Ngày 16-7, Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TPHCM (ITPC) phối hợp Hiệp hội Lương thực - Thực phẩm TPHCM (FFA) tổ chức hội nghị “Nâng cao năng lực hội nhập kinh tế quốc tế về ngành hàng lương thực - thực phẩm và sản phẩm nông nghiệp sau chế biến”.
Phát biểu khai mạc, bà Hồ Thị Quyên, Phó Giám đốc ITPC, cho biết kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản của Việt Nam trong 6 tháng đầu năm 2026 ước đạt 35,88 tỷ USD, tăng 6% so với cùng kỳ.
Tại TPHCM, ngành lương thực, thực phẩm chiếm khoảng 30%-35% giá trị sản xuất của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam và 14%-15% giá trị sản xuất công nghiệp toàn thành phố. Trong quý 1-2026, chỉ số sản xuất công nghiệp của ngành tăng 12%, đứng thứ hai trong các nhóm ngành công nghiệp chủ lực.
Theo bà Hồ Thị Quyên, dư địa mở rộng thị trường còn lớn khi các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới, đặc biệt là CPTPP, tạo lợi thế nhờ lộ trình cắt giảm sâu thuế nhập khẩu. Nhiều quốc gia thành viên cam kết xóa bỏ từ 97% đến 100% số dòng thuế đối với hàng hóa có xuất xứ Việt Nam. Đây là cơ hội để doanh nghiệp lương thực, thực phẩm và nông sản chế biến gia tăng xuất khẩu, mở rộng thị phần và nâng cao vị thế thương hiệu.
Tuy nhiên, ưu đãi thuế quan chỉ có thể chuyển hóa thành đơn hàng khi doanh nghiệp đáp ứng tiêu chuẩn của từng thị trường. Hiện nay, vùng nguyên liệu trong nước chưa ổn định, tỷ lệ chế biến sâu còn hạn chế, năng lực truy xuất nguồn gốc và kiểm soát chuỗi cung ứng chưa đồng đều.
Trong khi đó, EU, Hoa Kỳ, Nhật Bản và nhiều thị trường phát triển ngày càng siết chặt các yêu cầu về môi trường, lao động, an toàn thực phẩm và minh bạch xuất xứ.
Đại diện các doanh nghiệp, chuyên gia trao đổi tìm hiểu về cơ hội tiếp cận thị trường xuất khẩu. Ảnh MINH XUÂN
ThS Đặng Bùi Khuê, Cố vấn cấp cao Công ty TNHH Tư vấn và Đào tạo SMP, lưu ý thuế suất giảm về 0% không đồng nghĩa hàng hóa có thể dễ dàng thâm nhập thị trường.
Doanh nghiệp còn phải đáp ứng các quy định về kiểm dịch động, thực vật, tiêu chuẩn kỹ thuật, quyền lao động theo chuẩn quốc tế, bảo vệ môi trường, đa dạng sinh học và tính hợp pháp của nguồn nguyên liệu. Chi phí kiểm nghiệm, chứng nhận và duy trì hệ thống quản trị cũng tạo áp lực đáng kể đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Để khai thác hiệu quả các thị trường tiềm năng, TS Hoàng Văn Việt, giảng viên Đại học Kinh tế TPHCM, cho rằng doanh nghiệp cần chuyển từ tư duy sản lượng sang tư duy giá trị.
Theo ông, giá trị nông sản không chỉ được tạo ra trong nhà máy mà bắt đầu từ giống, vùng nguyên liệu, phương thức canh tác, thu hoạch, bảo quản và logistics. Giá trị này chỉ được thị trường công nhận khi sản phẩm có tiêu chuẩn, chứng nhận, dữ liệu truy xuất và thương hiệu rõ ràng.
Tiêu chuẩn xanh không còn là công cụ tiếp thị mà đã trở thành năng lực cạnh tranh. Doanh nghiệp phải chuyển từ tuyên bố sang bằng chứng, từ giao dịch đơn lẻ sang chuỗi cung ứng có trách nhiệm; đồng thời lựa chọn đúng thị trường, đúng phân khúc và phát triển sản phẩm phù hợp với khả năng chi trả của người tiêu dùng.
Bà Nguyễn Lê Gia Khánh, Quản lý tài khoản cấp cao Amazon Global Selling Việt Nam, chia sẻ cơ hội gia nhập thị trường toàn cầu cho doanh nghiệp Việt Nam. Ảnh: MINH XUÂN
Bà Nguyễn Lê Gia Khánh, Quản lý tài khoản cấp cao Amazon Global Selling Việt Nam, đề xuất doanh nghiệp tận dụng thương mại điện tử xuyên biên giới để bán hàng trực tiếp tới người tiêu dùng, xây dựng thương hiệu riêng và nắm bắt dữ liệu thị trường, thay vì tiếp tục phụ thuộc chủ yếu vào xuất khẩu thô qua trung gian.
