Tuần trước, thị trường kim loại quý chứng kiến đợt bán tháo hiếm thấy. Giá vàng thế giới có thời điểm rơi xuống dưới 4.500 USD/ounce, mất hơn 10% chỉ trong 1 tuần, mức giảm mạnh nhất kể từ năm 1983.
Trong khi đó, bạc thậm chí còn biến động mạnh hơn, với mức giảm 2 chữ số trên cả thị trường quốc tế lẫn nội địa.
Trên các sàn giao dịch, đây là cú “xả hàng” đồng loạt sau giai đoạn tăng nóng kéo dài, khi vàng từng lập đỉnh gần 5.600 USD/ounce hồi cuối tháng 1.
Nguyên nhân cốt lõi không nằm ở yếu tố địa chính trị như thường lệ, mà đến từ chính sách tiền tệ. Fed cùng hàng loạt ngân hàng trung ương lớn như ECB, BOJ hay BOE đều phát tín hiệu rõ ràng rằng việc nới lỏng tiền tệ sẽ chưa sớm diễn ra.
Lãi suất duy trì ở mức cao, trong khi giá dầu leo thang do căng thẳng Trung Đông làm gia tăng áp lực lạm phát, khiến kỳ vọng cắt giảm lãi suất tiếp tục bị đẩy xa hơn, thậm chí sang năm 2027.
Trong bối cảnh đó, chi phí cơ hội nắm giữ vàng, tài sản không sinh lãi, tăng mạnh. Lợi suất trái phiếu hấp dẫn hơn, đồng USD phục hồi lên vùng cao, tạo ra lực ép kép lên giá vàng.
Các chuyên gia nhận định, chính sự kết hợp giữa lãi suất thực cao và đồng USD mạnh mới là “neo định giá” thực sự của vàng, chứ không phải tâm lý trú ẩn như nhiều nhà đầu tư vẫn nghĩ.
Một yếu tố khác không thể bỏ qua là tình trạng định giá cao trước đó. Sau khi tăng hơn 70% chỉ trong nửa năm, thị trường vàng bị xem là “quá mua” trong thời gian dài. Khi điều kiện vĩ mô đảo chiều, áp lực chốt lời trở nên dữ dội, biến nhịp điều chỉnh thành một cú sụt giảm mang tính dây chuyền.
Bước sang tuần mới, thị trường được dự báo sẽ ổn định trở lại với xu hướng đi ngang và có thể phục hồi nhẹ. Tuy nhiên, dư địa tăng không lớn. Đồng USD vẫn duy trì sức mạnh, lãi suất chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, trong khi các dữ liệu kinh tế quan trọng như PMI sản xuất, dịch vụ, niềm tin tiêu dùng hay số đơn xin trợ cấp thất nghiệp tại Mỹ sẽ tiếp tục định hướng tâm lý thị trường.
Giá dầu cũng là biến số đáng chú ý. Nếu năng lượng tiếp tục leo thang, áp lực lạm phát sẽ kéo dài, củng cố lập trường “giữ lãi suất cao lâu hơn” của các ngân hàng trung ương, qua đó tiếp tục gây bất lợi cho vàng.
Dù vậy, thị trường không hoàn toàn bi quan. Nhu cầu tích trữ dài hạn từ các ngân hàng trung ương vẫn duy trì, trong bối cảnh xu hướng đa dạng hóa dự trữ và giảm phụ thuộc vào USD chưa thay đổi.
Ngoài ra, các yếu tố mùa vụ như nhu cầu vàng vật chất trong mùa cưới và lễ hội tại châu Á cũng có thể tạo lực đỡ nhất định trong ngắn hạn.
Về trung và dài hạn, nhiều chuyên gia vẫn giữ quan điểm tích cực, cho rằng xu hướng tăng của vàng chưa kết thúc, đặc biệt khi bất ổn địa chính trị còn hiện hữu và hệ thống tài chính toàn cầu tiếp tục đối mặt với rủi ro cấu trúc.
Tóm lại, tuần này nhiều khả năng sẽ là giai đoạn “nghỉ” của thị trường sau cú sốc lớn. Giá vàng và bạc có thể hồi phục nhẹ, nhưng xu hướng chủ đạo vẫn là thận trọng và giằng co, khi các yếu tố nền tảng chưa ủng hộ một chu kỳ tăng mới.
Tính đến 5:50 sáng 23-3, giờ Việt Nam, giá vàng giao ngay ở mức 4.508,92 USD/ounce, giảm 1,42%; trong khi bạc giao ngay đạt 69,12 USD/ounce, giảm 0,78% so với hôm trước.
