Tiếp tục chương trình kỳ họp thứ nhất, sáng 23-4, Quốc hội họp phiên toàn thể, thảo luận ở hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập cá nhân, Luật Thuế giá trị gia tăng, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp và Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt. Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng điều hành phiên họp.
Mở đầu phiên thảo luận, đại biểu (ĐB) Phạm Văn Hòa (Đồng Tháp) nêu rõ, ông rất ủng hộ việc điều chỉnh ngưỡng thu nhập chịu thuế lên gấp đôi (cụ thể là 1 tỷ đồng - PV), để giảm bớt gánh nặng tài chính cho các hộ kinh doanh cá thể.
Tuy nhiên, ĐB nhấn mạnh yêu cầu cơ quan thuế phải kiểm tra chặt chẽ để tránh tình trạng kê khai gian lận và đề nghị giữ nguyên thẩm quyền quyết định các mức thuế quan trọng cho Ủy ban Thường vụ Quốc hội.
ĐB Phạm Văn Hòa (Đồng Tháp). Ảnh: QUANG PHÚC
Có quan điểm tương đồng về nâng ngưỡng thu nhập chịu thuế, song ĐB Nguyễn Duy Thanh (Cà Mau) đề nghị nâng mức này lên 3 tỷ đồng thay vì chỉ 1 tỷ đồng.
ĐB Nguyễn Duy Thanh ủng hộ tính chủ động của Chính phủ trong điều hành, nhưng lo ngại nếu giao toàn bộ việc quy định ngưỡng doanh thu cho Chính phủ mà thiếu một khung định hướng cụ thể thì có thể gây ra tâm lý thiếu ổn định cho người nộp thuế, đặc biệt là các hộ kinh doanh nhỏ.
Ông đề nghị cân nhắc quy định một "khung cứng" trong luật (ví dụ mức doanh thu tối thiểu và tối đa được miễn) để đảm bảo tính dự báo. Các điều chỉnh sau đó của Chính phủ nên dựa trên các nguyên tắc rõ ràng như: thu nhập bình quân đầu người, mức sống dân cư và chỉ số giá tiêu dùng (CPI), đảm bảo tính minh bạch.
ĐB Phan Đức Hiếu (Hưng Yên). Ảnh: QUANG PHÚC
Cũng nhất trí về nguyên tắc giao cho Chính phủ chủ động quy định, điều chỉnh một số nội dung liên quan chính sách thuế, song ĐB Phan Đức Hiếu (Hưng Yên) băn khoăn về tính hợp Hiến, hợp pháp nếu giao toàn quyền cho Chính phủ trong vấn đề này và đề xuất quy định theo hướng: luật quy định mức khung tối thiểu và tối đa mức doanh thu chịu thuế. Trên cơ sở đó, Chính phủ sẽ tùy từng thời kỳ xác định một mức doanh thu cụ thể.
Theo ĐB, Quốc hội nên quy định cả mức tối thiểu và tối đa trong luật. Mức tối thiểu sẽ đảm bảo tính hợp lý, phù hợp thực tiễn, không tăng gánh nặng chi phí quá mức cho doanh nghiệp, tổ chức. Trong khi đó, mức tối đa nhằm đảm bảo cân bằng giữa giảm gánh nặng chi phí và thu ngân sách, hướng đến mục tiêu thúc đẩy mở rộng, phát triển kinh doanh, tránh tình trạng cơ sở kinh doanh “không muốn lớn”.
ĐB Nguyễn Thị Việt Nga (Hải Phòng). Ảnh: QUANG PHÚC
Góp ý về đối với điều 4 của dự thảo luật (về thuế tiêu thụ đặc biệt), ĐB Nguyễn Thị Việt Nga (Hải Phòng) tán thành, nhưng đề nghị nhìn nhận đây là một chính sách tài khóa có điều kiện, không phải một ưu đãi đơn lẻ.
“Hồ sơ hiện nay đã khá đầy đủ để ủng hộ việc kéo dài thời gian áp dụng mức thuế suất ưu đãi đối với xe có gắn động cơ dưới 24 chỗ chạy bằng pin đến hết năm 2030. Cơ quan soạn thảo cũng đã tiếp thu đúng hướng về kỹ thuật lập pháp khi đưa nội dung này vào dự án Luật thay vì tách thành nghị quyết riêng”, nữ ĐB bình luận.
