Những con số tích cực
Năm 2025, diễn biến theo từng quý cho thấy áp lực nợ xấu lớn nhất rơi vào đầu năm nhưng sau đó giảm dần. Cụ thể, quý I-2025, nợ xấu tăng mạnh 15,4% so với cuối năm 2024, lên hơn 265.500 tỷ đồng, chủ yếu đến từ nợ dưới tiêu chuẩn (nhóm 3) và nợ có khả năng mất vốn (nhóm 5).
Đây được xem là hệ quả mang tính độ trễ của giai đoạn khó khăn kéo dài trong năm 2024, đặc biệt ở nhóm doanh nghiệp bất động sản, xây dựng và một số ngành sản xuất - thương mại.
Sang quý II, đà tăng nợ xấu hạ nhiệt rõ rệt khi chỉ tăng 1,2%, trong khi dư nợ cho vay tăng tới 6,6%, kéo tỷ lệ nợ xấu/dư nợ giảm. Đến quý III, dù quy mô nợ xấu tăng thêm 2,3%, song tín dụng tăng 4,6%, giúp tỷ lệ nợ xấu duy trì quanh ngưỡng 2%, thấp hơn đáng kể so với mức 2,2% ghi nhận trong quý I.
Theo giới phân tích, nợ xấu tăng trong năm 2025 là diễn biến khó tránh khi tín dụng bật tăng trở lại sau giai đoạn trầm lắng. Tuy nhiên, dư nợ tăng nhanh giúp kéo giảm tỷ lệ nợ xấu/dư nợ của các NH đáng kể. Hiện một số nhà băng đã công bố số liệu cho thấy, tỷ lệ nợ xấu đang ở mức thấp.
Đơn cử, VietinBank khép lại năm với nhiều chỉ tiêu tăng trưởng ấn tượng và chất lượng tài sản tiếp tục được kiểm soát khi tỷ lệ nợ xấu duy trì ở mức 1%, trong khi tỷ lệ bao phủ nợ xấu ở mức cao.
Vietcombank cũng tiếp tục duy trì lợi thế vượt trội về chất lượng tài sản với tỷ lệ nợ xấu được kiểm soát dưới 1%. Tỷ lệ nợ xấu theo Thông tư 31 tại BIDV được kiểm soát ở mức 1,2%, lợi nhuận trước thuế hợp nhất đạt trên 36.000 tỷ đồng.
Với Agribank, dư nợ tín dụng năm 2025 ước tăng 14,8%, huy động thị trường I tăng 13,4%, tỷ lệ nợ xấu được kiểm soát ở mức 1,2%. Đáng chú ý, việc thu hồi nợ sau xử lý rủi ro đạt khoảng 16.000 tỷ đồng.
Đẩy mạnh cải thiện chất lượng nợ
Tuy nhiên, không chỉ trông chờ vào tăng trưởng tín dụng để “làm mỏng” tỷ lệ nợ xấu, các NH cũng đang gia tăng tốc độ xử lý nợ theo hướng chủ động hơn.
Theo Công ty chứng khoán Rồng Việt (VDSC), nợ xấu quý IV-2025 giảm nhẹ hoặc ổn định nhờ tín dụng phục hồi mạnh và lợi nhuận duy trì tăng trưởng (tăng 24,9% trong quý III). Đồng thời, tỷ lệ bao phủ nợ xấu (số dư dự phòng/số dư nợ xấu) cao cho thấy NH có sự chuẩn bị tốt cho rủi ro.
Cụ thể, trong năm 2025, các NH đã tăng mạnh trích lập dự phòng, với tổng giá trị khoảng 34.000 tỷ đồng, qua đó giúp tỷ lệ bao phủ nợ xấu toàn ngành (LLR) cải thiện lên khoảng 96%, so với 91% trong quý II-2025.
Bên cạnh đó, hoạt động thu hồi và xử lý nợ xấu đã đóng góp đáng kể vào tăng trưởng lợi nhuận của nhiều NH. Gần đây, thị trường mua bán nợ và phát mại tài sản bảo đảm cũng trở nên sôi động hơn. Hàng loạt NH liên tục công bố đấu giá các khoản nợ lớn.
