Mô hình này mở ra cơ hội xây dựng hệ sinh thái truyền thông hiện đại, trong đó các cơ quan báo chí vừa chia sẻ nguồn lực, công nghệ, dữ liệu, vừa giữ bản sắc, thế mạnh riêng để cùng phát triển.
Xây dựng hệ sinh thái hội tụ đa phương tiện
- PHÓNG VIÊN: Dưới góc độ quản lý nhà nước về báo chí, ông đánh giá thế nào về việc sắp xếp báo chí tại TPHCM?
- Ông LƯU ĐÌNH PHÚC: Đây là một dấu mốc quan trọng trong tiến trình đổi mới báo chí Việt Nam. Lần đầu tiên, báo chí địa phương hướng tới xây dựng một cơ quan báo chí hội tụ quy mô lớn, hoạt động đa nền tảng, lấy công nghệ và dữ liệu làm nền tảng phát triển.
Việc hình thành Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình TPHCM mở ra cơ hội tập trung nguồn lực để đầu tư đồng bộ về công nghệ, dữ liệu, hạ tầng số và nhân lực chất lượng cao; đồng thời phát triển những sản phẩm truyền thông có sức lan tỏa lớn hơn.
Theo tôi, nếu được tổ chức và vận hành hiệu quả, đây không chỉ là mô hình hợp nhất đơn thuần mà còn có thể trở thành nền tảng để TPHCM từng bước hình thành một tổ hợp báo chí - truyền thông hiện đại trong tương lai. Tuy nhiên, thách thức lớn nhất không nằm ở việc hợp nhất tổ chức mà là đổi mới mô hình quản trị.
Làm thế nào để các thương hiệu lớn cùng phát triển trong một hệ sinh thái chung, chia sẻ công nghệ, dữ liệu và nguồn lực nhưng vẫn giữ được bản sắc riêng mới là yếu tố quyết định thành công của mô hình này.
- Ông đánh giá như thế nào về môi trường phát triển của báo chí tại TPHCM?
- TPHCM là địa phương hội tụ đầy đủ điều kiện để xây dựng một tập đoàn báo chí, truyền thông hiện đại. Thành phố có thị trường truyền thông lớn nhất cả nước, cộng đồng doanh nghiệp năng động, hệ sinh thái đổi mới sáng tạo phát triển, tỷ lệ người sử dụng internet và nền tảng số rất cao, đồng thời là nơi tập trung đội ngũ nhà báo, chuyên gia công nghệ và nhân lực sáng tạo hàng đầu.
Điều quan trọng là cần chuyển từ mô hình “mỗi cơ quan báo chí tự phát triển” sang mô hình “một hệ sinh thái - nhiều thương hiệu”, trong đó có các thương hiệu lớn như Báo Sài Gòn Giải Phóng, Báo Tuổi Trẻ, Đài Phát thanh và Truyền hình TPHCM. Đây là xu hướng mà nhiều tập đoàn truyền thông lớn trên thế giới đang áp dụng.
Giá trị lớn nhất không phải ở quy mô tổ chức mà ở khả năng tạo ra sức mạnh cộng hưởng, giảm chi phí đầu tư, nâng cao hiệu quả vận hành và phát triển những sản phẩm truyền thông có khả năng cạnh tranh trong môi trường số. Nếu làm tốt, TPHCM sẽ không chỉ có một cơ quan báo chí lớn mà có thể hình thành một tổ hợp truyền thông hiện đại, đủ sức dẫn dắt xu hướng phát triển báo chí cả nước.
- Với quy mô và tiềm lực mới, ông kỳ vọng gì về báo chí TPHCM trong thời gian tới?
- Tôi kỳ vọng báo chí TPHCM sẽ tiếp tục giữ vai trò tiên phong như nhiều giai đoạn trước đây, nhưng với diện mạo hiện đại, sáng tạo và ứng dụng công nghệ cao hơn. Tôi mong muốn nhìn thấy những tòa soạn hội tụ vận hành theo mô hình số, trong đó, một lần tác nghiệp có thể tạo ra nhiều sản phẩm cho báo in, báo điện tử, truyền hình, phát thanh, podcast, video ngắn và các nền tảng mạng xã hội.
Quan trọng hơn, báo chí TPHCM không chỉ phản ánh đời sống xã hội mà còn đồng hành hơn nữa cùng sự phát triển của thành phố; tham gia phát hiện vấn đề, hiến kế chính sách, lan tỏa đổi mới sáng tạo, quảng bá hình ảnh TPHCM và kết nối cộng đồng doanh nghiệp, nhà đầu tư trong và ngoài nước nhiều hơn nữa.
Kiến tạo phát triển
- Trong bối cảnh nguồn thu quảng cáo truyền thống suy giảm mạnh, theo ông, mô hình mới cần làm gì để phát triển kinh tế báo chí?
