Một trong những vấn đề được nhóm nghiên cứu chú trọng là xây dựng cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) trong lĩnh vực blockchain và tài sản mã hóa. PV Báo SGGP đã trao đổi với PGS-TS Ngô Minh Vũ (ảnh), đại diện nhóm nghiên cứu của UEH, về nội dung này.
- PHÓNG VIÊN: Theo đánh giá của ông, việc xây dựng sandbox gắn với blockchain và tài sản mã hóa sẽ mang đến cơ hội gì cho VIFC-HCMC?
- PGS-TS NGÔ MINH VŨ: Sandbox là một trong những trọng tâm phát triển của VIFC-HCMC do trung tâm tài chính quốc tế được định hướng trở thành phòng thử nghiệm chính sách và công nghệ. Đây cũng là “bước đệm” để Việt Nam nâng cao vị thế trong ngành tài chính và từng bước tạo ra trung tâm công nghệ tài chính (Fintech Hub).
Khi thực hiện được những điều này, VIFC-HCMC sẽ trở thành đầu mối thu hút dòng vốn nước ngoài, thêm nguồn lực phát triển. Cơ chế của khung thử nghiệm pháp lý (Regulatory sandbox) giúp nới lỏng một số quy tắc pháp lý trong thời gian, phạm vi nhất định với mục tiêu “tháo gỡ” điểm nghẽn pháp lý trước sự phát triển của công nghệ.
Dĩ nhiên, đơn vị thử nghiệm phải cam kết tự chịu trách nhiệm về sự an toàn với người dùng và sự giám sát chặt chẽ từ cơ quan nhà nước.
- Điều quan trọng nhất khi thiết kế và vận hành sandbox gắn với blockchain và tài sản mã hóa cho VIFC-HCMC là gì?
Khu đô thị mới Thủ Thiêm (TPHCM) dự kiến có nhiều hoạt động của Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TPHCM. ẢNH: HOÀNG HÙNG
- Theo nhóm nghiên cứu của UEH, có 4 yếu tố quan trọng nên được cân nhắc ngay khi vận hành sandbox. Thứ nhất là cơ chế linh hoạt, sự đồng đều và cân bằng giữa việc thử nghiệm công nghệ mới và kiểm soát rủi ro.
Cách thức tạo ra sự cân bằng trong sandbox là phải có năng lực vận hành - đây là yếu tố cần quan tâm thứ 2.
Năng lực vận hành bao gồm con người đủ chuyên môn và quy trình được thiết lập chuẩn từ đầu. Việc ứng dụng công nghệ để kiểm soát và giám sát theo thời gian thực sẽ góp phần nâng cao năng lực vận hành từ đó đảm bảo năng lực quản trị rủi ro.
Thứ 3 là dự án phải chứng minh được khả năng đảm bảo quyền lợi cho khách hàng khi có sự cố xảy ra, có cách thức giải quyết sự cố.
Trong quá trình nghiên cứu, chúng tôi nhận thấy nhiều doanh nghiệp quan tâm đến việc triển khai sandbox trong VIFC-HCMC. Do pháp luật Việt Nam liên quan đến fintech, tài sản số hiện khá chặt nên doanh nghiệp cần cơ chế để có thể thử nghiệm nhiều hơn, chứng minh năng lực rõ hơn.
Cơ quan chức năng cũng dựa vào sandbox để thu thập bằng chứng thực nghiệm, có thể điều chỉnh các quy định hiện hành phù hợp với tốc độ phát triển ngày càng nhanh của công nghệ.
Cuối cùng, phải làm rõ được cơ chế “exit sandbox”. Sandbox sẽ giúp doanh nghiệp hợp thức hóa sản phẩm, dịch vụ như thế nào. Doanh nghiệp luôn muốn dùng sandbox như đòn bẩy chứng minh năng lực quản trị rủi ro cũng như lợi ích từ sản phẩm, dịch vụ của mình. Khi đảm bảo 4 yếu tố trên, sandbox có thể thành công.
- Nhóm nghiên cứu đề nghị những tiêu chí gì để lựa chọn dự án tham gia sandbox?
- Có 3 điều kiện tiên quyết để dự án được lựa chọn tham gia sandbox, là dự án phải có tính mới, tính lợi ích khi đưa vào đời sống và đảm bảo năng lực thử nghiệm. Mỗi dự án có vòng đời từ 6 tháng đến 2 năm khi tham gia sandbox.
Nếu sau thời gian tham gia, dự án được “tốt nghiệp”, sẽ được hợp thức hóa và nhân rộng trong thị trường. Nếu trong quá trình thử nghiệm xuất hiện những rủi ro vượt ngoài quy định, cơ quan quản lý có quyền dừng dự án thử nghiệm.
Việc đẩy nhanh cơ chế sandbox, nhất là trong lĩnh vực công nghệ, sẽ giúp VIFC-HCMC có thêm lợi thế cạnh tranh với những trung tâm tài chính lâu năm vốn theo hướng truyền thống. Đây cũng là điều nhà đầu tư chờ đợi ở thị trường mới nổi như Việt Nam.
Nghiên cứu của Đại học Kinh tế TPHCM được Liên minh kinh tế On-Chain toàn cầu tài trợ, với sự tham mưu của VIFC-HCMC, dự kiến hoàn tất báo cáo trong tháng 3.
Theo PGS-TS Nguyễn Hữu Huân, Phó Chủ tịch Cơ quan Điều hành VIFC-HCMC, thiết kế cơ chế sandbox đòi hỏi các nghiên cứu chuyên sâu, sự đóng góp từ giới học thuật và các chủ thể đang trực tiếp hoạt động trong thực tiễn thị trường để xây dựng khung thử nghiệm mang tính thực tiễn, đột phá cho VIFC-HCMC.
