Làm sạch mã số thuế, siết doanh nghiệp 'ma'

Ngày 8-9, thông tin về “Chiến dịch làm sạch mã số thuế - Tháo gỡ điểm nghẽn trong kinh doanh”, ông Lê Long, Phó Cục trưởng Cục Thuế (Bộ Tài chính), cho biết, chiến dịch nhằm tuyên truyền, hỗ trợ người nộp thuế chủ động hoàn thiện nghĩa vụ pháp lý; sàng lọc rủi ro; ngăn chặn lợi dụng doanh nghiệp “ảo”, doanh nghiệp “ma” để vi phạm pháp luật...

Nhận diện “điểm nghẽn”

Thực tế cho thấy, số lượng doanh nghiệp ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn tất thủ tục đóng mã số thuế (MST) liên tục gia tăng trong những năm qua. Tính đến tháng 6-2026, cả nước có gần 600.000 doanh nghiệp thuộc 2 diện: ngừng hoạt động nhưng chưa chấm dứt hiệu lực MST (trạng thái 03) và không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký (trạng thái 06).

Hoạt động sản xuất tại Công ty cổ phần Thiết bị điện Presenza, Khu công nghiệp Hà Bình Phương, Hà Nội. Ảnh: QUANG PHÚC

Con số khổng lồ này trở thành một “điểm nghẽn” lớn trong công tác quản lý, kéo dài thời gian xử lý thủ tục hành chính, gây lãng phí nguồn lực xã hội, gia tăng rủi ro pháp lý cho chủ doanh nghiệp và người đại diện pháp luật. Đáng lo ngại hơn, một số đối tượng đã lợi dụng sự thông thoáng của thủ tục thành lập doanh nghiệp để tạo ra những pháp nhân “ảo”, doanh nghiệp “ma”.

Những pháp nhân này không phục vụ sản xuất, kinh doanh thực chất mà chủ yếu mua bán hóa đơn bất hợp pháp, trốn thuế, chiếm đoạt tiền thuế..., làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến hiệu quả quản lý nhà nước và gây bất bình đẳng đối với doanh nghiệp chân chính.

Lãnh đạo Cục Thuế khẳng định, một trong những quan điểm của ngành khi triển khai chiến dịch là bảo đảm không để việc khôi phục hiệu lực MST, chấm dứt hiệu lực MST, giải thể, chấm dứt hoạt động của doanh nghiệp bị lợi dụng để hợp thức hóa những hành vi vi phạm pháp luật về thuế, hóa đơn... và các quy định liên quan khác.

Phân luồng, phân tầng rủi ro

Trong chiến dịch “Chiến dịch làm sạch mã số thuế - Tháo gỡ điểm nghẽn trong kinh doanh”, Cục Thuế đã áp dụng phương thức tiếp cận hiện đại: phân luồng hồ sơ và phân tầng rủi ro. Nguyên tắc cốt lõi là tách bạch rõ 2 nhóm: nhóm doanh nghiệp tuân thủ tốt cần được hỗ trợ, tháo gỡ thủ tục nhanh chóng để giải thể hoặc quay lại hoạt động; nhóm doanh nghiệp có rủi ro cao về mua bán hóa đơn, trốn thuế cần được kiểm tra, xác minh và xử lý nghiêm.

Bên cạnh đó, cơ quan thuế đã nâng cấp hệ thống, mở rộng tính năng trên ứng dụng eTax Mobile để thông báo trực tiếp nghĩa vụ thuế, các quyết định cưỡng chế hoặc tạm hoãn xuất cảnh tới người đại diện pháp luật. Đặc biệt, ứng dụng còn cho phép cá nhân trực tiếp phản ánh tình trạng bị kẻ xấu mạo danh, đánh cắp thông tin cá nhân để lập doanh nghiệp “ma”.