- Kinh tế báo chí hiện nay cần được nhìn nhận theo tư duy kinh tế số. Khi phần lớn doanh thu quảng cáo số đang dịch chuyển sang các nền tảng xuyên biên giới, báo chí muốn phát triển bền vững phải xây dựng được hệ sinh thái sản phẩm và dịch vụ đa dạng.
Nhà báo, phóng viên tác nghiệp tại Hội Báo toàn quốc 2026 tại TP Hải Phòng. ẢNH: ĐỖ TRUNG
TPHCM có điều kiện để tiên phong xây dựng nền kinh tế báo chí dựa trên nền tảng số. Trước hết là hình thành một trung tâm kinh doanh và quảng cáo dùng chung nhằm khai thác hiệu quả sức mạnh của các thương hiệu cũng như tối ưu hóa nguồn thu.
Cùng với đó là phát triển các sản phẩm nội dung chuyên sâu, dịch vụ dữ liệu, nghiên cứu thị trường, sản xuất chương trình truyền thông, podcast, video, tổ chức sự kiện và các nền tảng kết nối doanh nghiệp. Về lâu dài, doanh thu của báo chí sẽ không chỉ đến từ quảng cáo mà còn đến từ hệ sinh thái nội dung, dữ liệu, công nghệ và dịch vụ truyền thông.
- Báo chí TPHCM cần chuyển mình như thế nào để đồng hành với mục tiêu phát triển của thành phố?
- TPHCM đang hướng tới trở thành trung tâm tài chính quốc tế, trung tâm đổi mới sáng tạo và đầu tàu tăng trưởng của cả nước. Báo chí thành phố cũng cần có tầm nhìn tương xứng với khát vọng phát triển đó.
Theo tôi, báo chí TPHCM cần chuyển từ vai trò truyền tải thông tin sang kiến tạo phát triển. Báo chí không chỉ tuyên truyền chủ trương, chính sách mà còn phải đồng hành cùng doanh nghiệp, thúc đẩy mạnh mẽ hơn đổi mới sáng tạo, quảng bá môi trường đầu tư, kết nối tri thức, lan tỏa các giá trị văn hóa và xây dựng hình ảnh một thành phố năng động, hội nhập.
- Cần thiết kế mô hình quản trị như thế nào để báo chí TPHCM vừa phát huy sức mạnh tổng hợp, vừa giữ được bản sắc của từng thương hiệu?
- Trên thế giới, nhiều tập đoàn truyền thông lớn phát triển theo mô hình “một hệ sinh thái - nhiều thương hiệu”, trong đó sức mạnh không nằm ở việc xóa bỏ sự khác biệt giữa các tờ báo hay đài phát thanh, truyền hình, mà ở khả năng kết nối các thương hiệu bằng một nền tảng quản trị, công nghệ và dữ liệu thống nhất.
TPHCM có thể từng bước nghiên cứu mô hình theo nguyên tắc “thống nhất về chiến lược, đa dạng về thương hiệu”. Nghĩa là các cơ quan như Báo Sài Gòn Giải Phóng, Báo điện tử Tuổi Trẻ, Đài Phát thanh và Truyền hình TPHCM vẫn giữ nguyên tôn chỉ, mục đích, bản sắc, đối tượng công chúng và phong cách làm báo đã được khẳng định qua nhiều năm.
Ở chiều ngược lại báo chí cùng chia sẻ những nguồn lực mà trước đây mỗi đơn vị phải đầu tư riêng như hạ tầng công nghệ số, nền tảng dữ liệu, hệ thống phân phối đa nền tảng và trung tâm kinh doanh quảng cáo, trung tâm đổi mới sáng tạo báo chí. Những trung tâm này sẽ phục vụ toàn bộ hệ thống, giúp các cơ quan báo chí tập trung hơn vào nhiệm vụ cốt lõi là sáng tạo nội dung chất lượng cao.
Điều quan trọng nhất là phải chuyển từ tư duy “quản lý theo loại hình báo chí” sang “quản trị theo hệ sinh thái truyền thông”; từ việc mỗi cơ quan tự phát triển sang cùng phát triển trên một nền tảng chung; từ cạnh tranh nội bộ sang cạnh tranh bằng sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống.
Với quy mô kinh tế, thị trường truyền thông, trình độ công nghệ và nguồn nhân lực hiện có, TPHCM là địa phương có nhiều điều kiện thuận lợi để tiên phong nghiên cứu những mô hình quản trị báo chí hiện đại. Từ đó, TPHCM sẽ không chỉ có một cơ quan báo chí mạnh, mà còn có thể hình thành một tập đoàn báo chí - truyền thông mang tầm quốc gia và khu vực.