Chẳng hạn, VietinBank chi nhánh Ba Đình thông báo bán đấu giá khoản nợ của CTCP Thương mại Xuất nhập khẩu Phương Quang với giá khởi điểm gần 356 tỷ đồng, tài sản bảo đảm là nhiều bất động sản tại TPHCM và Long An.
Agribank chi nhánh Sài Gòn phối hợp Trung tâm Dịch vụ đấu giá tài sản TPHCM tổ chức đấu giá khoản nợ có tài sản bảo đảm của 3 doanh nghiệp trong lĩnh vực lâm sản, xây dựng và thương mại.
BIDV chi nhánh TPHCM rao bán đấu giá quyền sử dụng đất khu công nghiệp và nhà máy sản xuất vải địa kỹ thuật tại Long An (nay thuộc Tây Ninh), với giá khởi điểm 86,3 tỷ đồng.
Ở nhóm TMCP, PVCombank mới đây cũng thông báo chào bán khoản nợ hơn 235 tỷ đồng của CTCP Tập đoàn Lộc Trời. Đây là khoản vay tín chấp, không có tài sản bảo đảm và đã giảm 13 tỷ đồng so với lần chào bán trước.
Sacombank tiếp tục xử lý các khoản nợ tồn đọng nhiều năm, trong đó có khoản nợ của Công ty TNHH Thương mại dịch vụ Kim Hoàn Mỹ với tổng nghĩa vụ gần 474 tỷ đồng, nhưng giá khởi điểm chỉ hơn 108 tỷ đồng. Năm 2025, NH này đã tăng mạnh chi phí trích lập dự phòng rủi ro tín dụng, với tổng mức trích lập cả năm hơn 11.300 tỷ đồng và đẩy mạnh thu hồi, xử lý các khoản nợ tồn đọng với quy mô hơn 16.000 tỷ đồng.
Hiện sự phục hồi của hoạt động sản xuất - kinh doanh, cùng tín hiệu tích cực từ thị trường bất động sản, đang mở ra tín hiệu lạc quan về khả năng trả nợ của khách hàng cải thiện dần và chất lượng tín dụng sẽ được cải thiện.
Cụ thể tại báo cáo kết quả điều tra xu hướng kinh doanh quý I-2026 do Vụ Dự báo, Thống kê, Ổn định tiền tệ - tài chính (NHNN) thực hiện, các tổ chức tín dụng thể hiện kỳ vọng mặt bằng rủi ro của khách hàng tiếp tục giảm và ổn định trong năm 2026.
Nhóm phân tích của Chứng khoán Yuanta cũng đánh giá, chất lượng tài sản sẽ duy trì trong năm 2026, được hỗ trợ bởi sự phục hồi của thị trường bất động sản. Đồng thời, với việc luật hóa Nghị quyết 42 từ tháng 10-2025, việc xử lý nợ xấu sẽ được đẩy nhanh, thúc đẩy hoạt động thu hồi nợ xấu và đóng góp vào lợi nhuận của các ngân hàng trong tương lai.
Hiện định hướng trong tăng trưởng tín dụng 2026 của NHNN công bố mới đây cũng cho thấy ưu tiên kiểm soát rủi ro. Theo Yuanta, NHNN đã điều chỉnh hệ số điều tiết từ 3,5% trong năm 2025 xuống còn 2,6% trong năm 2026 trong công thức tính dư nợ tín dụng tối đa cho các NH, cho thấy NHNN muốn ưu tiên kiểm soát rủi ro khi tăng trưởng tín dụng đã tăng trưởng mạnh trên 19% trong năm 2025.
NHNN yêu cầu các tổ chức tín dụng kiểm soát chặt chẽ tốc độ tăng trưởng đối với lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro trong năm 2026 nhằm hướng dòng vốn tín dụng vào các lĩnh vực sản xuất kinh doanh, lĩnh vực ưu tiên, động lực tăng trưởng của nền kinh tế; đồng thời đảm bảo ổn định, thanh khoản thị trường tiền tệ và an toàn hoạt động hệ thống.
