyển, người tìm việc nên kiểm tra website chính thức của DN và chủ động liên hệ qua số hotline để xác nhận thông tin tuyển dụng. NLĐ cần tỉnh táo, tuyệt đối không chuyển tiền khi bị thúc ép phải chuyển ngay để không mất cơ hội.
Luật sư Đào Tiến Phong, Công ty Luật TNHH Investpush (TPHCM), khuyến cáo, nếu không may bị lừa đảo, dù là số tiền nhỏ, NLĐ mạnh dạn nộp đơn tố giác đến cơ quan công an để điều tra, xử lý và ngăn chặn hành vi vi phạm pháp luật.
