Sáng 21-11, Ban Quản lý đường sắt đô thị TPHCM (MAUR) tổ chức hội nghị quốc tế tham vấn kế hoạch lựa chọn nhà thầu cho 3 dự án gồm metro số 1 kéo dài (TP mới Bình Dương - Suối Tiên), metro số 2 kéo dài (Thủ Dầu Một - TPHCM) và metro số 6 giai đoạn 1 (sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất - Phú Hữu).
Hội nghị thu hút khoảng 1.200 lượt đại biểu tham dự trực tiếp và trực tuyến, với sự góp mặt của các doanh nghiệp xây dựng trong nước và các tập đoàn quốc tế như Alstom, Hitachi.
Cần đủ thông tin để đầu tư thiết bị, lập liên danh
TS Phan Hữu Duy Quốc, Chủ tịch HĐQT Tổng Công ty Xây dựng số 1 - CTCP (CC1), cho rằng các hạng mục phức tạp như công trình ngầm đòi hỏi nhà thầu được tiếp cận sớm thông tin về yêu cầu kỹ thuật, phạm vi công việc và phương án hợp đồng. Đây là cơ sở để doanh nghiệp đánh giá năng lực, chuẩn bị vốn, nhân sự và lựa chọn đối tác liên danh.
Theo ông Quốc, phương án chia gói thầu cần tính đến năng lực thực tế của thị trường, tạo điều kiện để doanh nghiệp Việt Nam từng bước đảm nhận những phần việc có giá trị lớn và yêu cầu kỹ thuật cao. Hội nghị cũng thảo luận các phương án tổ chức gói thầu EPC, lập liên danh giữa nhà thầu trong nước và quốc tế, mua sắm tập trung thiết bị để bảo đảm đồng bộ khi vận hành.
Các nhà thầu đề nghị xây dựng định mức, đơn giá sát với điều kiện thi công, nhất là với những công nghệ chưa có định mức phù hợp như đào hầm bằng máy TBM. Đây là cơ sở để doanh nghiệp tính chi phí thi công và cân nhắc hiệu quả đầu tư máy móc chuyên dụng. Đại diện MAUR cho biết đang nghiên cứu định mức, đơn giá trên cơ sở chi phí thực tế và yêu cầu tiết kiệm ngân sách.
Doanh nghiệp cũng cần biết các dự án sẽ được triển khai theo lộ trình nào và khối lượng công việc qua từng giai đoạn ra sao. Việc mua máy thi công ngầm và đào tạo kỹ sư, công nhân lành nghề đòi hỏi vốn lớn. Có kế hoạch dài hạn, nhà thầu mới tính được khả năng sử dụng thiết bị và bố trí nhân lực qua nhiều dự án.
Từng bước phát triển chuỗi cung ứng trong nước
Trưởng ban MAUR Phan Công Bằng cho biết việc lựa chọn nhà thầu sẽ tập trung vào năng lực thực tế, kinh nghiệm thực hiện dự án giao thông quy mô lớn và tiềm lực tài chính. MAUR sẽ nghiên cứu phương án để doanh nghiệp vừa và nhỏ tham gia liên danh hoặc đảm nhận phần việc thầu phụ phù hợp với năng lực.
Theo ông Bằng, hợp tác với các nhà thầu quốc tế có kinh nghiệm trong giai đoạn đầu sẽ giúp doanh nghiệp trong nước tiếp nhận công nghệ và đào tạo nhân lực. Về lâu dài, TPHCM định hướng nâng tỷ lệ nội địa hóa, từng bước phát triển năng lực tư vấn, xây lắp, chế tạo thiết bị, vận hành và bảo trì đường sắt đô thị.
TPHCM đặt mục tiêu đến năm 2030 hoàn thành 8 tuyến metro ưu tiên với tổng chiều dài khoảng 255km và đến năm 2035 phát triển mạng lưới khoảng 532km. Ba dự án được tham vấn tại hội nghị dự kiến khởi công vào cuối năm 2026. Tổng mức đầu tư vẫn đang được nghiên cứu và chưa được cấp có thẩm quyền phê duyệt.
MAUR sẽ tổng hợp ý kiến tham vấn, khảo sát năng lực doanh nghiệp và phối hợp với các đơn vị tư vấn hoàn thiện kế hoạch lựa chọn nhà thầu. TPHCM đồng thời đẩy nhanh giải phóng mặt bằng và di dời hạ tầng kỹ thuật để bàn giao mặt bằng trước khi thi công chính.