Người dân bỗng dưng mắc nợ thuế, cơ quan thuế nói gì?

Bỗng dưng thành người nợ thuế

Phản ánh với phóng viên ĐTTC, anh Đ.N.V., chủ một cơ sở kinh doanh ẩm thực, trú tại phường Tây Hồ (Hà Nội), cho biết thời gian qua thường xuyên nhận được thông báo nợ thuế, chậm nộp thuế trên ứng dụng eTax Mobile, kèm theo yêu cầu hoàn tất nghĩa vụ tài chính.

Điều khiến anh V. bất ngờ là từ trước đến nay, các khoản thuế liên quan đến thu nhập của anh và các thành viên trong gia đình đều được kê khai, nộp đầy đủ theo quy định. Vì vậy, việc hệ thống bất ngờ ghi nhận khoản nợ thuế khiến anh không khỏi lo lắng.

Lo ngại khoản nợ quá hạn có thể phát sinh tiền phạt, anh V. đã phản hồi và tìm cách thanh toán qua ứng dụng. Tuy nhiên, quá trình xử lý không đơn giản như anh nghĩ. Hệ thống yêu cầu cung cấp giấy tờ, chứng từ chứng minh không còn nợ thuế, trong khi nhiều giao dịch đã diễn ra từ lâu, các hóa đơn liên quan không còn được lưu giữ.

“Khoản nợ thuế mà ứng dụng eTax Mobile thông báo thực ra không nhiều, chỉ vài triệu đồng, song điều tôi thắc mắc là khoản nợ đó từ khi nào, từ đâu ra. Tôi là hộ kinh doanh, tôi khai báo thuế theo quý và đều đã nộp thuế đầy đủ” - anh V. cho biết.

Theo anh V., điều đáng lo không chỉ nằm ở số tiền phải nộp, mà còn ở những phiền phức có thể phát sinh nếu khoản nợ không được xử lý dứt điểm. Trong khi đó, người dân lại phải mất thời gian tìm kiếm chứng từ cũ để chứng minh mình không vi phạm nghĩa vụ thuế.

Trường hợp anh V. không phải cá biệt. Thời gian qua, nhiều người dân phản ánh tình trạng bất ngờ nhận thông báo nợ thuế hoặc chậm nộp thuế khi truy cập eTax Mobile.

Đáng chú ý, không ít trường hợp phát hiện mình còn nợ thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, bị tính tiền chậm nộp dù khẳng định đã hoàn tất nghĩa vụ tài chính. Thậm chí, có người đã chuyển nhượng quyền sử dụng đất từ nhiều năm trước, giấy chứng nhận đã sang tên chủ mới nhưng hệ thống vẫn ghi nhận nghĩa vụ thuế đối với chủ cũ.

Bất ngờ bị tạm hoãn xuất cảnh

Nếu trường hợp anh V. chủ yếu gặp phiền phức vì thông báo nợ thuế, câu chuyện của chị B.C., trú tại Nghệ An, lại nghiêm trọng hơn khi ảnh hưởng trực tiếp đến việc đi lại.
Theo phản ánh của chị C., ngày 19-10, chị có mặt tại sân bay Nội Bài (Hà Nội) để làm thủ tục đi du lịch Trung Quốc. Tuy nhiên, đến giờ lên máy bay, chị bất ngờ bị yêu cầu tách khỏi đoàn và được thông báo không được xuất cảnh.

Tại phòng làm việc của cơ quan chức năng ở sân bay, chị mới biết nguyên nhân liên quan đến một khoản nợ thuế. Kiểm tra trên ứng dụng eTax Mobile, chị C. phát hiện thông tin cá nhân của mình đã bị một doanh nghiệp bất động sản đăng ký mã số thuế tại tỉnh Hưng Yên sử dụng để đứng tên người đại diện theo pháp luật. Doanh nghiệp này còn phát sinh giao dịch, xuất hóa đơn mua bán và ghi nhận khoản nợ thuế lớn.

Thông tin trên khiến chị C. hết sức bất ngờ, bởi bản thân không tham gia hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp nói trên, cũng không thực hiện các thủ tục liên quan đến việc đứng tên đại diện theo pháp luật.

