Trọng tâm của chiến lược này là chiến dịch “Operation Economic Outcast”, do Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent công bố, nhằm siết chặt các nguồn thu từ dầu mỏ, thương mại và hệ thống tài chính của Iran.
Washington đặt mục tiêu cắt đứt các “huyết mạch kinh tế” của Tehran thông qua việc mở rộng trừng phạt thứ cấp và kiểm soát chặt các dòng tiền xuyên biên giới.
Dầu mỏ vẫn là mục tiêu then chốt. Các biện pháp phong tỏa và kiểm soát vận tải đã khiến xuất khẩu dầu của Iran sụt giảm mạnh, thậm chí có thời điểm được cho là về mức gần bằng 0. Điều này trực tiếp ảnh hưởng đến nguồn thu ngoại tệ, trong khi đồng nội tệ chịu áp lực mất giá.
Bên cạnh đó, Mỹ tiếp tục hạn chế khả năng tiếp cận dự trữ ngoại hối của Iran, đặc biệt là các khoản tiền bị phong tỏa ở nước ngoài. Việc kiểm soát dòng USD và các giao dịch quốc tế khiến Tehran gặp khó khăn trong việc chuyển đổi nguồn thu thành ngoại tệ có thể sử dụng, buộc nước này phải dựa vào các cơ chế thanh toán thay thế như tiền điện tử hoặc mạng lưới trung gian.
Một công cụ khác là trừng phạt thứ cấp, nhắm vào các tổ chức và cá nhân nước ngoài có quan hệ làm ăn với Iran. Bằng cách đe dọa cắt quyền tiếp cận hệ thống tài chính Mỹ, Washington tạo sức ép lan tỏa ra toàn cầu, buộc nhiều đối tác phải cân nhắc lại các giao dịch với Tehran.
Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng hiệu quả của những biện pháp này đang đối mặt với giới hạn. Sau nhiều thập kỷ bị trừng phạt, Iran đã phát triển các cơ chế thích ứng, từ mạng lưới tài chính không chính thức đến các tuyến thương mại thay thế. Điều này làm giảm tác động của các biện pháp siết chặt mới.
Ngoài ra, việc gia tăng áp lực kinh tế cũng tiềm ẩn rủi ro đối với thị trường năng lượng toàn cầu. Một sự gián đoạn lớn nguồn cung dầu có thể đẩy giá tăng cao, ảnh hưởng tiêu cực đến kinh tế thế giới và chính các đồng minh của Mỹ.
Trong bối cảnh đó, giới phân tích nhận định Washington có thể tiếp tục duy trì chiến lược “gây sức ép tối đa” nhưng với cách triển khai linh hoạt hơn, nhằm cân bằng giữa mục tiêu kiềm chế Iran và ổn định kinh tế toàn cầu.
Dù vậy, khả năng các biện pháp kinh tế đơn thuần có thể tạo ra nhượng bộ chính trị từ Tehran vẫn là dấu hỏi lớn.
