Thứ trưởng Bộ Tài chính NGUYỄN ĐỨC TÂM, cho biết những chính sách trọng tâm và các ưu tiên chiến lược, nhằm thúc đẩy khu vực kinh tế tư nhân trở thành động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc gia.
PHÓNG VIÊN: - Thứ trưởng đánh giá thế nào về tác động của Nghị quyết 68 đối với cộng đồng doanh nghiệp (DN)?
Thứ trưởng NGUYỄN ĐỨC TÂM: - Nghị quyết số 68 đặt ra mục tiêu rất lớn cho sự vươn lên mạnh mẽ của kinh tế tư nhân, phấn đấu đến năm 2030 Việt Nam có 2 triệu DN hoạt động trong nền kinh tế, trung bình có 20 DN hoạt động/nghìn dân. Có ít nhất 20 DN lớn tham gia chuỗi giá trị toàn cầu. Tốc độ tăng trưởng bình quân của kinh tế tư nhân đạt khoảng 10-12% mỗi năm.
Đóng góp của kinh tế tư nhân vào GDP khoảng 55-58%; giải quyết việc làm cho khoảng 84-85% tổng số lao động. Đến năm 2045, phấn đấu có ít nhất 3 triệu DN hoạt động trong nền kinh tế và đóng góp khoảng trên 60% GDP. Kinh tế tư nhân có năng lực cạnh tranh cao trong khu vực và quốc tế.
Để đạt mục tiêu này, Nghị quyết 68 đã tập trung vào việc cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục hành chính, giảm tối đa chi phí tuân thủ và tăng cường hỗ trợ để khu vực tư nhân phát triển mạnh mẽ, đóng góp quan trọng vào GDP và nền kinh tế.
Đặc biệt, để đạt được mục tiêu 2 triệu DN vào năm 2030, Bộ Tài chính đang tiếp tục chủ động phối hợp với các cơ quan để hoàn thiện thể chế, kiến tạo một môi trường kinh doanh thuận lợi, minh bạch và bình đẳng. Các rào cản gia nhập thị trường và chi phí tuân thủ sẽ được tháo gỡ thông qua việc cắt giảm thực chất các thủ tục hành chính và cải cách điều kiện kinh doanh.
- Để đạt được mục tiêu 2 triệu DN vào năm 2030, khu vực hộ kinh doanh được xem là tiềm năng quan trọng. Vậy đâu là yếu tố then chốt để khuyến khích họ chuyển đổi sang mô hình DN?
- Hiện nay, cả nước có khoảng 5,2 triệu hộ kinh doanh, đây chính là khu vực tiềm năng to lớn để đạt mục tiêu phát triển 2 triệu DN. Tuy nhiên, thực tế cho thấy nhiều hộ kinh doanh vẫn còn tâm lý e ngại khi chuyển đổi, theo tôi có 3 nguyên nhân chính.
Thứ nhất, chi phí tuân thủ pháp luật giữa hộ kinh doanh và DN vẫn còn khoảng cách khá lớn.
Thứ hai, hộ kinh doanh chưa nắm rõ các quy định pháp luật về DN, chưa quen với việc quản lý sổ sách kế toán, do đó có tâm lý e ngại chuyển đổi.
Thứ ba, hộ kinh doanh trước đây được áp dụng thuế khoán, chế độ sổ sách, hóa đơn, chứng từ kế toán đơn giản hơn nhiều so với DN.
Để tháo gỡ những rào cản đó, Nghị quyết 68 đã đưa ra chủ trương quan trọng là từ năm 2026 sẽ bỏ hình thức thuế khoán, tiến tới minh bạch hóa hoạt động hộ kinh doanh, đồng thời tạo động lực khuyến khích họ chuyển đổi.
Khi trở thành DN, họ sẽ được hưởng nhiều chính sách ưu đãi và hỗ trợ như ưu đãi tiếp cận tín dụng, đất đai, đào tạo, công nghệ và các ưu đãi thuế theo tinh thần của Nghị quyết 198/2025/QH15 ngày 17-5-2025 của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế tư nhân.