ĐB cho biết “tán thành cao”, vì chính sách này phù hợp với mục tiêu chuyển đổi xanh, giảm phụ thuộc nhiên liệu hóa thạch và tạo ổn định chính sách cho thị trường. Song ĐB đề nghị nêu rõ, ưu đãi thuế chỉ phát huy hiệu quả khi đi kèm hạ tầng sạc, khả năng đáp ứng của lưới điện phân phối, xử lý pin thải và nâng tỷ lệ nội địa hóa.
“Chính hồ sơ đánh giá tác động đã thừa nhận rủi ro quá tải cục bộ lưới điện, thách thức xử lý pin sau sử dụng và tác động giảm thu ngân sách khoảng 10.000 tỷ đồng mỗi năm. Do đó, sau khi luật được thông qua, đề nghị Chính phủ cần triển khai đồng bộ các giải pháp ngoài thuế để chính sách này không chỉ kích cầu tiêu dùng, mà còn thực sự thúc đẩy một hệ sinh thái giao thông xanh bền vững”, ĐB Nguyễn Thị Việt Nga phát biểu.
Về hiệu lực thi hành, ĐB Việt Nga và một số ĐB khác lưu ý, dự thảo cần thể hiện rõ nguyên tắc không làm phát sinh bất lợi cho người nộp thuế. Nếu áp dụng hiệu lực trở về trước (từ ngày 1-1-2026 cho một số điều), cần bảo đảm thật rõ trường hợp nào quy định mới bất lợi hơn cho người nộp thuế thì không áp dụng hồi tố.
ĐB Võ Ngọc Thanh Trúc, Phó Trưởng Đoàn ĐB Quốc hội TPHCM phát biểu tại hội trường, sáng 23-4. Ảnh: QUANG PHÚC
Cũng về thuế tiêu thụ đặc biệt cho xe điện chạy pin, ĐB Võ Ngọc Thanh Trúc, Phó Trưởng Đoàn ĐB Quốc hội TPHCM lo ngại về quy định mức thuế suất tăng đột biến từ 1-3% lên 4-11% vào năm 2031 và chỉ ra một số rủi ro lớn: tâm lý "chạy thuế" cuối năm 2030 và làm sụt giảm nghiêm trọng sức mua vào đầu năm 2031 khi giá xe tăng đột biến; sự sụt giảm tiêu thụ đột ngột sẽ làm phá vỡ phương án tài chính của các nhà đầu tư hạ tầng trạm sạc.
Bên cạnh đó, biên độ biến động thuế quá lớn trong ngắn hạn (5 năm) có thể khiến các nhà đầu tư nước ngoài e dè và có thể chuyển hướng dòng vốn. ĐB đề nghị điều chỉnh lộ trình tăng thuế theo cơ chế "bậc thang", chia nhỏ biên độ điều chỉnh tịnh tiến theo chu kỳ 2 đến 3 năm một lần thay vì "tăng sốc" một lần vào năm 2031.
Phát biểu tiếp thu, giải trình, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, đã báo cáo Thủ tướng và chỉ đạo sát sao việc soạn thảo sẵn các nghị định, gửi thẩm định tại Bộ Tư pháp để đảm bảo các văn bản hướng dẫn có thể ban hành ngay sau khi luật được thông qua.
Về nguyên tắc xây dựng ngưỡng thuế, ông nhấn mạnh, luật thuế được thiết kế hướng tới tính trung lập và hiệu quả, đảm bảo chi phí hành chính và chi phí tuân thủ của người nộp thuế là thấp nhất. Bảo lưu quan điểm giữ ngưỡng 1 tỷ đồng, người đứng đầu Bộ Tài chính phát biểu, đây là mức “hài hòa với thời điểm hiện nay".
Theo tính toán, với ngưỡng 1 tỷ đồng, ngân sách sẽ giảm thu khoảng 4.800 tỷ đồng từ hộ và cá nhân kinh doanh. Bên cạnh đó, ngân sách cũng sẽ giảm thu hơn 2.100 tỷ đồng từ khoảng 256.000 doanh nghiệp nhỏ.
Về thuế tiêu thụ đặc biệt, Bộ trưởng ghi nhận các ý kiến về việc kéo dài thời gian ưu đãi thuế đối với doanh nghiệp xanh và cam kết sẽ tiếp tục nghiên cứu các giải pháp để tránh tình trạng "giảm sốc" khi các chính sách ưu đãi hết hạn.