Ngày 20-10, chị C. cùng người quen đến cơ quan thuế cơ sở 3 tại Hưng Yên để tìm hiểu sự việc. Tại đây, theo phản ánh của chị, cơ quan thuế xác nhận có trường hợp doanh nghiệp bất động sản sử dụng thông tin của chị để xuất hóa đơn liên quan đến hàng hóa vật liệu xây dựng. Đáng chú ý, doanh nghiệp này được ghi nhận thực tế không còn hoạt động nhưng vẫn phát sinh hóa đơn, chứng từ.

Sau đó, chị C. tiếp tục đến bộ phận đăng ký và quản lý doanh nghiệp thuộc Sở Tài chính tỉnh để trình báo việc bị mạo danh thông tin cá nhân. Tuy nhiên, theo chị, việc giải quyết chưa mang lại kết quả thỏa đáng.

Ngày 21-10, chị đến cơ quan công an tỉnh trình báo. Cơ quan công an đã hỗ trợ chị lập đơn tố giác tội phạm, gửi cơ quan chức năng xem xét, xử lý. “Tôi chỉ mong công cuộc điều tra sớm vào cuộc giúp tôi được trả lại sự trong sạch, và vụ việc bị mạo danh thông tin nói trên không làm ảnh hưởng đến danh dự, quyền lợi, tổn hại đến tinh thần tôi” - chị C. chia sẻ.

Cơ quan thuế thừa nhận bất cập trong dữ liệu

Liên quan đến tình trạng người dân bất ngờ nhận thông báo nợ thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, đại diện Cục Thuế thừa nhận vẫn tồn tại những bất cập trong việc liên thông, đồng bộ dữ liệu giữa cơ quan thuế và các cơ quan liên quan.

Ông Lê Long, Phó Cục trưởng Cục Thuế, cho biết thuế sử dụng đất phi nông nghiệp có phạm vi quản lý rất rộng, liên quan đến số lượng lớn hộ gia đình, cá nhân. Mặc dù số tiền thuế của từng trường hợp thường không lớn, công tác quản lý vẫn đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan thuế, người dân và doanh nghiệp.

Theo ông Lê Long, có 2 nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng một số người dân nhận thông báo nợ thuế không chính xác.

Thứ nhất là việc liên thông, chuyển giao thông tin giữa các cơ quan, địa phương chưa thực sự kịp thời, đồng bộ. Trong nhiều trường hợp, quyền sử dụng đất đã được chuyển nhượng nhưng thông tin thay đổi chủ sở hữu chưa được chuyển đầy đủ sang cơ quan thuế. Do đó, hệ thống vẫn tiếp tục ghi nhận nghĩa vụ thuế đối với chủ cũ và phát hành thông báo nộp thuế.

Thứ hai là tình trạng chậm cập nhật, chuẩn hóa dữ liệu nghĩa vụ thuế. Một số khoản thuế đã được người dân nộp nhưng chưa được ghi nhận kịp thời trên hệ thống, dẫn đến việc tiếp tục phát sinh thông báo nợ hoặc thông báo trùng lặp.

Theo lãnh đạo Cục Thuế, nếu dữ liệu được liên thông và cập nhật đầy đủ, những tình trạng trên sẽ được khắc phục. “Chúng tôi sẽ chỉ đạo cơ quan thuế địa phương xử lý dứt điểm, tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp” - ông Lê Long khẳng định.

Đối với tình trạng doanh nghiệp sử dụng trái phép thông tin cá nhân để đăng ký hoạt động và mua bán hóa đơn, ông Lê Long cảnh báo đây là vấn đề tiềm ẩn nhiều rủi ro pháp lý. Người bị mạo danh có thể bất ngờ phát sinh nghĩa vụ thuế không đúng thực tế, bị ghi nhận nợ thuế, ảnh hưởng đến việc xuất cảnh hoặc bị liên đới đến những hành vi vi phạm pháp luật do tổ chức, cá nhân khác thực hiện.