Sáng 26-6, Báo Thanh Niên tổ chức hội thảo "Chuyển đổi xanh, cần gì để tăng tốc". Chia sẻ tại hội thảo, TS. Phạm Viết Thuận, Viện trưởng Viện Kinh tế tài nguyên và Môi trường TPHCM nhận định bài toán dịch chuyển sang nền kinh tế tuần hoàn và giao thông xanh đòi hỏi việc nhận diện thẳng thắn 3 nút thắt.
Đầu tiên là áp lực truyền tải lưới điện và nguy cơ an toàn hệ thống. Theo ông Phạm Viết Thuận, nhiều quan điểm đơn giản cho rằng chỉ cần có nguồn điện đủ lớn là có thể điện hóa giao thông. Tuy nhiên, rào cản thực sự nằm ở hạ tầng truyền tải và khả năng điều phối phụ tải của lưới điện hiện hữu.
Nút thắt thứ 2 là nguồn vốn. Dịch chuyển hạ tầng xanh đòi hỏi một nguồn lực tài chính ở quy mô cực lớn, vượt xa khả năng tự cân đối tự chủ của ngân sách địa phương.
Tính toán sơ bộ riêng cho địa bàn TPHCM của Viện Kinh tế tài nguyên và môi trường cho thấy, kinh phí để quy hoạch hạ tầng trạm điện phục vụ sạc công cộng đã ngốn ít nhất 7 tỷ USD. Nếu tính tổng thể toàn bộ các chi phí chi tiết phát sinh khác, con số này vượt mức 10 tỷ USD.
Đây là nguyên nhân khiến các đề xuất chính sách khuyến khích thời gian qua như trợ giá 20 triệu đồng cho mỗi người dân đổi xe máy cũ sang xe điện đều bất khả thi khi đưa vào bài toán cân đối dòng tiền thực tế. Khi dòng vốn đầu tư công lẫn tư nhân chưa tìm được điểm kết nối, tiến trình chuyển đổi xanh buộc phải chững lại.
Thách thức thứ 3 được TS. Phạm Viết Thuận nêu là vấn đề quy hoạch và pháp lý. Việt Nam hiện vẫn chưa hình thành được một khung pháp lý hoàn chỉnh gọi là "luật xe điện" để kiểm soát tiêu chuẩn an toàn dành cho pin, linh kiện và xử lý rác thải công nghệ sau vòng đời.
Cũng tại hội thảo, ông Nguyễn Ngọc Minh Đăng, Tổng giám đốc Công ty cổ phần Tư vấn xây lắp tư vấn điện số 5 (PCC5), chia sẻ mảng đầu tư về năng lượng tái tạo là ngành nghề, lĩnh vực mang lại giá trị, hiệu quả cao về nhiều mặt, nhiều khía cạnh, nhất là về năng lượng xanh và tài chính.
Tuy nhiên, ông Đăng cho rằng, đầu tư năng lượng tái tạo điểm nghẽn là chưa có giá mua bán điện. Hiện quy trình đầu tư một dự án mua bán điện phải qua rất nhiều khâu từ khảo sát lập quy hoạch, báo cáo... nên mất rất nhiều thời gian, đặc biệt là công tác quy hoạch và đền bù.
Tại hội thảo, các chuyên gia, doanh nghiệp đã cùng đưa ra ý kiến bàn thảo, các kiến nghị, giải pháp để đẩy nhanh công cuộc chuyển đổi xanh và phát triển bền vững.