- Vậy đâu là những ưu tiên trọng tâm trong giai đoạn tới để đạt mục tiêu phát triển DN theo Nghị quyết 68, thưa ông?
- Bộ Tài chính đang tập trung đẩy mạnh chuyển đổi số trong các lĩnh vực thuế, hải quan, kho bạc, tiến tới 100% dịch vụ công trực tuyến mức độ 4. Điều này giúp DN tiết kiệm thời gian, chi phí, đồng thời nâng cao tính công khai, minh bạch trong hoạt động của cơ quan quản lý nhà nước.
Bên cạnh đó, tập trung tháo gỡ rào cản gia nhập và hoạt động trên thị trường, cắt giảm thực chất thủ tục hành chính, giảm chi phí tuân thủ, cải cách điều kiện kinh doanh. Rà soát, tháo gỡ vướng mắc trong đầu tư, đất đai, xây dựng, quy hoạch… tạo hành lang pháp lý thông thoáng, ổn định, dễ dự đoán cho DN.
Bộ Tài chính luôn xác định việc hỗ trợ DN không chỉ là ban hành chính sách, mà còn là quá trình đồng hành, lắng nghe, chia sẻ và tháo gỡ vướng mắc kịp thời, xây dựng chính sách theo hướng kiến tạo cho sự phát triển. Với hàng loạt giải pháp đồng bộ, từ thể chế, chính sách đến triển khai thực tiễn, Bộ Tài chính đang từng bước tháo gỡ “điểm nghẽn”, tạo động lực mới cho DN.
- Thưa Thứ trưởng, tiếp cận nguồn lực luôn là thách thức lớn với khu vực DN nhỏ và vừa, DN đổi mới sáng tạo. Bộ Tài chính có những giải pháp nào cho vấn đề này?
- Theo tôi, trở ngại lớn nhất đối với kinh tế tư nhân hiện nay là tiếp cận các nguồn lực, đặc biệt là nguồn vốn, đất đai, công nghệ và nhân lực chất lượng cao. Với vai trò là cơ quan tham mưu cho Chính phủ, Bộ Tài chính dự kiến tập trung triển khai một số giải pháp trọng tâm sau đây để hỗ trợ DN nhỏ và vừa, DN đổi mới sáng tạo nâng cao khả năng tiếp cận các nguồn lực.
Thứ nhất, tập trung cải cách chính sách thuế - tài khóa để tạo động lực cho DN nhỏ và vừa, DN đổi mới sáng tạo; đề xuất các cơ chế ưu đãi phù hợp về thuế thu nhập DN đối với phần thu nhập đầu tư vào hoạt động nghiên cứu phát triển, đổi mới sáng tạo; miễn, giảm một số loại phí, lệ phí trong giai đoạn đầu cho các DN khởi nghiệp công nghệ; áp dụng cơ chế khấu trừ, hoàn thuế nhanh cho DN có dự án đầu tư đổi mới sáng tạo.
Thứ hai, vận hành hiệu quả quỹ phát triển DN nhỏ và vừa, thông qua nghiên cứu hoàn thiện mô hình các quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách để xây dựng mô hình hoạt động phù hợp nhất với yêu cầu quản lý nhà nước, nhu cầu hỗ trợ của DN tư nhân, đặc biệt là DN nhỏ và vừa và DN đổi mới sáng tạo.
Thứ ba, tăng khả năng tiếp cận đất đai, tạo điều kiện cho DN được thuê lại đất đai, nhà xưởng, cơ sở hạ tầng là tài sản công dôi dư theo nguyên tắc công khai, minh bạch; đẩy nhanh triển khai Nghị quyết 198 để tạo điều kiện cho các DN nhỏ và vừa, DN đổi mới sáng tạo, DN công nghiệp hỗ trợ tiếp cận quỹ đất trong khu, cụm công nghiệp.
-Xin cảm ơn Thứ trưởng.
Tôi tin tưởng với hàng loạt giải pháp đồng bộ từ thể chế, chính sách đến triển khai thực tiễn, sẽ góp phần đưa khu vực kinh tế tư nhân trở thành động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc gia; là lực lượng tiên phong trong phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số...
