Áp lực giá không còn mang tính cục bộ mà đã lan rộng, khi có tới 10/11 nhóm hàng hóa trong rổ CPI tăng giá. Điều đó cho thấy, cùng sự phục hồi tích cực của nền kinh tế, sức ép lạm phát cũng gia tăng rõ rệt.
Điểm khác biệt của áp lực lạm phát năm nay diễn ra đồng thời với chu kỳ tăng tốc đầu tư công quy mô lớn. Hàng loạt dự án hạ tầng, giao thông, năng lượng được thúc đẩy giải ngân đang tạo động lực tăng trưởng nhưng “đẩy nhanh triển khai có thể kéo theo các rủi ro thứ cấp như lạm phát, nhập khẩu tăng mạnh và chi phí vốn cao hơn” - báo cáo chiến lược tháng 5 của Trung tâm Phân tích và tư vấn đầu tư (Công ty Chứng khoán SSI) mới đây nhận định.
Trong bối cảnh đó, chính sách vĩ mô đang được điều hành theo hướng thận trọng hơn. Ngân hàng Nhà nước không giảm mạnh lãi suất diện rộng mà tập trung ổn định thanh khoản, điều hành linh hoạt thị trường mở, tỷ giá và ngoại hối để neo giữ kỳ vọng lạm phát. Đây là lựa chọn cần thiết. Với chính sách tài khóa, Chính phủ tiếp tục ưu tiên đầu tư công, đồng thời kéo dài một số chính sách giảm thuế liên quan đến nhiên liệu nhằm giảm áp lực chi phí cho doanh nghiệp và người dân.
Tuy nhiên, bài toán quan trọng hơn nằm ở việc xử lý những “điểm nghẽn chi phí” của nền kinh tế. Song song với điều hành tiền tệ và tài khóa, Chính phủ đang thúc đẩy mạnh cải cách thể chế. Mục tiêu là cắt giảm ít nhất 30% ngành nghề kinh doanh có điều kiện, giảm 50% chi phí tuân thủ và chuyển mạnh từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm” - những giải pháp sẽ giúp giảm áp lực giá trong dài hạn.
Đặc biệt, việc triển khai Nghị quyết 29/2026/QH16 (về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật về đất đai của tổ chức, cá nhân xảy ra trước khi Luật Đất đai năm 2024 có hiệu lực và tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án tồn đọng, kéo dài) sẽ tháo gỡ gần 4.500 dự án tồn đọng, với tổng vốn hàng triệu tỷ đồng. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm khơi thông nguồn cung cho thị trường bất động sản, hạ tầng và sản xuất. Nếu được triển khai hiệu quả, đây sẽ là yếu tố giúp giảm áp lực tăng giá thời gian tới.
Sức ép lạm phát hiện nay phản ánh nền kinh tế Việt Nam đã bước sang giai đoạn phát triển mới với quy mô đầu tư lớn hơn và độ mở cao hơn với kinh tế toàn cầu. Điều hành năm 2026 đang cho thấy một ưu tiên rất rõ: kiểm soát lạm phát không còn là nhiệm vụ riêng của chính sách tiền tệ, tài khóa mà là bài toán tổng thể của điều hành kinh tế vĩ mô - từ kiểm soát thanh khoản, điều hành tỷ giá, đẩy mạnh đầu tư công, đến cải cách thể chế và tháo gỡ dự án tồn đọng.
Tất cả đều hướng tới mục tiêu giữ ổn định mặt bằng giá trong khi vẫn duy trì động lực tăng trưởng. Việc giữ lạm phát trong ngưỡng kiểm soát sẽ tiếp tục là “thước đo” quan trọng của năng lực điều hành, bởi ổn định vĩ mô vẫn là nền tảng để bảo vệ sức mua của người dân, niềm tin doanh nghiệp và dư địa tăng trưởng của nền kinh tế.
