Những phương án này dự kiến được áp dụng từ ngày 1-11-2026 đến hết ngày 31-3-2027. Dù các phương án cần được cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định nhưng thời hạn hoàn thành gấp cho thấy yêu cầu sớm triển khai các giải pháp giảm chi phí năng lượng đang được đặt ra cấp thiết.
Xăng và điện có ảnh hưởng rộng đến chi phí sản xuất, vận tải và sinh hoạt. Nếu được thông qua, những biện pháp này có thể góp phần giảm áp lực lên doanh nghiệp, người dân và mặt bằng giá chung. Việc giảm thuế xăng, giá điện chỉ thực sự góp phần hạ mặt bằng giá khi mức giảm được phản ánh vào chi phí sản xuất, vận chuyển và giá bán hàng hóa, dịch vụ.
Ngày 15-10, Thủ tướng Chính phủ ban hành Công điện 70/CĐ-TTg yêu cầu tăng cường quản lý, điều hành giá trong những tháng cuối năm. Trọng tâm là theo dõi sát diễn biến thị trường, bảo đảm cung cầu hàng hóa thiết yếu, kiểm tra việc chấp hành pháp luật về giá và phối hợp chặt chẽ chính sách tài khóa, tiền tệ.
Trước đó, tại cuộc họp của Ban Chỉ đạo điều hành giá 9 tháng đầu năm, lãnh đạo Chính phủ đã yêu cầu tiếp tục giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát theo mục tiêu đề ra và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế, bảo đảm an sinh xã hội.
Những chỉ đạo liên tiếp của lãnh đạo Chính phủ gần đây cho thấy tính cấp bách của yêu cầu điều hành giá cả, tìm dư địa giảm các chi phí đầu vào có sức lan tỏa lớn cũng như giữ ổn định thị trường và kiểm soát các yếu tố gây áp lực tăng giá.
Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bình quân 9 tháng năm 2026 tăng 4,52% so với cùng kỳ năm trước (mục tiêu cả năm khoảng 4,5%). Dù số liệu 9 tháng chưa phải là căn cứ để kết luận mục tiêu cả năm không đạt nhưng cho thấy dư địa điều hành đã thu hẹp đáng kể.
Những tháng cuối năm thường gắn với nhu cầu tiêu dùng, sản xuất và lưu thông hàng hóa tăng lên; biến động giá năng lượng, nguyên liệu, tỷ giá cũng có thể tiếp tục tác động đến chi phí trong nước. Vì vậy, giảm áp lực từ giá xăng và điện là cần thiết nhưng đó không phải là lời giải duy nhất. Giá lương thực, thực phẩm, nhà ở và nhiều dịch vụ thiết yếu vẫn ảnh hưởng trực tiếp đến chi tiêu hộ gia đình.
Nếu nguồn cung không được bảo đảm, khâu phân phối phát sinh chi phí hoặc thị trường xuất hiện tình trạng lợi dụng nhu cầu tăng cao để nâng giá bất hợp lý, hiệu quả từ các biện pháp giảm chi phí đầu vào sẽ bị bào mòn. Do đó, công tác quản lý giá cần theo sát từng nhóm hàng, kịp thời phát hiện và xử lý vi phạm thay vì chỉ phản ứng khi giá đã tăng mạnh.
Cùng với đó, chính sách tài khóa và tiền tệ phải được phối hợp trên cơ sở cân nhắc đồng thời mục tiêu hỗ trợ nền kinh tế, ổn định tỷ giá, kiểm soát lạm phát và bảo đảm cân đối ngân sách.
Mỗi quyết định điều chỉnh giá do Nhà nước quản lý nên được tính toán kỹ về thời điểm và tác động dây chuyền. Những biện pháp hỗ trợ phải tạo ra hiệu quả thực chất, đồng thời tránh gây thêm sức ép lên những cân đối vĩ mô khác.
Thời gian còn lại của năm không nhiều. Nếu phương án giảm giá điện, giảm thuế xăng được thông qua thì vấn đề còn lại là sớm đưa chính sách vào thực tế để giảm chi phí đầu vào, góp phần hạ giá thành sản phẩm và giảm gánh nặng chi tiêu cho người dân.
Đây cũng là yêu cầu cấp thiết để kiềm chế đà tăng giá, giữ ổn định thị trường trong những tháng cuối năm.
